Ders Detayı
Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| MEDYA VE DİL | RTS2174180 | Güz Dönemi | 3+0 | 3 | 5 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Prof.Dr. Meliha Nurdan TAŞKIRAN |
| Dersi Verenler | Prof.Dr. Meliha Nurdan TAŞKIRAN |
| Dersin Yardımcıları | Ders süresince görsel ve işitsel/ basılı medya ve sosyal medyalar kaynak ve araştırma nesnesi olarak kullanılırlar. |
| Dersin Amacı | Dersin amacı medyada yaygın olarak kullanılan Türk dili kullanımına dikkati çekmek (DOĞRU SESLETİM VE YAZIM, İMLÂ KURALLARI ÇERÇEVESİNDE GÖRSEL, İŞİTSEL VE YAZILI MEDYA İNCELEMELERİ) ve KİA da yapılan yazılı ve sözel, işitsel dil kullanımı hatalarını araştırıp bulunmasını teşvik ederek, dil koruma bilinci yaratmak, doğruların öğretilip uygulanmasını sağlamak. Medyada dil kullanımının yazılı ve sözlü biçimleri hakkında -haber üretim süreci bilgisini kazandırmaktır. YÖK ve üniversite devam yönetmeliğine göre (14 haftalık bir dönem için) derslere % 70 devam edilmesi zorunludur. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Dünyada dillerin ortaya çıkış miti, benzerlikler ve farklılıkların nedenleri, dil aileleri, Hint Avrupa ve Ural Altay dil aileleri Ge Dersin içeriği, amacı, karşılıklı beklentiler, dersin yöntemi, kaynaklar, işleme tarzı, sınav sistemi ile ilgili bilgiler ve dil konusuna genel giriş, Medya Dili Kavramı Medya dili nedir? Dil ve medya arasındaki etkileşim. Öğrenme çıktısı: Medya dilini kuramsal açıdan tanımlayabilme. Örnek: Televizyon haberinde görsel dil + yazılı altyazı ilişkisi.,Medyada Dilin İşlevleri; Dilin bilgilendirme, ikna, propaganda, yönlendirme işlevleri; Öğrenme çıktısı: Medyada dilin toplumsal rolünü analiz etme. Örnek: Siyasi konuşmaların haber bültenlerindeki sunumu. Gazete Haber Dili Gazete haberlerinin yapısı, başlık, spot, gövde metin analizi.- haber yazımı nasıl olur? Öğrenme çıktısı: Gazete haber dilini çözümleme. Örnek: Hürriyet ve Cumhuriyet’te aynı haberin dilsel farkları.,Yazım Dili ve Türkçe’nin Medyadaki Kullanımı; Yazım kuralları, noktalama, standart dilin korunması. Öğrenme çıktısı: Medyada yazım dili ile günlük dilin farklarını ayırt edebilme. Örnek: Online haber portallarında noktalama hataları. Medyada Yazım Kullanım Hataları Sık yapılan imlâ ve gramer hataları. Öğrenme çıktısı: Hataları tanıyabilme ve düzeltebilme. Örnek: “de/da” ve “ki” eklerinin yanlış kullanımı haber başlıklarında.Dilin toplumsal boyutu; KİA da dilin kurallarına uygun kullanımıın önemi ve gerçekliği; KİA araçlarıının diline uygun kullanımının ilkeleri; Medya aracılığıyla kamusal alanda söz söylemenin,politik ve etik sorumlulukları,Kitle İletişim Araçlarında dil kullanımı ; Gazete - başlıklar ve haber başlıkları Radyo- telaffuz ve tonlama- teatral / şiirsel ses kullanımı-dublaj sesleme Televizyon spikerlik ses tonu radyofonik ses , hitabet sanatı Internet dili / mesajlaşma; hız çağında yazışma emojiler günlük dil kullanımı ;Bloglar Reklam dili- dil güçlendiricileri : müzik ve dil bozumu,Medyada yazım, kullanım ve telaffuz hataları Televizyon, radyo ve podcastlerde telaffuz sorunları. Öğrenme çıktısı: Türkçenin ses bilgisi kuralları ile medya dili arasındaki farkı gözlemleyebilme. Örnek: Spikerlerin yabancı kökenli kelimeleri yanlış telaffuzu.,Medyada anlam inşaası ve gerçeklik; Dil kültür temsil- toplumda dil kültür bağıntısı,Medyada dil hataları ; basın da yapılan yazım hataları; RTÜK KOMİSYONU TARAFINDAN HAZIRLANA RAPOR Haber Üretim Sürecinde Dil Haberin seçimi, yazımı, editlenmesi ve dilin rolü. Öğrenme çıktısı: Haber üretim sürecinde dilin etkisini kavrayabilme. Örnek: Ajans haberinin televizyon bültenine uyarlanması.,Medya Söylemi ve Dil İdeolojileri Söylem çözümlemesi, ideoloji ve güç ilişkileri. Öğrenme çıktısı: Medya dilindeki ideolojik kodları çözümleme. Örnek: Göçmen haberlerinde kullanılan dil.,Reklam Dili Reklamlarda retorik, metafor ve ikna edici dil kullanımı. Öğrenme çıktısı: Reklam dilini analiz etme. Örnek: Sosyal medya reklamlarında sloganların dil kullanımı.,Yeni Medya Dili Sosyal medya, dijital platformlarda yeni dil kullanımları. Öğrenme çıktısı: Dijitalleşmenin dil üzerindeki etkilerini tartışma. Örnek: Twitter’da gündem oluşturan hashtag dili. ,Kültürel Kodlar ve Dil Kültürel farklılıkların medya diline yansımaları. Öğrenme çıktısı: Dil ve kültür arasındaki bağları medya üzerinden yorumlama. Örnek: Televizyon dizilerindeki atasözleri, deyimlerin kullanımı.,Türkçe'nin Medyada Geleceği Dijitalleşme, küreselleşme ve dilin korunması. Öğrenme çıktısı: Türkçenin medya ortamındaki geleceğine dair görüş geliştirme. Örnek: YouTube içeriklerinde Türkçe kullanımı. ,Dil uygulamaları; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 13, 14, 16, 37, 6, 9 | C | |
| 1-Öğrenci ana dilinin farkında olmadığı özelliklerini kavrar ve uygular, | 13, 14, 16, 37, 6, 9 | C |
| 2- Medyada yaygın olarak kullanılan Türk dili kullanımını inceler. | 13, 14, 16, 37, 9 | |
| 3-Doğru Sesletim ve Yazım, İmlâ Kuralları Çerçevesinde Görsel, İşitsel Ve Yazılı Medya İncelemelerini değerlendirir. | 13, 14, 16, 9 | C |
| 4-KİA da yapılan yazılı ve sözel, işitsel dil kullanımı hatalarını bulur . | 10, 13, 14, 16, 37, 9 | |
| 5-Dili koruma bilincini geliştirir. | 11, 13, 16, 37, 4, 9 | C |
| Öğretim Yöntemleri: | 10: Tartışma Yöntemi, 11: Gösterip Yapma Yöntemi, 13: Örnek Olay Yöntemi, 14: Bireysel Çalışma Yöntemi, 16: Soru - Cevap Tekniği , 37: Bilgisayar Ve İnternet Destekli Öğretim, 4: Sorgulama Temelli Öğrenme Modeli, 6: Deneyimle Öğrenme Modeli, 9: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | C: Çoktan Seçmeli Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dünyada dillerin ortaya çıkış miti, benzerlikler ve farklılıkların nedenleri, dil aileleri, Hint Avrupa ve Ural Altay dil aileleri Ge Dersin içeriği, amacı, karşılıklı beklentiler, dersin yöntemi, kaynaklar, işleme tarzı, sınav sistemi ile ilgili bilgiler ve dil konusuna genel giriş | Araştırma konuları/kavramları :Konuşma yetisi- Dil Aileleri-Avrupa Asya dilleri Türkçe'nin kökenleri |
| 2 | Medya Dili Kavramı Medya dili nedir? Dil ve medya arasındaki etkileşim. Öğrenme çıktısı: Medya dilini kuramsal açıdan tanımlayabilme. Örnek: Televizyon haberinde görsel dil + yazılı altyazı ilişkisi. | araştırma kavramları : -Medya nedir?/ Kitle/ birey/toplum/ haber kavramları- haber alma bilgi edinme, toplum ,toplumsal bilinç |
| 3 | Medyada Dilin İşlevleri; Dilin bilgilendirme, ikna, propaganda, yönlendirme işlevleri; Öğrenme çıktısı: Medyada dilin toplumsal rolünü analiz etme. Örnek: Siyasi konuşmaların haber bültenlerindeki sunumu. Gazete Haber Dili Gazete haberlerinin yapısı, başlık, spot, gövde metin analizi.- haber yazımı nasıl olur? Öğrenme çıktısı: Gazete haber dilini çözümleme. Örnek: Hürriyet ve Cumhuriyet’te aynı haberin dilsel farkları. | 2 farklı görüşteki siyasinin propaganda konuşmasını dilsel açıdan araştırınız ve karşılaştırınız. Kaynak: Umberto Eco, Açık Yapıt; Nurdoğan Rigel, Haberin Anatomisi. |
| 4 | Yazım Dili ve Türkçe’nin Medyadaki Kullanımı; Yazım kuralları, noktalama, standart dilin korunması. Öğrenme çıktısı: Medyada yazım dili ile günlük dilin farklarını ayırt edebilme. Örnek: Online haber portallarında noktalama hataları. Medyada Yazım Kullanım Hataları Sık yapılan imlâ ve gramer hataları. Öğrenme çıktısı: Hataları tanıyabilme ve düzeltebilme. Örnek: “de/da” ve “ki” eklerinin yanlış kullanımı haber başlıklarında.Dilin toplumsal boyutu; KİA da dilin kurallarına uygun kullanımıın önemi ve gerçekliği; KİA araçlarıının diline uygun kullanımının ilkeleri; Medya aracılığıyla kamusal alanda söz söylemenin,politik ve etik sorumlulukları | Günlük gazetelerde yazım hataları araştırması; televizyon ve radyoda özellikle haberlerde yanlış sesletim araştırması Kaynak: Türk Dil Kurumu (TDK), Yazım Kılavuzu; Doğan Aksan, Her Yönüyle Dil. |
| 5 | Kitle İletişim Araçlarında dil kullanımı ; Gazete - başlıklar ve haber başlıkları Radyo- telaffuz ve tonlama- teatral / şiirsel ses kullanımı-dublaj sesleme Televizyon spikerlik ses tonu radyofonik ses , hitabet sanatı Internet dili / mesajlaşma; hız çağında yazışma emojiler günlük dil kullanımı ;Bloglar Reklam dili- dil güçlendiricileri : müzik ve dil bozumu | Öğrenciler genel hata eğilimlerini öğrendikten sonra farklı medyada -dil kullanımı genel hatalarını, örnekleri araştırırlar ve İSTEĞE BAĞLI OLARAK BİREYSEL proje olarak sunarlar(+10 puan) |
| 6 | Medyada yazım, kullanım ve telaffuz hataları Televizyon, radyo ve podcastlerde telaffuz sorunları. Öğrenme çıktısı: Türkçenin ses bilgisi kuralları ile medya dili arasındaki farkı gözlemleyebilme. Örnek: Spikerlerin yabancı kökenli kelimeleri yanlış telaffuzu. | Medyadan toplanan güncel haberlerde araştırma yaparak öğrendiklerinizi pekiştirin. |
| 7 | Medyada anlam inşaası ve gerçeklik; Dil kültür temsil- toplumda dil kültür bağıntısı | Medyada sahte haberler ve yayma eğilimleri- sosyal medya örneklerini araştırma sahte haber araştırma siteleri- MOY olma yolunda hızlı adımlarla ilerleme |
| 8 | Medyada dil hataları ; basın da yapılan yazım hataları; RTÜK KOMİSYONU TARAFINDAN HAZIRLANA RAPOR Haber Üretim Sürecinde Dil Haberin seçimi, yazımı, editlenmesi ve dilin rolü. Öğrenme çıktısı: Haber üretim sürecinde dilin etkisini kavrayabilme. Örnek: Ajans haberinin televizyon bültenine uyarlanması. | Öğrenci önceden edindiği verileri sınıfta paylaşmalıdır. |
| 9 | Medya Söylemi ve Dil İdeolojileri Söylem çözümlemesi, ideoloji ve güç ilişkileri. Öğrenme çıktısı: Medya dilindeki ideolojik kodları çözümleme. Örnek: Göçmen haberlerinde kullanılan dil. | Belli bir konuda haber metni izlemek: örneğin göçmen ilticaları ve ölüm haberleri |
| 10 | Reklam Dili Reklamlarda retorik, metafor ve ikna edici dil kullanımı. Öğrenme çıktısı: Reklam dilini analiz etme. Örnek: Sosyal medya reklamlarında sloganların dil kullanımı. | Öğrenci medyada reklam izlemeleri/okumaları yaparak, videoları inceleyerek dil farklılıklarını görmeli |
| 11 | Yeni Medya Dili Sosyal medya, dijital platformlarda yeni dil kullanımları. Öğrenme çıktısı: Dijitalleşmenin dil üzerindeki etkilerini tartışma. Örnek: Twitter’da gündem oluşturan hashtag dili. | Öğrenciler verilen notları ve kitaplarındaki doğru okuma tonlama alıştırmalarını evde hazırlanarak gelmeli ve sınıfta uygulamalara bireysel olarak katılmalıdırlar. |
| 12 | Kültürel Kodlar ve Dil Kültürel farklılıkların medya diline yansımaları. Öğrenme çıktısı: Dil ve kültür arasındaki bağları medya üzerinden yorumlama. Örnek: Televizyon dizilerindeki atasözleri, deyimlerin kullanımı. | Özel yazım ve okunuşu olan sözcüklerin önceden çalışılması ve yaşam biçimi haline getirilmesi uygundur. |
| 13 | Türkçe'nin Medyada Geleceği Dijitalleşme, küreselleşme ve dilin korunması. Öğrenme çıktısı: Türkçenin medya ortamındaki geleceğine dair görüş geliştirme. Örnek: YouTube içeriklerinde Türkçe kullanımı. | |
| 14 | Dil uygulamaları |
| Kaynak |
| Türk Dil Kurumu TDK BÜYÜK SÖZLÜK, yazım ve doğru sesletim uygulaması Şenbay, Nüzhet, Söz ve Diksiyon Sanatı, 2017, YKY -MEDYADA DİL KULLANIMI Anadolu Üniversitesi Yayınları 2016,Eskişehir -RTÜK KOMİSYONU TARAFINDAN HAZIRLANMIŞ MEDYA VE BASIN DİLİ ARAŞTIRMALARI SONUÇLARI VE ÖNERİLERİ MATBU NOTLAR Çeşitli kaynaklardan derlenmiş ders notları ve referans kitaplar, youtube videoları, dil hataları konulu görsel işitsel kaynaklar öğretim aracı ve örnekleri olarak kullanılmaktadır. |
| Bilginer, Neşe, 2011, Dikkat Yayındayız, Sokak Kitapları Gülizar, Jülide, Where Are You Going Türkçe?,2004, Sinemis Yayınları Gülizar, Jülide, Burası Türkiye Radyoları,2008, Sinemis Yayınları Gülizar, Jülide, TR+Tv=TRT, 2008, Sinemis Yayınları Yıldız, Doğan, Spikerlik ve Güzel Konuşma Sanatı,2007, Telebasım Yayıncılık |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | PY1. Radyo, Sinema ve Televizyon alanlarının temel kavramlarını, kuramlarını ve uygulamalarını bilir. | ||||||
| 2 | PY2. Radyo, Sinema ve Televizyonla ilgili olguları belirler ve farklı yöntemlerle çözümleyebilir. | ||||||
| 3 | PY3.Radyo ve Televizyon Stüdyoları teknik donanımı, proje üretimi ve yönetimi gerçekleştirebilir. | ||||||
| 4 | PY4. Alan bilgisini kullanarak yetkinliğini kullanabilir, iş yaşamında karşılaşılan sorunları belirleyerek çözüm önerileri sunabilir. | X | |||||
| 5 | PY5. Kitle İletişim Araçları ve görsel medya sektörlerine yönelik sentez ve analizler gerçekleştirebilir. | X | |||||
| 6 | PY6. Kamu ve özel sektör ihtiyaçları doğrultusunda iletişim planı önerebilir. | ||||||
| 7 | PY7.Alanı ile ilgili zorunlu durumlarda inisiyatif kullanarak risk yönetimi gerçekleştirebilir, çıkan sorunları çözümleyebilir. | X | |||||
| 8 | PY8.Alanı ile ilgili proje önerebilir,hazırlayabilir, sektör yarışmalarına katılabilir. | X | |||||
| 9 | PY9.Radyo Sinema Televizyon ve ilgili medya sektörlerine ilişkin bilimsel araştırmalar yazabilir,analizini yapabilir ve bilimsel yazıya dönüştürebilir. | X | |||||
| 10 | PY10.Kitle iletişim araçları haberciliği, yayılımı ve proje üretiminde gerçeklik kurgulanmasını amaç edinir. | X | |||||
| 11 | PY11.Alanı ile ilgili gelişim haber ve yenilikleri takip eder, yaşamboyu eğitim ve okuryazarlığı ilke edinir. | X | |||||
| 12 | PY12. Alanının gereklerinden biri olan anadilini doğru ve etkili kullanır, İngilizce alan terminolojisini B1 seviyesinde okuyup anlayabilir. | X | |||||
| 13 | PY13. Mesleğinin gerektirdiği sosyal etkinlikler düzenler ve uygular; | X | |||||
| 14 | PY14. Mesleğini her koşulda, etik,insani ve vicdani değerler kapsamında sahiplenir, istismara olanak tanımaz. | X | |||||
| 15 | PY15.Kitle İletişim Araçları çerçevesinde, kamu veya özel sektörde, radyo sinema veya televizyon medya gruplarında gerçekliği yansıtan görsel, işitsel ve yazılı haber veya diğer projelerle kitleleri bilgilendirir. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Ders Saati | 14 | 2 | 28 | |||
| Rehberli Problem Çözme | 0 | 0 | 0 | |||
| Problem Çözümü / Ödev / Proje / Rapor Tanzimi | 3 | 10 | 30 | |||
| Okul Dışı Diğer Faaliyetler | 0 | 0 | 0 | |||
| Proje Sunumu / Seminer | 0 | 0 | 0 | |||
| Kısa Sınav (QUİZ) ve Hazırlığı | 0 | 0 | 0 | |||
| Ara Sınav ve Hazırlığı | 1 | 30 | 30 | |||
| Genel Sınav ve Hazırlığı | 1 | 50 | 50 | |||
| Performans Görevi, Bakım Planı | 0 | 0 | 0 | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 138 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(138/30) | 5 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| MEDYA VE DİL | RTS2174180 | Güz Dönemi | 3+0 | 3 | 5 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Prof.Dr. Meliha Nurdan TAŞKIRAN |
| Dersi Verenler | Prof.Dr. Meliha Nurdan TAŞKIRAN |
| Dersin Yardımcıları | Ders süresince görsel ve işitsel/ basılı medya ve sosyal medyalar kaynak ve araştırma nesnesi olarak kullanılırlar. |
| Dersin Amacı | Dersin amacı medyada yaygın olarak kullanılan Türk dili kullanımına dikkati çekmek (DOĞRU SESLETİM VE YAZIM, İMLÂ KURALLARI ÇERÇEVESİNDE GÖRSEL, İŞİTSEL VE YAZILI MEDYA İNCELEMELERİ) ve KİA da yapılan yazılı ve sözel, işitsel dil kullanımı hatalarını araştırıp bulunmasını teşvik ederek, dil koruma bilinci yaratmak, doğruların öğretilip uygulanmasını sağlamak. Medyada dil kullanımının yazılı ve sözlü biçimleri hakkında -haber üretim süreci bilgisini kazandırmaktır. YÖK ve üniversite devam yönetmeliğine göre (14 haftalık bir dönem için) derslere % 70 devam edilmesi zorunludur. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Dünyada dillerin ortaya çıkış miti, benzerlikler ve farklılıkların nedenleri, dil aileleri, Hint Avrupa ve Ural Altay dil aileleri Ge Dersin içeriği, amacı, karşılıklı beklentiler, dersin yöntemi, kaynaklar, işleme tarzı, sınav sistemi ile ilgili bilgiler ve dil konusuna genel giriş, Medya Dili Kavramı Medya dili nedir? Dil ve medya arasındaki etkileşim. Öğrenme çıktısı: Medya dilini kuramsal açıdan tanımlayabilme. Örnek: Televizyon haberinde görsel dil + yazılı altyazı ilişkisi.,Medyada Dilin İşlevleri; Dilin bilgilendirme, ikna, propaganda, yönlendirme işlevleri; Öğrenme çıktısı: Medyada dilin toplumsal rolünü analiz etme. Örnek: Siyasi konuşmaların haber bültenlerindeki sunumu. Gazete Haber Dili Gazete haberlerinin yapısı, başlık, spot, gövde metin analizi.- haber yazımı nasıl olur? Öğrenme çıktısı: Gazete haber dilini çözümleme. Örnek: Hürriyet ve Cumhuriyet’te aynı haberin dilsel farkları.,Yazım Dili ve Türkçe’nin Medyadaki Kullanımı; Yazım kuralları, noktalama, standart dilin korunması. Öğrenme çıktısı: Medyada yazım dili ile günlük dilin farklarını ayırt edebilme. Örnek: Online haber portallarında noktalama hataları. Medyada Yazım Kullanım Hataları Sık yapılan imlâ ve gramer hataları. Öğrenme çıktısı: Hataları tanıyabilme ve düzeltebilme. Örnek: “de/da” ve “ki” eklerinin yanlış kullanımı haber başlıklarında.Dilin toplumsal boyutu; KİA da dilin kurallarına uygun kullanımıın önemi ve gerçekliği; KİA araçlarıının diline uygun kullanımının ilkeleri; Medya aracılığıyla kamusal alanda söz söylemenin,politik ve etik sorumlulukları,Kitle İletişim Araçlarında dil kullanımı ; Gazete - başlıklar ve haber başlıkları Radyo- telaffuz ve tonlama- teatral / şiirsel ses kullanımı-dublaj sesleme Televizyon spikerlik ses tonu radyofonik ses , hitabet sanatı Internet dili / mesajlaşma; hız çağında yazışma emojiler günlük dil kullanımı ;Bloglar Reklam dili- dil güçlendiricileri : müzik ve dil bozumu,Medyada yazım, kullanım ve telaffuz hataları Televizyon, radyo ve podcastlerde telaffuz sorunları. Öğrenme çıktısı: Türkçenin ses bilgisi kuralları ile medya dili arasındaki farkı gözlemleyebilme. Örnek: Spikerlerin yabancı kökenli kelimeleri yanlış telaffuzu.,Medyada anlam inşaası ve gerçeklik; Dil kültür temsil- toplumda dil kültür bağıntısı,Medyada dil hataları ; basın da yapılan yazım hataları; RTÜK KOMİSYONU TARAFINDAN HAZIRLANA RAPOR Haber Üretim Sürecinde Dil Haberin seçimi, yazımı, editlenmesi ve dilin rolü. Öğrenme çıktısı: Haber üretim sürecinde dilin etkisini kavrayabilme. Örnek: Ajans haberinin televizyon bültenine uyarlanması.,Medya Söylemi ve Dil İdeolojileri Söylem çözümlemesi, ideoloji ve güç ilişkileri. Öğrenme çıktısı: Medya dilindeki ideolojik kodları çözümleme. Örnek: Göçmen haberlerinde kullanılan dil.,Reklam Dili Reklamlarda retorik, metafor ve ikna edici dil kullanımı. Öğrenme çıktısı: Reklam dilini analiz etme. Örnek: Sosyal medya reklamlarında sloganların dil kullanımı.,Yeni Medya Dili Sosyal medya, dijital platformlarda yeni dil kullanımları. Öğrenme çıktısı: Dijitalleşmenin dil üzerindeki etkilerini tartışma. Örnek: Twitter’da gündem oluşturan hashtag dili. ,Kültürel Kodlar ve Dil Kültürel farklılıkların medya diline yansımaları. Öğrenme çıktısı: Dil ve kültür arasındaki bağları medya üzerinden yorumlama. Örnek: Televizyon dizilerindeki atasözleri, deyimlerin kullanımı.,Türkçe'nin Medyada Geleceği Dijitalleşme, küreselleşme ve dilin korunması. Öğrenme çıktısı: Türkçenin medya ortamındaki geleceğine dair görüş geliştirme. Örnek: YouTube içeriklerinde Türkçe kullanımı. ,Dil uygulamaları; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 13, 14, 16, 37, 6, 9 | C | |
| 1-Öğrenci ana dilinin farkında olmadığı özelliklerini kavrar ve uygular, | 13, 14, 16, 37, 6, 9 | C |
| 2- Medyada yaygın olarak kullanılan Türk dili kullanımını inceler. | 13, 14, 16, 37, 9 | |
| 3-Doğru Sesletim ve Yazım, İmlâ Kuralları Çerçevesinde Görsel, İşitsel Ve Yazılı Medya İncelemelerini değerlendirir. | 13, 14, 16, 9 | C |
| 4-KİA da yapılan yazılı ve sözel, işitsel dil kullanımı hatalarını bulur . | 10, 13, 14, 16, 37, 9 | |
| 5-Dili koruma bilincini geliştirir. | 11, 13, 16, 37, 4, 9 | C |
| Öğretim Yöntemleri: | 10: Tartışma Yöntemi, 11: Gösterip Yapma Yöntemi, 13: Örnek Olay Yöntemi, 14: Bireysel Çalışma Yöntemi, 16: Soru - Cevap Tekniği , 37: Bilgisayar Ve İnternet Destekli Öğretim, 4: Sorgulama Temelli Öğrenme Modeli, 6: Deneyimle Öğrenme Modeli, 9: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | C: Çoktan Seçmeli Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dünyada dillerin ortaya çıkış miti, benzerlikler ve farklılıkların nedenleri, dil aileleri, Hint Avrupa ve Ural Altay dil aileleri Ge Dersin içeriği, amacı, karşılıklı beklentiler, dersin yöntemi, kaynaklar, işleme tarzı, sınav sistemi ile ilgili bilgiler ve dil konusuna genel giriş | Araştırma konuları/kavramları :Konuşma yetisi- Dil Aileleri-Avrupa Asya dilleri Türkçe'nin kökenleri |
| 2 | Medya Dili Kavramı Medya dili nedir? Dil ve medya arasındaki etkileşim. Öğrenme çıktısı: Medya dilini kuramsal açıdan tanımlayabilme. Örnek: Televizyon haberinde görsel dil + yazılı altyazı ilişkisi. | araştırma kavramları : -Medya nedir?/ Kitle/ birey/toplum/ haber kavramları- haber alma bilgi edinme, toplum ,toplumsal bilinç |
| 3 | Medyada Dilin İşlevleri; Dilin bilgilendirme, ikna, propaganda, yönlendirme işlevleri; Öğrenme çıktısı: Medyada dilin toplumsal rolünü analiz etme. Örnek: Siyasi konuşmaların haber bültenlerindeki sunumu. Gazete Haber Dili Gazete haberlerinin yapısı, başlık, spot, gövde metin analizi.- haber yazımı nasıl olur? Öğrenme çıktısı: Gazete haber dilini çözümleme. Örnek: Hürriyet ve Cumhuriyet’te aynı haberin dilsel farkları. | 2 farklı görüşteki siyasinin propaganda konuşmasını dilsel açıdan araştırınız ve karşılaştırınız. Kaynak: Umberto Eco, Açık Yapıt; Nurdoğan Rigel, Haberin Anatomisi. |
| 4 | Yazım Dili ve Türkçe’nin Medyadaki Kullanımı; Yazım kuralları, noktalama, standart dilin korunması. Öğrenme çıktısı: Medyada yazım dili ile günlük dilin farklarını ayırt edebilme. Örnek: Online haber portallarında noktalama hataları. Medyada Yazım Kullanım Hataları Sık yapılan imlâ ve gramer hataları. Öğrenme çıktısı: Hataları tanıyabilme ve düzeltebilme. Örnek: “de/da” ve “ki” eklerinin yanlış kullanımı haber başlıklarında.Dilin toplumsal boyutu; KİA da dilin kurallarına uygun kullanımıın önemi ve gerçekliği; KİA araçlarıının diline uygun kullanımının ilkeleri; Medya aracılığıyla kamusal alanda söz söylemenin,politik ve etik sorumlulukları | Günlük gazetelerde yazım hataları araştırması; televizyon ve radyoda özellikle haberlerde yanlış sesletim araştırması Kaynak: Türk Dil Kurumu (TDK), Yazım Kılavuzu; Doğan Aksan, Her Yönüyle Dil. |
| 5 | Kitle İletişim Araçlarında dil kullanımı ; Gazete - başlıklar ve haber başlıkları Radyo- telaffuz ve tonlama- teatral / şiirsel ses kullanımı-dublaj sesleme Televizyon spikerlik ses tonu radyofonik ses , hitabet sanatı Internet dili / mesajlaşma; hız çağında yazışma emojiler günlük dil kullanımı ;Bloglar Reklam dili- dil güçlendiricileri : müzik ve dil bozumu | Öğrenciler genel hata eğilimlerini öğrendikten sonra farklı medyada -dil kullanımı genel hatalarını, örnekleri araştırırlar ve İSTEĞE BAĞLI OLARAK BİREYSEL proje olarak sunarlar(+10 puan) |
| 6 | Medyada yazım, kullanım ve telaffuz hataları Televizyon, radyo ve podcastlerde telaffuz sorunları. Öğrenme çıktısı: Türkçenin ses bilgisi kuralları ile medya dili arasındaki farkı gözlemleyebilme. Örnek: Spikerlerin yabancı kökenli kelimeleri yanlış telaffuzu. | Medyadan toplanan güncel haberlerde araştırma yaparak öğrendiklerinizi pekiştirin. |
| 7 | Medyada anlam inşaası ve gerçeklik; Dil kültür temsil- toplumda dil kültür bağıntısı | Medyada sahte haberler ve yayma eğilimleri- sosyal medya örneklerini araştırma sahte haber araştırma siteleri- MOY olma yolunda hızlı adımlarla ilerleme |
| 8 | Medyada dil hataları ; basın da yapılan yazım hataları; RTÜK KOMİSYONU TARAFINDAN HAZIRLANA RAPOR Haber Üretim Sürecinde Dil Haberin seçimi, yazımı, editlenmesi ve dilin rolü. Öğrenme çıktısı: Haber üretim sürecinde dilin etkisini kavrayabilme. Örnek: Ajans haberinin televizyon bültenine uyarlanması. | Öğrenci önceden edindiği verileri sınıfta paylaşmalıdır. |
| 9 | Medya Söylemi ve Dil İdeolojileri Söylem çözümlemesi, ideoloji ve güç ilişkileri. Öğrenme çıktısı: Medya dilindeki ideolojik kodları çözümleme. Örnek: Göçmen haberlerinde kullanılan dil. | Belli bir konuda haber metni izlemek: örneğin göçmen ilticaları ve ölüm haberleri |
| 10 | Reklam Dili Reklamlarda retorik, metafor ve ikna edici dil kullanımı. Öğrenme çıktısı: Reklam dilini analiz etme. Örnek: Sosyal medya reklamlarında sloganların dil kullanımı. | Öğrenci medyada reklam izlemeleri/okumaları yaparak, videoları inceleyerek dil farklılıklarını görmeli |
| 11 | Yeni Medya Dili Sosyal medya, dijital platformlarda yeni dil kullanımları. Öğrenme çıktısı: Dijitalleşmenin dil üzerindeki etkilerini tartışma. Örnek: Twitter’da gündem oluşturan hashtag dili. | Öğrenciler verilen notları ve kitaplarındaki doğru okuma tonlama alıştırmalarını evde hazırlanarak gelmeli ve sınıfta uygulamalara bireysel olarak katılmalıdırlar. |
| 12 | Kültürel Kodlar ve Dil Kültürel farklılıkların medya diline yansımaları. Öğrenme çıktısı: Dil ve kültür arasındaki bağları medya üzerinden yorumlama. Örnek: Televizyon dizilerindeki atasözleri, deyimlerin kullanımı. | Özel yazım ve okunuşu olan sözcüklerin önceden çalışılması ve yaşam biçimi haline getirilmesi uygundur. |
| 13 | Türkçe'nin Medyada Geleceği Dijitalleşme, küreselleşme ve dilin korunması. Öğrenme çıktısı: Türkçenin medya ortamındaki geleceğine dair görüş geliştirme. Örnek: YouTube içeriklerinde Türkçe kullanımı. | |
| 14 | Dil uygulamaları |
| Kaynak |
| Türk Dil Kurumu TDK BÜYÜK SÖZLÜK, yazım ve doğru sesletim uygulaması Şenbay, Nüzhet, Söz ve Diksiyon Sanatı, 2017, YKY -MEDYADA DİL KULLANIMI Anadolu Üniversitesi Yayınları 2016,Eskişehir -RTÜK KOMİSYONU TARAFINDAN HAZIRLANMIŞ MEDYA VE BASIN DİLİ ARAŞTIRMALARI SONUÇLARI VE ÖNERİLERİ MATBU NOTLAR Çeşitli kaynaklardan derlenmiş ders notları ve referans kitaplar, youtube videoları, dil hataları konulu görsel işitsel kaynaklar öğretim aracı ve örnekleri olarak kullanılmaktadır. |
| Bilginer, Neşe, 2011, Dikkat Yayındayız, Sokak Kitapları Gülizar, Jülide, Where Are You Going Türkçe?,2004, Sinemis Yayınları Gülizar, Jülide, Burası Türkiye Radyoları,2008, Sinemis Yayınları Gülizar, Jülide, TR+Tv=TRT, 2008, Sinemis Yayınları Yıldız, Doğan, Spikerlik ve Güzel Konuşma Sanatı,2007, Telebasım Yayıncılık |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | PY1. Radyo, Sinema ve Televizyon alanlarının temel kavramlarını, kuramlarını ve uygulamalarını bilir. | ||||||
| 2 | PY2. Radyo, Sinema ve Televizyonla ilgili olguları belirler ve farklı yöntemlerle çözümleyebilir. | ||||||
| 3 | PY3.Radyo ve Televizyon Stüdyoları teknik donanımı, proje üretimi ve yönetimi gerçekleştirebilir. | ||||||
| 4 | PY4. Alan bilgisini kullanarak yetkinliğini kullanabilir, iş yaşamında karşılaşılan sorunları belirleyerek çözüm önerileri sunabilir. | X | |||||
| 5 | PY5. Kitle İletişim Araçları ve görsel medya sektörlerine yönelik sentez ve analizler gerçekleştirebilir. | X | |||||
| 6 | PY6. Kamu ve özel sektör ihtiyaçları doğrultusunda iletişim planı önerebilir. | ||||||
| 7 | PY7.Alanı ile ilgili zorunlu durumlarda inisiyatif kullanarak risk yönetimi gerçekleştirebilir, çıkan sorunları çözümleyebilir. | X | |||||
| 8 | PY8.Alanı ile ilgili proje önerebilir,hazırlayabilir, sektör yarışmalarına katılabilir. | X | |||||
| 9 | PY9.Radyo Sinema Televizyon ve ilgili medya sektörlerine ilişkin bilimsel araştırmalar yazabilir,analizini yapabilir ve bilimsel yazıya dönüştürebilir. | X | |||||
| 10 | PY10.Kitle iletişim araçları haberciliği, yayılımı ve proje üretiminde gerçeklik kurgulanmasını amaç edinir. | X | |||||
| 11 | PY11.Alanı ile ilgili gelişim haber ve yenilikleri takip eder, yaşamboyu eğitim ve okuryazarlığı ilke edinir. | X | |||||
| 12 | PY12. Alanının gereklerinden biri olan anadilini doğru ve etkili kullanır, İngilizce alan terminolojisini B1 seviyesinde okuyup anlayabilir. | X | |||||
| 13 | PY13. Mesleğinin gerektirdiği sosyal etkinlikler düzenler ve uygular; | X | |||||
| 14 | PY14. Mesleğini her koşulda, etik,insani ve vicdani değerler kapsamında sahiplenir, istismara olanak tanımaz. | X | |||||
| 15 | PY15.Kitle İletişim Araçları çerçevesinde, kamu veya özel sektörde, radyo sinema veya televizyon medya gruplarında gerçekliği yansıtan görsel, işitsel ve yazılı haber veya diğer projelerle kitleleri bilgilendirir. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |