Ders Detayı
Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| KRİZ VE KRİZE MÜDAHALE | SH2214302 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. Zeynep TÜRKYILMAZ |
| Dersi Verenler | Öğr.Gör. Zeynep TÜRKYILMAZ |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Sosyal hizmet öğrencilerinin gelişimsel ve travmatik kriz durumlarını kuramsal çerçevede analiz ederek; kriz anında Psikolojik İlk Yardım (PİY), triyaj (KMTDF) ve ABC Krize Müdahale Modeli'ni vaka örnekleri üzerinden uygulayabilmelerini sağlamaktır. Bununla birlikte afet, istismar, intihar riski ve bağımlılık gibi spesifik alanlarda; etik ilkeler ve yasal bildirim sorumlulukları doğrultusunda müracaatçıları uygun tıbbi, sosyal ve hukuki destek sistemlerine yönlendirme (sevk) becerisi kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Kavramsal Giriş: Sosyal Hizmette Kriz Alanı, Kavramlar ve Tanımlar,Kriz ve Krize Müdahalenin Tarihsel Gelişimi,Krizin Anatomisi: Kriz Türleri (Gelişimsel ve Travmatik) ve Kriz Aşamaları,Kriz Müdahale Kuramları,Sosyal Hizmet ve Kriz: Psikolojik İlk Yardım ve Temel Beceriler,Sosyal Hizmet Uygulamalarında Kriz Değerlendirmesi: ABC Modeli,Triyaj Değerlendirme (KMTDF) ve Vakalar Üzerinden Uygulama,Vakalar Üzerinden Kriz Müdahalesi: Eylem Planı ve Takip Süreci,Çocuk ve Ergenlerde Vaka Formülasyonu, Kriz ve İstismar Değerlendirmesi,Okullarda Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, İntiharı Önleme,Alkol ve Madde Bağımlılığında Kriz Değerlendirme ve Motivasyonel Görüşme,Afetlerde Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, Saha Operasyonu,Hastanelerde Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, Tıbbi-Yasal Süreçler,Krize Bilişsel Davranışsal Yaklaşım ve Alternatif Başa Çıkma Stratejileri; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Krizin doğasını, türlerini ve krize müdahale kuramlarını sosyal hizmet disiplini çerçevesinde çok boyutlu olarak değerlendirebilecektir. | 10, 13, 16, 19, 9 | A, C |
| 1.1. Kriz, travma ve normal stres arasındaki farkları krizin anatomisi ve tarihsel gelişim süreciyle ilişkilendirerek tanımlar. | ||
| 1.2. Gelişimsel ve travmatik kriz türlerini; insancıl, bilişsel davranışçı ve sistemik kuramlar bağlamında yorumlar. | ||
| 2. Vaka örnekleri üzerinden kriz durumlarını yapısal değerlendirme ve triyaj araçları kullanarak analiz edebilecektir. | 10, 13, 15, 16, 19, 9 | A, C |
| 2.1. Krize Müdahale Triyaj Değerlendirme Formu'nu (KMTDF) kullanarak krizdeki bireylerin duygusal, davranışsal ve bilişsel bozulma/risk seviyelerini ölçer. | ||
| 2.2. Ön değerlendirme, problemi tanımlama ve başa çıkma aşamalarından oluşan "ABC Krize Müdahale Modeli"ni örnek vakalar üzerinde uygular. | ||
| 3. Kriz durumlarındaki müracaatçılara yönelik temel psikolojik ilk yardım (PİY) ve destekleyici iletişim becerilerini sergileyebilecektir. | 10, 13, 16, 4, 9 | A, C |
| 3.1. Kriz mağdurlarıyla iletişimde "İzle, Dinle, Bağ Kur" ilkelerine uygun, empatik, saydam ve yargısız bir dinleme yaklaşımı kullanır. | ||
| 3.2. Bağımlılık gibi spesifik kriz süreçlerinde motivasyonel görüşme tekniklerinin temel prensiplerini ve dirençle başa çıkma yöntemlerini ayırt eder. | ||
| 4. Afet, okul ve aile gibi farklı uygulama alanlarındaki kriz senaryolarına özgü önleyici ve koruyucu dinamikleri çözümleyebilecektir. | 10, 13, 16, 4, 9 | A, C |
| 4.1. Afetlerde saha operasyonu yönetimi ile okullardaki intiharı önleme ve akut dönem müdahale protokollerinin temel adımlarını açıklar. | ||
| 4.2. Çocuk istismarı, ihmal ve kendine zarar verme (KZV) olgularını gelişimsel dönemlere göre sınıflandırarak olası kriz tepkilerini karşılaştırır. | ||
| 5. Kriz müdahalesi süreçlerinde sosyal hizmetin etik ilkelerine, yasal bildirim zorunluluklarına ve kurumlar arası yönlendirme (sevk) kurallarına uyabilecektir. | 10, 13, 16, 4, 9 | A, C |
| 5.1. İntihar, cinayet riski veya çocuk istismarı şüphesi barındıran kriz vakalarında mesleki sınırlar ile tıbbi ve adli bildirim sorumluluklarını titizlikle gözetir. | ||
| 5.2. İçsel başa çıkma mekanizmalarının yetersiz kaldığı durumlarda müracaatçıyı uygun tıbbi, hukuki veya sosyal destek sistemlerine yönlendirir. |
| Öğretim Yöntemleri: | 10: Tartışma Yöntemi, 13: Örnek Olay Yöntemi, 15: Rol Oynama ve Drama Tekniği , 16: Soru - Cevap Tekniği , 19: Beyin Fırtınası Tekniği, 4: Sorgulama Temelli Öğrenme Modeli, 9: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | A: Klasik Yazılı Sınav, C: Çoktan Seçmeli Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Kavramsal Giriş: Sosyal Hizmette Kriz Alanı, Kavramlar ve Tanımlar | |
| 2 | Kriz ve Krize Müdahalenin Tarihsel Gelişimi | |
| 3 | Krizin Anatomisi: Kriz Türleri (Gelişimsel ve Travmatik) ve Kriz Aşamaları | |
| 4 | Kriz Müdahale Kuramları | |
| 5 | Sosyal Hizmet ve Kriz: Psikolojik İlk Yardım ve Temel Beceriler | |
| 6 | Sosyal Hizmet Uygulamalarında Kriz Değerlendirmesi: ABC Modeli | |
| 7 | Triyaj Değerlendirme (KMTDF) ve Vakalar Üzerinden Uygulama | |
| 8 | Vakalar Üzerinden Kriz Müdahalesi: Eylem Planı ve Takip Süreci | |
| 9 | Çocuk ve Ergenlerde Vaka Formülasyonu, Kriz ve İstismar Değerlendirmesi | |
| 10 | Okullarda Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, İntiharı Önleme | |
| 11 | Alkol ve Madde Bağımlılığında Kriz Değerlendirme ve Motivasyonel Görüşme | |
| 12 | Afetlerde Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, Saha Operasyonu | |
| 13 | Hastanelerde Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, Tıbbi-Yasal Süreçler | |
| 14 | Krize Bilişsel Davranışsal Yaklaşım ve Alternatif Başa Çıkma Stratejileri |
| Kaynak |
| 1. Erdur-Baker, Ö. ve Doğan, T. Kriz Danışmanlığı. Pegem Akademi Yayıncılık. 2. Oltmanns, T. F., Martin, M. T., Neale, J. M. ve Davison, G. C. Vaka Çalışmaları. Nobel Akademik Yayıncılık. 3. Webb, N. B. Çocuklarla Sosyal Hizmet. Nika Yayınevi. 4. Aktaş, A. M. Kriz Durumlarında Sosyal Hizmet Müdahalesi. Kriz Dergisi, 11(3), 37-44. |
| 1. Krize Müdahale Ders Notları. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Sosyal hizmet kuram ve uygulama alanları bilgisine sahip olur. | X | |||||
| 2 | İletişim ve mesleki görüşme becerileri kazanır. | X | |||||
| 3 | Yönetim ve yönetim süreçleri bilgisi edinir. | X | |||||
| 4 | Mesleki etik, ilke ve değerler bilgisi kazanır. | X | |||||
| 5 | Alanda geçerli olan bir yabancı dili ve gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilir. | X | |||||
| 6 | Toplumsal sorunlara bilimsel veriler ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretme becerisi edinir. | X | |||||
| 7 | Karmaşık sosyal sorunların çözümünde farklı disiplinlerden edindiği bilgileri kullanma becerisi geliştirir. | X | |||||
| 8 | Disiplinler arası işbirliği sağlayarak ekip içinde çalışabilmekte yetkindir. | X | |||||
| 9 | Alanıyla ilgili öz-gelişimine yönelik güncel bilgi ve gelişmeleri takip edebilme, hedeflerine ulaşma durumunu değerlendirebilme ve izleyebilme yetkinliği geliştirir. | X | |||||
| 10 | Çeşitli müracaatçı gruplarıyla sosyal hizmet uygulaması ve eğitimi yapabilir. | X | |||||
| 11 | Sosyal ve kültürel çevrenin insan davranışları üzerindeki etkisini bilir ve sosyal hizmet uygulamalarında kullanabilir. | X | |||||
| 12 | Planlı değişim sürecinde, geri bildirim ve izlemde yetkindir. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Ders Saati | 14 | 3 | 42 | |||
| Rehberli Problem Çözme | 3 | 8 | 24 | |||
| Problem Çözümü / Ödev / Proje / Rapor Tanzimi | 1 | 14 | 14 | |||
| Okul Dışı Diğer Faaliyetler | 2 | 5 | 10 | |||
| Proje Sunumu / Seminer | 0 | 0 | 0 | |||
| Kısa Sınav (QUİZ) ve Hazırlığı | 0 | 0 | 0 | |||
| Ara Sınav ve Hazırlığı | 1 | 12 | 12 | |||
| Genel Sınav ve Hazırlığı | 1 | 18 | 18 | |||
| Performans Görevi, Bakım Planı | 0 | 0 | 0 | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 120 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(120/30) | 4 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| KRİZ VE KRİZE MÜDAHALE | SH2214302 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Ön Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. Zeynep TÜRKYILMAZ |
| Dersi Verenler | Öğr.Gör. Zeynep TÜRKYILMAZ |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Sosyal hizmet öğrencilerinin gelişimsel ve travmatik kriz durumlarını kuramsal çerçevede analiz ederek; kriz anında Psikolojik İlk Yardım (PİY), triyaj (KMTDF) ve ABC Krize Müdahale Modeli'ni vaka örnekleri üzerinden uygulayabilmelerini sağlamaktır. Bununla birlikte afet, istismar, intihar riski ve bağımlılık gibi spesifik alanlarda; etik ilkeler ve yasal bildirim sorumlulukları doğrultusunda müracaatçıları uygun tıbbi, sosyal ve hukuki destek sistemlerine yönlendirme (sevk) becerisi kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Kavramsal Giriş: Sosyal Hizmette Kriz Alanı, Kavramlar ve Tanımlar,Kriz ve Krize Müdahalenin Tarihsel Gelişimi,Krizin Anatomisi: Kriz Türleri (Gelişimsel ve Travmatik) ve Kriz Aşamaları,Kriz Müdahale Kuramları,Sosyal Hizmet ve Kriz: Psikolojik İlk Yardım ve Temel Beceriler,Sosyal Hizmet Uygulamalarında Kriz Değerlendirmesi: ABC Modeli,Triyaj Değerlendirme (KMTDF) ve Vakalar Üzerinden Uygulama,Vakalar Üzerinden Kriz Müdahalesi: Eylem Planı ve Takip Süreci,Çocuk ve Ergenlerde Vaka Formülasyonu, Kriz ve İstismar Değerlendirmesi,Okullarda Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, İntiharı Önleme,Alkol ve Madde Bağımlılığında Kriz Değerlendirme ve Motivasyonel Görüşme,Afetlerde Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, Saha Operasyonu,Hastanelerde Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, Tıbbi-Yasal Süreçler,Krize Bilişsel Davranışsal Yaklaşım ve Alternatif Başa Çıkma Stratejileri; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Krizin doğasını, türlerini ve krize müdahale kuramlarını sosyal hizmet disiplini çerçevesinde çok boyutlu olarak değerlendirebilecektir. | 10, 13, 16, 19, 9 | A, C |
| 1.1. Kriz, travma ve normal stres arasındaki farkları krizin anatomisi ve tarihsel gelişim süreciyle ilişkilendirerek tanımlar. | ||
| 1.2. Gelişimsel ve travmatik kriz türlerini; insancıl, bilişsel davranışçı ve sistemik kuramlar bağlamında yorumlar. | ||
| 2. Vaka örnekleri üzerinden kriz durumlarını yapısal değerlendirme ve triyaj araçları kullanarak analiz edebilecektir. | 10, 13, 15, 16, 19, 9 | A, C |
| 2.1. Krize Müdahale Triyaj Değerlendirme Formu'nu (KMTDF) kullanarak krizdeki bireylerin duygusal, davranışsal ve bilişsel bozulma/risk seviyelerini ölçer. | ||
| 2.2. Ön değerlendirme, problemi tanımlama ve başa çıkma aşamalarından oluşan "ABC Krize Müdahale Modeli"ni örnek vakalar üzerinde uygular. | ||
| 3. Kriz durumlarındaki müracaatçılara yönelik temel psikolojik ilk yardım (PİY) ve destekleyici iletişim becerilerini sergileyebilecektir. | 10, 13, 16, 4, 9 | A, C |
| 3.1. Kriz mağdurlarıyla iletişimde "İzle, Dinle, Bağ Kur" ilkelerine uygun, empatik, saydam ve yargısız bir dinleme yaklaşımı kullanır. | ||
| 3.2. Bağımlılık gibi spesifik kriz süreçlerinde motivasyonel görüşme tekniklerinin temel prensiplerini ve dirençle başa çıkma yöntemlerini ayırt eder. | ||
| 4. Afet, okul ve aile gibi farklı uygulama alanlarındaki kriz senaryolarına özgü önleyici ve koruyucu dinamikleri çözümleyebilecektir. | 10, 13, 16, 4, 9 | A, C |
| 4.1. Afetlerde saha operasyonu yönetimi ile okullardaki intiharı önleme ve akut dönem müdahale protokollerinin temel adımlarını açıklar. | ||
| 4.2. Çocuk istismarı, ihmal ve kendine zarar verme (KZV) olgularını gelişimsel dönemlere göre sınıflandırarak olası kriz tepkilerini karşılaştırır. | ||
| 5. Kriz müdahalesi süreçlerinde sosyal hizmetin etik ilkelerine, yasal bildirim zorunluluklarına ve kurumlar arası yönlendirme (sevk) kurallarına uyabilecektir. | 10, 13, 16, 4, 9 | A, C |
| 5.1. İntihar, cinayet riski veya çocuk istismarı şüphesi barındıran kriz vakalarında mesleki sınırlar ile tıbbi ve adli bildirim sorumluluklarını titizlikle gözetir. | ||
| 5.2. İçsel başa çıkma mekanizmalarının yetersiz kaldığı durumlarda müracaatçıyı uygun tıbbi, hukuki veya sosyal destek sistemlerine yönlendirir. |
| Öğretim Yöntemleri: | 10: Tartışma Yöntemi, 13: Örnek Olay Yöntemi, 15: Rol Oynama ve Drama Tekniği , 16: Soru - Cevap Tekniği , 19: Beyin Fırtınası Tekniği, 4: Sorgulama Temelli Öğrenme Modeli, 9: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | A: Klasik Yazılı Sınav, C: Çoktan Seçmeli Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Kavramsal Giriş: Sosyal Hizmette Kriz Alanı, Kavramlar ve Tanımlar | |
| 2 | Kriz ve Krize Müdahalenin Tarihsel Gelişimi | |
| 3 | Krizin Anatomisi: Kriz Türleri (Gelişimsel ve Travmatik) ve Kriz Aşamaları | |
| 4 | Kriz Müdahale Kuramları | |
| 5 | Sosyal Hizmet ve Kriz: Psikolojik İlk Yardım ve Temel Beceriler | |
| 6 | Sosyal Hizmet Uygulamalarında Kriz Değerlendirmesi: ABC Modeli | |
| 7 | Triyaj Değerlendirme (KMTDF) ve Vakalar Üzerinden Uygulama | |
| 8 | Vakalar Üzerinden Kriz Müdahalesi: Eylem Planı ve Takip Süreci | |
| 9 | Çocuk ve Ergenlerde Vaka Formülasyonu, Kriz ve İstismar Değerlendirmesi | |
| 10 | Okullarda Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, İntiharı Önleme | |
| 11 | Alkol ve Madde Bağımlılığında Kriz Değerlendirme ve Motivasyonel Görüşme | |
| 12 | Afetlerde Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, Saha Operasyonu | |
| 13 | Hastanelerde Kriz Değerlendirme ve Müdahalesi, Tıbbi-Yasal Süreçler | |
| 14 | Krize Bilişsel Davranışsal Yaklaşım ve Alternatif Başa Çıkma Stratejileri |
| Kaynak |
| 1. Erdur-Baker, Ö. ve Doğan, T. Kriz Danışmanlığı. Pegem Akademi Yayıncılık. 2. Oltmanns, T. F., Martin, M. T., Neale, J. M. ve Davison, G. C. Vaka Çalışmaları. Nobel Akademik Yayıncılık. 3. Webb, N. B. Çocuklarla Sosyal Hizmet. Nika Yayınevi. 4. Aktaş, A. M. Kriz Durumlarında Sosyal Hizmet Müdahalesi. Kriz Dergisi, 11(3), 37-44. |
| 1. Krize Müdahale Ders Notları. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Sosyal hizmet kuram ve uygulama alanları bilgisine sahip olur. | X | |||||
| 2 | İletişim ve mesleki görüşme becerileri kazanır. | X | |||||
| 3 | Yönetim ve yönetim süreçleri bilgisi edinir. | X | |||||
| 4 | Mesleki etik, ilke ve değerler bilgisi kazanır. | X | |||||
| 5 | Alanda geçerli olan bir yabancı dili ve gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilir. | X | |||||
| 6 | Toplumsal sorunlara bilimsel veriler ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretme becerisi edinir. | X | |||||
| 7 | Karmaşık sosyal sorunların çözümünde farklı disiplinlerden edindiği bilgileri kullanma becerisi geliştirir. | X | |||||
| 8 | Disiplinler arası işbirliği sağlayarak ekip içinde çalışabilmekte yetkindir. | X | |||||
| 9 | Alanıyla ilgili öz-gelişimine yönelik güncel bilgi ve gelişmeleri takip edebilme, hedeflerine ulaşma durumunu değerlendirebilme ve izleyebilme yetkinliği geliştirir. | X | |||||
| 10 | Çeşitli müracaatçı gruplarıyla sosyal hizmet uygulaması ve eğitimi yapabilir. | X | |||||
| 11 | Sosyal ve kültürel çevrenin insan davranışları üzerindeki etkisini bilir ve sosyal hizmet uygulamalarında kullanabilir. | X | |||||
| 12 | Planlı değişim sürecinde, geri bildirim ve izlemde yetkindir. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |