Parkinson araştırmalarına öncü katkı: mikrobiyota, bilişsel bozulmanın habercisi olabilir

İstanbul Medipol Üniversitesinden Prof. Dr. Süleyman Yıldırım’ın öncülüğünde Prof. Dr. Lütfü Hanoğlu, Doç. Dr. Nesrin Helvacı Yılmaz ve Dr. Öğr. Üyesi Muzaffer Arıkan’ın araştırmacılar arasında yer aldığı uluslararası çalışma, alanın saygın dergilerinden Gut Microbes’da yayımlandı. İngiltere’nin önde gelen üniversitelerinden King’s College London ile iş birliği içinde yürütülen araştırma, Parkinson hastalarının ağız ve bağırsak ağız ve bağırsak mikrobiyotasındaki değişimlerin hastalığın bilişsel etkileriyle ilişkisini ortaya koydu.

PARKİNSON’DA MİKROBİYAL DEĞİŞİMLERE YAKINDAN BAKIŞ
Çalışmada, Parkinson hastalığının erken evrelerinde ağız ve bağırsak mikrobiyotasında meydana gelen değişiklikler detaylı biçimde incelendi. Yapay zekâ destekli metagenomik analizlerle desteklenen araştırmada, 41’i hafif bilişsel bozukluk, 47’si demans tanısı almış Parkinson hastasından ve 26 sağlıklı bireyden toplam 228 tükürük ve dışkı örneği değerlendirildi.

Elde edilen veriler, bilişsel gerileme yaşayan Parkinson hastalarının bağırsaklarında, özellikle ağızdan taşındığı düşünülen zararlı bakterilerin sayısında belirgin bir artış olduğunu gösterdi. Bu bakterilerin bağırsak duvarına zarar vererek iltihaplanmayı tetikleyebileceği ve sinir sistemi üzerinde toksik etkiler oluşturabileceği tespit edildi.

BAKTERİLER VE BEYİN SAĞLIĞI ARASINDAKİ BAĞLANTI
Araştırma, Parkinson hastalığında yalnızca motor becerilerin değil, bilişsel işlevlerin de etkilendiğine işaret ediyor. Elde edilen bulgular, ağızdan bağırsaklara göç eden zararlı bakterilerin, beyin fonksiyonlarını etkileyen toksinler üretebildiğini ve bağışıklık sistemini harekete geçirebildiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, mikrobiyotada görülen bu değişimlerin zihinsel bozulmalarla bağlantılı olabileceğini vurguladı.

ERKEN TEŞHİS VE KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ MÜDAHALE MÜMKÜN OLABİLİR
Çalışmada yer alan bilim insanları, bu zararlı bakterilerin gelecekte “biyobelirteç” olarak kullanılabileceğini ve Parkinson’un erken evrelerinde teşhis imkanlarını geliştirebileceğini ifade etti. Ayrıca, ağız ve bağırsak sağlığının korunmasının hastalığın seyrini yavaşlatma potansiyeli taşıdığı da araştırma kapsamında ortaya kondu.

PROF. DR. YILDIRIM: MİKROBİYOTA PARKİNSON’UN GİDİŞATINI ETKİLEYEBİLİR
Çalışmaya ilişkin değerlendirmede bulunan Prof. Dr. Süleyman Yıldırım şu ifadeleri kullandı:“Ağız ve bağırsak mikrobiyotasındaki bozulmalar, nörolojik hastalıkların gidişatını etkileyebiliyor. Bu çalışma, sağlıklı bir mikrobiyomun Parkinson’un ilerlemesini yavaşlatmada ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Diş eti hastalığına neden olan ‘Porphyromonas gingivalis’ bakterisinin Alzheimer ile ilişkisi daha önce kanıtlanmıştı. Benzer şekilde bazı bakterilerin Parkinson hastalarında da etkili olabileceği yönünde güçlü bulgulara ulaştık.”

Prof. Dr. Yıldırım ayrıca, Parkinson hastalarının zamanla bakıma daha fazla ihtiyaç duyması nedeniyle ağız hijyeninin ve beslenmenin ihmal edilebildiğine dikkat çekerek, tutarlı ağız bakımı, dengeli bir diyet ve hedefe yönelik probiyotik uygulamaların mikrobiyotayı destekleyerek hastalık yönetimini kolaylaştırabileceğini belirtti.

GELECEK ADIMLAR: UZUN DÖNEM TAKİP VE MÜDAHALE ÇALIŞMALARI
Araştırma ekibi, mikrobiyal değişimlerin hastalığın hangi evresinde başladığını daha iyi anlamak üzere uzun soluklu takip çalışmalarına hazırlanıyor. Ayrıca, mikrobiyotanın yapay müdahalelerle değiştirilmesinin hastalığın seyrini yavaşlatıp yavaşlatmadığı da ilerleyen dönemde değerlendirilecek.