Türk sporunun yapısal sorunlarına çok boyutlu bakış

İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından düzenlenen “Ekonomi–Finans–Vergi Üçgeninde Sporun Sorunları Sempozyumu” etkinliği, Türk sporunun süregelen mali ve yapısal sorunlarını ele aldı. Güney Kampüs’te iki oturum halinde gerçekleşen etkinlik; spor ekonomisi, finans, kurumsal yönetim ve vergi alanında uzman isimleri bir araya getirerek, sektörün küresel rekabetin gerisinde kalmasına neden olan yapısal sorunları çok boyutlu bir perspektifle değerlendirdi.

Etkinliğe, İstanbul Vergi Merkezi Başkanı ve İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Hakan Üzeltürk, STFA Holding Yönetim Kurulu Başkanı ve Galatasaray Eski Yönetim Kurulu Üyesi Adnan Nas, Futbol Ekonomisti Tuğrul Akşar, İstanbul Ticaret Üniversitesi Öğr. Üyesi ve Spor Ekonomisti Dr. Bora Yargıç, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğr. Üyesi Dr. Emir Otluoğlu, Yeminli Mali Müşavir Mustafa Koç, Maliye Bakanlığı Vergi Başmüfettişi Murat Başaran, Yeminli Mali Müşavir Dr. Erdal Aslan ve Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğr. Üyesi Dr. Balca Çelener olmak üzere çok sayıda akademisyen ve öğrenci katıldı. Uzmanlar, sporun artık duygusal bir bağ değil, ciddi bir mali gerçeklik olduğunu vurgularken, popülist yaklaşımlar yerine radikal ve sürdürülebilir finansal reformların aciliyetine dikkat çekti.

PROF. ÜZELTÜRK: MALİ YAPILAR GÜÇLENMEDEN BAŞARI MÜMKÜN DEĞİL
İstanbul Vergi Merkezi Başkanı ve İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Hakan Üzeltürk, açış konuşmasında sporun Türkiye’de daima gündemde olduğunu fakat sporun artık ekonomik ve mali açıdan daha ciddi bir perspektifle ele alınması gerektiğini vurguladı. Üzeltürk, İstanbul Vergi Merkezinin 2016’dan bu yana vergi bilinci ve kamusal farkındalık oluşturmaya yönelik sektörle, bakanlıklarla ve yargı organlarıyla çalışmalar yürüttüğünü belirtti. Mali yapıları güçlenmemiş hiçbir kulübün başarısının kalıcı olamayacağını net bir dille ifade eden Üzeltürk şu değerlendirmede bulundu:

“Futbol ve spor büyük bir mali gerçekliğe dönüşmüş durumda. Kulüpler mali açıdan güçlenmediği sürece başarıyı sürdürülebilir kılmak mümkün değil.”

NAS: TÜRKİYE'DE SPOR BİR EĞLENCE DEĞİL, KURUMSALLAŞMA SORUNUDUR
STFA Holding Yönetim Kurulu Başkanı ve Galatasaray eski yöneticisi Adnan Nas, gençlerle bir araya gelmenin kendisi için her zaman değerli olduğunu belirterek konuşmasına başladı. Nas, Türkiye’de sporun hâlâ “savaş alanı mantığıyla” ele alındığını söyledi. Kurumsal yönetim eksikliğinin sporu geri bırakan temel unsur olduğunu belirten Nas, Türkiye’de sporun yalnızca eğlence olarak görülmediğini vurguladı.

“Kulüpler şirketleşmeden, profesyonel bir yapıya kavuşmadan sürdürülebilir başarı elde edemez. Türkiye’de marka değeri düşük olduğu için aynı oyuncuya Avrupa 500 bin dolar verirken biz 4 milyon dolar ödüyoruz.” ifadelerini kullanan Nas, amatör branşların ihmal edildiğini ve futbol dışındaki spor alanlarının sahipsiz kaldığını dile getirdi.

DR.YARGIÇ: TÜRKİYE’NİN FUTBOL EKONOMİSİ BORÇ ÜZERİNE KURULU
İstanbul Ticaret Üniversitesi Öğr. Üyesi ve Spor Ekonomisti Dr. Bora Yargıç, dünya futbolunda devasa bir ekonomi bulunduğunu, Türkiye’nin ise marka değeri eksikliği ve bilimsel yönetim yetersizliği nedeniyle rekabette geri kaldığını ifade etti. Yargıç, Türkiye’deki dört büyük kulübün halka açık olmalarına rağmen sürdürülemez borçlanma modeliyle ayakta durduğunu, faaliyet gelirlerinden kar elde edemediklerini ve her dönemin bir önceki dönemin borç yükünü devraldığını belirtti.

“Türkiye’de futbol ithalata bağımlı hale geldi. Kendi oyuncusunu yetiştiremeyen bir sistem dövize endeksli transferlere mahkum olur. Bu yapı ekonomik koşullarla sürdürülemez.” diyen Yargıç, UEFA kurallarının esnetilmesi, bilanço makyajı ve geçici çözümlerin uzun vadede daha büyük krizlere yol açtığını vurguladı.

DR. OTLUOĞLU: SPOR KULÜPLERİNİN FİNANSAL PERFORMANSI SÜRDÜRÜLEBİLİR DEĞİL
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğr. Üyesi Dr. Emir Otluoğlu, spor kulüplerinin finansal performansının gerçek bir sürdürülebilirlik göstermediğini rakamlarla ortaya koydu. Kurumsallaşma girişimlerinin yönetim değişiklikleriyle kesintiye uğradığını belirten Otluoğlu, “Bir işletme 10–20 yıl boyunca zarar ediyorsa bunun iki açıklaması vardır: ya yasa dışı bir durum vardır ya da biri sürekli dışarıdan para koyuyordur.” ifadelerini kullandı.

Otluoğlu, Türk lirasının değer kaybının Avrupa ile rekabette büyük bir dezavantaj yarattığını, kulüplerin inşaat ve gayrimenkule yönelmesinin ana faaliyetten kopuş anlamına geldiğini belirterek sürdürülebilir gelir modellerinin şart olduğunu söyledi.

AKŞAR: DÜNYA FUTBOL GELİRİNİN ÜÇTE İKİSİ AVRUPA’DA; REKABET ADİL DEĞİL
Futbol ekonomisti Tuğrul Akşar, konuşmasında makro ekonomik göstergelerle futbol ekonomisi arasındaki ilişkiyi ortaya koydu. Dünya futbol ekonomisinin yaklaşık 60 milyar euro olduğuna dikkat çeken Akşar, bunun 40 milyar eurosunun Avrupa’da üretildiğini ve servetin yüzde 73’ünün yalnızca beş büyük ligde toplandığını söyledi.

“UEFA herkese eşit davranıyor gibi görünse de adil değil. Beş büyük lig dışındaki bir kulübün Şampiyonlar Ligi’nde yarı finale çıkma ihtimali yüzde birin altında.” diyen Akşar, bu yapının çevre ülkeleri sadece “gruplara kalmak” seviyesinde başarıya razı hale getirdiğini ifade etti.

Türkiye’de kulüplerin ardı ardına bedelli sermaye artırımlarına gitmek zorunda kaldığını, öz kaynakların negatife döndüğünü belirten Akşar, yapısal dönüşüm yapılmadıkça krizin derinleşeceğine dikkat çekti.

TÜRK SPORUNUN GELECEĞİNE DAİR ORTAK MESAJ
Sempozyum, profesyonelleşme, şeffaf yönetim, üretime dayalı mali yapı ve global marka stratejisi zorunluluğunda birleşen uzman görüşleriyle son buldu. Katılımcılar, Türk sporunun geleceği için kalıcı çözümlerin popülist yaklaşımlardan uzak, yapısal reformlarla mümkün olacağını net bir şekilde ifade etti.