Ders Detayı
Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| GELİŞİM PSİKOLOJİSİNDE ÖNLEYİCİ MÜDAHALELER | PSK3116794 | Güz Dönemi | 3+0 | 3 | 6 |
| Ders Programı | Cuma 10:00-10:45 Cuma 11:00-11:45 Cuma 12:00-12:45 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üye. Fatma GİRGİN KARDEŞ |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Fatma GİRGİN KARDEŞ, Öğr.Gör.Dr. Dilara ÖZSOY |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Önleyici müdahale, gelişim psikolojisi alanında bireylerin yaşamları boyunca karşılaşabilecekleri psikolojik, sosyal ya da davranışsal risklerin ortaya çıkmadan önce ya da erken evrede fark edilerek etkilerinin azaltılmasını amaçlayan planlı uygulamalardır. Bu dersin amacı; özellikle erken çocukluk ve ergenlik dönemlerini hedef alan önleyici müdahale programları hakkında bilgi edinmek, Türkiye’de uygulanan kanıta dayalı programları tanımak, bir önleyici müdahale programının geliştirilmesi ve uygulanmasına ilişkin temel bilgi ve beceriler kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Tanışma-Giriş, Dersin Genel Tanıtımı,Önleme Biliminde Önemli İlkeler ,Önleyici Programların Türkiye’deki Tarihçesi, Gelişimsel Haklar ve Sosyal Politika ,Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Erken Çocuklukta Ev Ziyareti Temelli Aile Rehberliği Programı ,Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Video Geri Bildirimine Dayalı Olumlu Ebeveynlik Müdahale Programı ,Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-AÇEV ,Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Duygu Koçluğu Çocukları Dikkate Almak ,Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi ,Orta Çocukluk ve Ergenlik-PERGEL Orta Çocukluk ve Ergenlik-Triple P Middle Childhood and Adolescence-PERGEL ,Orta Çocukluk ve Ergenlik-VİSC ,Üniversite Öğrencilerine Yönelik Geliştirilen Pozitif Psikoloji Temelli Dayanıklılığı Destekleme Müdahale Programı ,Öğrenci sunumları ,Öğrenci sunumları ,Öğrenci sunumları ; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1.Önleme biliminde önemli ilkeleri açıklayabilir. | 1, 19 | A |
| 2.Önleyici programların Türkiye’deki tarihsel gelişimini özetleyebilir. | 1 | A |
| 3.Bebeklik ve erken çocukluk dönemine yönelik önleyici müdahale programlarına ilişkin temel kavramları tanıyabilir. | 1, 14 | A |
| 4.Orta çocukluk ve ergenlik dönemine yönelik önleyici müdahale programlarına ilişkin temel kavramları tanıyabilir. | 1, 10 | A |
| 5. Önleyici müdahale programları geliştirme sürecine ilişkin bilimsel bir bakış açısı geliştirebilir ve uygun araştırma soruları üretebilir. | 1, 10, 14 | A, C |
| Öğretim Yöntemleri: | 1: Tam Öğrenme Modeli, 10: Tartışma Yöntemi, 14: Bireysel Çalışma Yöntemi, 19: Beyin Fırtınası Tekniği |
| Ölçme Yöntemleri: | A: Klasik Yazılı Sınav, C: Çoktan Seçmeli Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Tanışma-Giriş, Dersin Genel Tanıtımı | |
| 2 | Önleme Biliminde Önemli İlkeler | Bölüm 1 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 3 | Önleyici Programların Türkiye’deki Tarihçesi, Gelişimsel Haklar ve Sosyal Politika | Bölüm 2 ve Bölüm 3 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 4 | Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Erken Çocuklukta Ev Ziyareti Temelli Aile Rehberliği Programı | Bölüm 7 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 5 | Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Video Geri Bildirimine Dayalı Olumlu Ebeveynlik Müdahale Programı | Bölüm 8 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 6 | Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-AÇEV | Bölüm 12 ve 13 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 7 | Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Duygu Koçluğu Çocukları Dikkate Almak | Bölüm 14 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 8 | Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi | Bölüm 16 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 9 | Orta Çocukluk ve Ergenlik-PERGEL Orta Çocukluk ve Ergenlik-Triple P Middle Childhood and Adolescence-PERGEL | Bölüm 22 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) Bölüm 24 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 10 | Orta Çocukluk ve Ergenlik-VİSC | Bölüm 19 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 11 | Üniversite Öğrencilerine Yönelik Geliştirilen Pozitif Psikoloji Temelli Dayanıklılığı Destekleme Müdahale Programı | |
| 12 | Öğrenci sunumları | |
| 13 | Öğrenci sunumları | |
| 14 | Öğrenci sunumları |
| Kaynak |
| Çorapçı, F., & Doğan, A. (Eds.). (2023). Çocuk ve ergenler için önleyici müdahale programları. Nobel Yayınevi |
| Doğan, A. (2010). Ekolojik sistemler kuramı çerçevesinde akran zorbalığının incelenmesi. Turk J Child Adolesc Ment Health, 17(3), 149-162. Eslek, D. ve Yılmaz Irmak T. (2022). Çocuk cinsel istismarını önlemede “Dersimiz: Güvenli İlişkiler” programının etkililiğinin değerlendirilmesi, Türk Psikoloji Dergisi, 89, 36-60. https://doi.org/10.31828/tpd1300443320200824m000039 Eslek, D. ve Yılmaz Irmak, T. (2018). Ekolojik sistemler kuramı çerçevesinde göçmen çocuklar ve oyunları üzerine bir derleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 347-362. Pala, F. C., Doğan, A., Yılmaz Irmak, T., Şen-Hastaoğlu, Z., Eslek, D., Keser-Açıkbaş E., Özsoy, D. ve Aytekin, S.T. (2023). 2-6 yaş döneminde çocuğu olan ebeveynlere yönelik etkili ebeveynlik müdahale programının etkililiğinin değerlendirilmesi, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 57, 1808-1825. https://doi.org/10.53444/deubefd.1289524 Özsoy, D. (2024). Duygu Sosyalleştirmeye Yönelik Öğretmen Programının Erken Çocukluk Döneminde Bilişsel ve Duygusal Yeterliliğe Etkisi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ege Üniversitesi. Yılmaz Irmak, T., Kızıltepe, R., Aksel, Ş., Güngör, D. ve Eslek, D. (2018). Mika ile kendimi korumayı öğreniyorum: Cinsel istismarı önleme programının etkililiği. Türk Psikoloji Dergisi, 33(81), 41-57. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | PY1. Psikolojinin araştırma ve uygulamaya dönük alt alanlarının temel kavramlarını ve bu alanların temel kuramlarını bilir. | X | |||||
| 2 | PY2. Psikoloji tarihindeki kuram ve ekolleri karşılaştırabilir, yeni gelişmeleri bu bilgileriyle ilişkilendirebilir. | X | |||||
| 3 | PY3. Karşılaştığı sorunları tanıyabilir, yorumlayabilir ve uzmanlık bilgisini kullanarak çözüm sunabilir. | X | |||||
| 4 | PY4. Bir problemi bilimsel yöntemlerle araştırabilir, bulguları yorumlayabilir ve sonuçları bilimsel bir yayın haline getirebilir. | X | |||||
| 5 | PY5. Alanı ile ilgili problemlerin çözümü için kurulan bir ekipte projeye liderlik edebilir, etkinlikleri planlayabilir ve yönetebilir. | X | |||||
| 6 | PY6. Karşılaştığı yeni fikirleri taraf tutmadan bilimsel bakış açısıyla sorgulayabilir ve eleştirebilir. | X | |||||
| 7 | PY7. Yaşam boyu öğrenme prensibini kendisine ilke edinir, alanıyla ilgili yeni gelişmeleri takip edebilir. | X | |||||
| 8 | PY8. Bir problemle ilgili bulgularını, bilgisini ve çözüm önerilerini meslektaşlarıyla veya konunun yabancısı olan kişilerle, yazılı veya sözlü olarak uygun bir dille paylaşabilir. | X | |||||
| 9 | PY9. Toplumsal sorumluluk bilincine sahip olup mesleki kazanımlarını, yakın ve uzak çevresindeki sorunların çözümünde kullanabilir. | X | |||||
| 10 | PY10. Uluslararası mesleki gelişmeleri izlemek için en az B1 düzeyinde İngilizce bilir. | X | |||||
| 11 | PY11. Temel bilgisayar becerilerine sahip olup meslektaşlarıyla güncel platformlar üzerinden iletişim kurabilir. | X | |||||
| 12 | PY12. Ölçme-değerlendirmede kullanılan psikolojinin temel araçlarını bilir ve bu araçları kullanabilir. | X | |||||
| 13 | PY13. Mesleki sorumluluk, yetki ve sınırlarını bilir, psikolojik sorunları tanır, çözümü için doğru yönlendirmeyi yapabilir, araştırma ve uygulamada etik ilkelere riayet eder. | X | |||||
| 14 | PY14. Araştırma ve uygulamada bireysel ve kültürel farklılıkları gözetir, araştırma sonuçlarını değerlendirirken bu farklılıkları dikkate alır. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Ders Saati | 14 | 3 | 42 | |||
| Rehberli Problem Çözme | 14 | 3 | 42 | |||
| Problem Çözümü / Ödev / Proje / Rapor Tanzimi | 2 | 10 | 20 | |||
| Okul Dışı Diğer Faaliyetler | 1 | 20 | 20 | |||
| Proje Sunumu / Seminer | 0 | 0 | 0 | |||
| Kısa Sınav (QUİZ) ve Hazırlığı | 0 | 0 | 0 | |||
| Ara Sınav ve Hazırlığı | 1 | 25 | 25 | |||
| Genel Sınav ve Hazırlığı | 1 | 30 | 30 | |||
| Performans Görevi, Bakım Planı | 0 | 0 | 0 | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 179 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(179/30) | 6 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| GELİŞİM PSİKOLOJİSİNDE ÖNLEYİCİ MÜDAHALELER | PSK3116794 | Güz Dönemi | 3+0 | 3 | 6 |
| Ders Programı | Cuma 10:00-10:45 Cuma 11:00-11:45 Cuma 12:00-12:45 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üye. Fatma GİRGİN KARDEŞ |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Fatma GİRGİN KARDEŞ, Öğr.Gör.Dr. Dilara ÖZSOY |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Önleyici müdahale, gelişim psikolojisi alanında bireylerin yaşamları boyunca karşılaşabilecekleri psikolojik, sosyal ya da davranışsal risklerin ortaya çıkmadan önce ya da erken evrede fark edilerek etkilerinin azaltılmasını amaçlayan planlı uygulamalardır. Bu dersin amacı; özellikle erken çocukluk ve ergenlik dönemlerini hedef alan önleyici müdahale programları hakkında bilgi edinmek, Türkiye’de uygulanan kanıta dayalı programları tanımak, bir önleyici müdahale programının geliştirilmesi ve uygulanmasına ilişkin temel bilgi ve beceriler kazandırmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Tanışma-Giriş, Dersin Genel Tanıtımı,Önleme Biliminde Önemli İlkeler ,Önleyici Programların Türkiye’deki Tarihçesi, Gelişimsel Haklar ve Sosyal Politika ,Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Erken Çocuklukta Ev Ziyareti Temelli Aile Rehberliği Programı ,Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Video Geri Bildirimine Dayalı Olumlu Ebeveynlik Müdahale Programı ,Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-AÇEV ,Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Duygu Koçluğu Çocukları Dikkate Almak ,Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi ,Orta Çocukluk ve Ergenlik-PERGEL Orta Çocukluk ve Ergenlik-Triple P Middle Childhood and Adolescence-PERGEL ,Orta Çocukluk ve Ergenlik-VİSC ,Üniversite Öğrencilerine Yönelik Geliştirilen Pozitif Psikoloji Temelli Dayanıklılığı Destekleme Müdahale Programı ,Öğrenci sunumları ,Öğrenci sunumları ,Öğrenci sunumları ; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1.Önleme biliminde önemli ilkeleri açıklayabilir. | 1, 19 | A |
| 2.Önleyici programların Türkiye’deki tarihsel gelişimini özetleyebilir. | 1 | A |
| 3.Bebeklik ve erken çocukluk dönemine yönelik önleyici müdahale programlarına ilişkin temel kavramları tanıyabilir. | 1, 14 | A |
| 4.Orta çocukluk ve ergenlik dönemine yönelik önleyici müdahale programlarına ilişkin temel kavramları tanıyabilir. | 1, 10 | A |
| 5. Önleyici müdahale programları geliştirme sürecine ilişkin bilimsel bir bakış açısı geliştirebilir ve uygun araştırma soruları üretebilir. | 1, 10, 14 | A, C |
| Öğretim Yöntemleri: | 1: Tam Öğrenme Modeli, 10: Tartışma Yöntemi, 14: Bireysel Çalışma Yöntemi, 19: Beyin Fırtınası Tekniği |
| Ölçme Yöntemleri: | A: Klasik Yazılı Sınav, C: Çoktan Seçmeli Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Tanışma-Giriş, Dersin Genel Tanıtımı | |
| 2 | Önleme Biliminde Önemli İlkeler | Bölüm 1 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 3 | Önleyici Programların Türkiye’deki Tarihçesi, Gelişimsel Haklar ve Sosyal Politika | Bölüm 2 ve Bölüm 3 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 4 | Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Erken Çocuklukta Ev Ziyareti Temelli Aile Rehberliği Programı | Bölüm 7 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 5 | Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Video Geri Bildirimine Dayalı Olumlu Ebeveynlik Müdahale Programı | Bölüm 8 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 6 | Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-AÇEV | Bölüm 12 ve 13 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 7 | Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi-Duygu Koçluğu Çocukları Dikkate Almak | Bölüm 14 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 8 | Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi | Bölüm 16 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 9 | Orta Çocukluk ve Ergenlik-PERGEL Orta Çocukluk ve Ergenlik-Triple P Middle Childhood and Adolescence-PERGEL | Bölüm 22 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) Bölüm 24 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 10 | Orta Çocukluk ve Ergenlik-VİSC | Bölüm 19 (F. Çorapçı ve A. Doğan, 2023) |
| 11 | Üniversite Öğrencilerine Yönelik Geliştirilen Pozitif Psikoloji Temelli Dayanıklılığı Destekleme Müdahale Programı | |
| 12 | Öğrenci sunumları | |
| 13 | Öğrenci sunumları | |
| 14 | Öğrenci sunumları |
| Kaynak |
| Çorapçı, F., & Doğan, A. (Eds.). (2023). Çocuk ve ergenler için önleyici müdahale programları. Nobel Yayınevi |
| Doğan, A. (2010). Ekolojik sistemler kuramı çerçevesinde akran zorbalığının incelenmesi. Turk J Child Adolesc Ment Health, 17(3), 149-162. Eslek, D. ve Yılmaz Irmak T. (2022). Çocuk cinsel istismarını önlemede “Dersimiz: Güvenli İlişkiler” programının etkililiğinin değerlendirilmesi, Türk Psikoloji Dergisi, 89, 36-60. https://doi.org/10.31828/tpd1300443320200824m000039 Eslek, D. ve Yılmaz Irmak, T. (2018). Ekolojik sistemler kuramı çerçevesinde göçmen çocuklar ve oyunları üzerine bir derleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 347-362. Pala, F. C., Doğan, A., Yılmaz Irmak, T., Şen-Hastaoğlu, Z., Eslek, D., Keser-Açıkbaş E., Özsoy, D. ve Aytekin, S.T. (2023). 2-6 yaş döneminde çocuğu olan ebeveynlere yönelik etkili ebeveynlik müdahale programının etkililiğinin değerlendirilmesi, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 57, 1808-1825. https://doi.org/10.53444/deubefd.1289524 Özsoy, D. (2024). Duygu Sosyalleştirmeye Yönelik Öğretmen Programının Erken Çocukluk Döneminde Bilişsel ve Duygusal Yeterliliğe Etkisi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ege Üniversitesi. Yılmaz Irmak, T., Kızıltepe, R., Aksel, Ş., Güngör, D. ve Eslek, D. (2018). Mika ile kendimi korumayı öğreniyorum: Cinsel istismarı önleme programının etkililiği. Türk Psikoloji Dergisi, 33(81), 41-57. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | PY1. Psikolojinin araştırma ve uygulamaya dönük alt alanlarının temel kavramlarını ve bu alanların temel kuramlarını bilir. | X | |||||
| 2 | PY2. Psikoloji tarihindeki kuram ve ekolleri karşılaştırabilir, yeni gelişmeleri bu bilgileriyle ilişkilendirebilir. | X | |||||
| 3 | PY3. Karşılaştığı sorunları tanıyabilir, yorumlayabilir ve uzmanlık bilgisini kullanarak çözüm sunabilir. | X | |||||
| 4 | PY4. Bir problemi bilimsel yöntemlerle araştırabilir, bulguları yorumlayabilir ve sonuçları bilimsel bir yayın haline getirebilir. | X | |||||
| 5 | PY5. Alanı ile ilgili problemlerin çözümü için kurulan bir ekipte projeye liderlik edebilir, etkinlikleri planlayabilir ve yönetebilir. | X | |||||
| 6 | PY6. Karşılaştığı yeni fikirleri taraf tutmadan bilimsel bakış açısıyla sorgulayabilir ve eleştirebilir. | X | |||||
| 7 | PY7. Yaşam boyu öğrenme prensibini kendisine ilke edinir, alanıyla ilgili yeni gelişmeleri takip edebilir. | X | |||||
| 8 | PY8. Bir problemle ilgili bulgularını, bilgisini ve çözüm önerilerini meslektaşlarıyla veya konunun yabancısı olan kişilerle, yazılı veya sözlü olarak uygun bir dille paylaşabilir. | X | |||||
| 9 | PY9. Toplumsal sorumluluk bilincine sahip olup mesleki kazanımlarını, yakın ve uzak çevresindeki sorunların çözümünde kullanabilir. | X | |||||
| 10 | PY10. Uluslararası mesleki gelişmeleri izlemek için en az B1 düzeyinde İngilizce bilir. | X | |||||
| 11 | PY11. Temel bilgisayar becerilerine sahip olup meslektaşlarıyla güncel platformlar üzerinden iletişim kurabilir. | X | |||||
| 12 | PY12. Ölçme-değerlendirmede kullanılan psikolojinin temel araçlarını bilir ve bu araçları kullanabilir. | X | |||||
| 13 | PY13. Mesleki sorumluluk, yetki ve sınırlarını bilir, psikolojik sorunları tanır, çözümü için doğru yönlendirmeyi yapabilir, araştırma ve uygulamada etik ilkelere riayet eder. | X | |||||
| 14 | PY14. Araştırma ve uygulamada bireysel ve kültürel farklılıkları gözetir, araştırma sonuçlarını değerlendirirken bu farklılıkları dikkate alır. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |