Ders Detayı
Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| TOPLUM SAĞLIĞI EBELİĞİ | EBE4116522 | Güz Dönemi | 2+8 | 6 | 6 |
| Ders Programı | Perşembe 09:00-09:45 Perşembe 10:00-10:45 Cumartesi 09:00-09:45 Cumartesi 10:00-10:45 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üye. Dilek HACIVELİOĞLU |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Dilek HACIVELİOĞLU |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı; öğrencilerin toplum sağlığı ebeliği kapsamında birey, aile ve toplumun sağlığını koruma, geliştirme ve sürdürmeye yönelik kuramsal bilgi ve uygulama becerileri kazanmalarını, toplumun sağlık gereksinimlerini değerlendirmelerini ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde ebelik bakımını planlama, uygulama ve değerlendirme yeterliliği geliştirmelerini sağlamaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Derse Giriş ve Temel Kavramlar,Halk Sağlığı ve Sağlık Sistemleri,Sağlık örgütlenmesi ve Ebelik,Demografi ve Toplumu Tanımı,Aile Sağlığı Ebeliği ve Ev Ziyaretleri,Kadın ve Üreme Sağlığı,Anne Sağlığı ,Çocuk Sağlığı,Adölesan ve Yaşlı Sağlığı,Bulaşıcı Hastalıklar,Kronik Hastalıklar ve Koruyucu Sağlık,Çevre, Okul ve İş Sağlığı ,Olağandışı Durumlar ve Risk Grupları ,Aile Sağlığı Merkezlerinde Organizasyon, Yönetim ve Değerlendirme; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Halk sağlığı ve temel sağlık hizmetleri kavramlarını açıklar. | 10, 12, 13, 14, 16, 18, 2, 5, 6, 9 | A, F |
| 1.1. Türkiye’de sağlık hizmetleri örgütlenmesini ve ebelik rolünü açıklar. | 4, 6, 9 | A, F |
| 1.2. Toplum tanılama sürecini uygular. | 13, 14, 5, 6, 9 | A, F |
| 1.3. Kadın, anne, çocuk, gebe ve risk gruplarında sağlık hizmetlerini planlar. | 16, 17, 37, 4, 6, 8, 9 | A, E, F |
| 2. Bulaşıcı ve kronik hastalıkların kontrolünde ebeliğin rolünü değerlendirir. | 17, 37, 4, 6, 9 | A |
| 3. Çevre, okul ve iş sağlığının toplum sağlığına etkilerini açıklar. | 16, 18, 2, 37, 4, 9 | A, F |
| 4. Riskli ve özel durumlarda (afet, göç vb.) ebelik bakımını planlar. | 14, 16, 18, 5, 6, 9 | A, F |
| 5. Toplum sağlığı hizmetlerini yorumlamak için temel verileri kullanır. | 13, 18, 21, 9 | A |
| Öğretim Yöntemleri: | 10: Tartışma Yöntemi, 12: Problem Çözme Yöntemi, 13: Örnek Olay Yöntemi, 14: Bireysel Çalışma Yöntemi, 16: Soru - Cevap Tekniği , 17: Deney yapma Tekniği, 18: Mikro Öğretim Tekniği , 2: Proje Temelli Öğrenme Modeli, 21: Benzetim/Simülasyon Tekniği, 37: Bilgisayar Ve İnternet Destekli Öğretim, 4: Sorgulama Temelli Öğrenme Modeli, 5: İşbirlikli Öğrenme Modeli, 6: Deneyimle Öğrenme Modeli, 8: Ters-yüz Edilmiş Sınıf Modeli, 9: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | A: Klasik Yazılı Sınav, E: Ödev, F: Proje Görevi |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Derse Giriş ve Temel Kavramlar | Toplum Sağlığı Ebeliği Ed:Gamze Fışkın Siyahtaş, Döndü Kurnaz. (2025). Ankara Nobel Tıp Kitabevi. Halk Sağlığının Tarihçesi - Temel Sağlık Hizmetlerinin Gelişimi - Sağlık Reformları Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Çavmak, Ş., & Çavmak, D. (2017). Türkiye’de Sağlık Hizmetlerinin Tarihsel Gelişimi Ve Sağlıkta Dönüşüm Programı. Sağlık Yönetimi Dergisi, 1(1), 48-57. Karahüseyinoğlu, E. K. (2021). Kalite yönetimi perspektifinde sağlık hizmetleri. Journal of Academic Value Studies, 7(3), 394-402. Prof. Dr. Nusret Fişek’in Kitaplaşmamış Yazıları, Ana-Çocuk Sağlığı, Nüfus Sorunları ve Aile Planlaması, Rahmi Dirican, Türk Tabipler Birliği, 1998 |
| 2 | Halk Sağlığı ve Sağlık Sistemleri | Toplum Sağlığı Ebeliği Ed:Gamze Fışkın Siyahtaş, Döndü Kurnaz. (2025). Ankara Nobel Tıp Kitabevi. Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (18-30). |
| 3 | Sağlık örgütlenmesi ve Ebelik | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Sağlık örgütlenmesi-Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri(nde) -ve ebelik- Ebelerin Görev ve Sorumlulukları Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (Syf: 6-7-14) (111-117). Asiye Çiğdem ŞİMŞEK, Deniz ÇAKMAK. Ülkemizde Yürürlükte Olan Kadın Sağlığını Koruma Politikaları Mevzuatı. Jinekoloji - Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 2019; Volume: 16, Sayı: 1, Sayfa: 45-50 Gür, K., Kaya, Ç. A., Çifçili, S., Kırımlı, E., Erol, S., Şişman, F. N., & Kolaç, N. (2023). Aile Sağlığı Merkezlerinde Hemşirelik ve Ebelik Hizmetleri Çalıştay Raporu. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 5(1), 1-9. |
| 4 | Demografi ve Toplumu Tanımı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Demografi ve Sağlık – Demografik DönüşümEbelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (18-30).https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index? p=49685 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2023. TÜİK Haber Portalı.Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (2018). Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü |
| 5 | Aile Sağlığı Ebeliği ve Ev Ziyaretleri | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. 1.http://www.istanbulhalksagligi.gov.tr/data/content/cekush_dosyalar/12-%20bebek_cocuk_ergen_izlem_protokolleri.pdf Tunçel, E. K., Dündar, C., & Pekşen, Y. (2005). Ebelerin anne sütü ile ilgili bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi. Kocatepe Tıp Dergisi, 6(1), 43-48. Orhon, F. Ş. (2020). Genişletilmiş bağışıklama programına her yönüyle bakış. Osmangazi Tıp Dergisi, 6-14. Bulduk, K. D., & Güneş, G. (2023). TOPLUM BAĞIŞIKLIĞI VE HALKA BAĞIŞIKLAMA. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 8(1), 97-104. Ok, Ş., Pehlivan, E., & Geçkil, E. (2004). Malatya il merkezindeki 12 aylık bebeklerin bağışıklama durumu. Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (syf: 422-427). |
| 6 | Kadın ve Üreme Sağlığı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (syf: 422-427). Öztaş, Ö., Artantaş, A. B., Tetik, B. K., Yalçıntaş, A., Üstü, Y., & Uğurlu, M. (2015). 18-49 Yaş Grubu Evli Kadınların Üreme Sağlığı ve Kontrasepsiyon Hakkındaki Bilgi, Tutum ve Davranışları. Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (173-185). Yağmur, Y., & Aytekin, S. (2018). Mülteci kadınların üreme sağlığı sorunları ve çözüm önerileri. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(1), 56-60. |
| 7 | Anne Sağlığı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Türkiye’de Çocuk ve Genç Nüfusun Durumunun Analizi 2012 http://unicef.deparyazilim.com/files/bilgimerkezi/doc/sitan-tur-final-2012.pdf Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara |
| 8 | Çocuk Sağlığı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Türkiye’de Çocuk ve Genç Nüfusun Durumunun Analizi 2012 http://unicef.deparyazilim.com/files/bilgimerkezi/doc/sitan-tur-final-2012.pdf Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara |
| 9 | Adölesan ve Yaşlı Sağlığı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Altay, M., Cabar, H. D., & Altay, B. (2018). Adolesan dönemi çocuklarda beslenme ve okul sağliği. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 173-180. SAĞLAM, H. Y., & YIĞIT, D. (Eds.). (2025). Adölesan Sağlığı. Akademisyen Kitabevi. ÇÖL, M. (2025). YAŞLI SAĞLIĞI. Community & Physician/Toplum ve Hekim, 40(1), 3. |
| 10 | Bulaşıcı Hastalıklar | 1.http://www.istanbulhalksagligi.gov.tr/data/content/cekush_dosyalar/12-% 20bebek_cocuk_ergen_izlem_protokolleri.pdfTunçel, E. K., Dündar, C., & Pekşen, Y. (2005). Ebelerin anne sütü ile ilgili bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi. Kocatepe Tıp Dergisi, 6(1), 43-48.Orhon, F. Ş. (2020). Genişletilmiş bağışıklama programına her yönüyle bakış. Osmangazi Tıp Dergisi, 6-14.Bulduk, K. D., & Güneş, G. (2023). TOPLUM BAĞIŞIKLIĞI VE HALKA BAĞIŞIKLAMA. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 8(1), 97-104.Ok, Ş., Pehlivan, E., & Geçkil, E. (2004). Malatya il merkezindeki 12 aylık bebeklerin bağışıklama durumu. |
| 11 | Kronik Hastalıklar ve Koruyucu Sağlık | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Thornton, E. R. (2025). Sağlığın Geliştirilmesi ve Hastalıkların Önlenmesinde Hemşirelerin Rolü. Research & Reviews: Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. Reddy, A. (2025). Koruyucu Sağlık: Çeşitli Stratejiler, Daha İyi Sonuçlar. Toplum ve Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi. |
| 12 | Çevre, Okul ve İş Sağlığı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Salman F. (2025). Pertiwi WE, Denny HM, Setyaningsih Y, Laksono AD. (2025). Öğrenciler, Öğretmenler ve Ziyaretçiler İçin Riskleri En Aza İndirmek Amacıyla Okullarda İş Sağlığı ve Güvenliğinin (İSG) Güçlendirilmesi: Politika Önerisi. Endonezya Sağlık Geliştirme ve Yönetim Dergisi (Indonesian Journal of Health Promotion and Administration). Okul Sağlığı Çalışmalarına Yönelik Küresel Eğilimler: Türkiye ve Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Derleme. Nuh'un Gemisi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2). Katanalp UM. (2025). Okul Yöneticilerinin Okullarda İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlgili Karşılaştıkları Sorunların Tespitine Yönelik Bir Çalışma. Bürküt Türk Dünyası Dergisi, 4(1), 104-122. |
| 13 | Olağandışı Durumlar ve Risk Grupları | Ebe, S. A., & KARTAL, Y. A. (2023, May). AFET YÖNETİMİNDE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI VE AFET EBELİĞİ KAVRAMININ GELİŞTİRİLMESİ. In CONFERENCE BOOK (p. 119).YILDIRIM, A. D., & ESENCAN, T. Y. COVİD-19 PANDEMİ SÜRECİNDE TOPLUM TABANLI EBELİK HİZMETLERİ. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 244-252.Fatma, B. A. Y., & ATAŞ, A. N. (2020). 2020 Uluslararası Ebelik ve Hemşirelik Yılı: COVID-19’un Gölgesinde Ebelik Mesleği. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(1), 49- 53.GÖKÇE, İ., & ÖTER, E. G. (2023, February). Bütünleşik Afet Yönetim Sisteminde Afetlerde Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Hizmetleri. In International Conference on Frontiers in Academic Research (Vol. 1, pp. 523-529) |
| 14 | Aile Sağlığı Merkezlerinde Organizasyon, Yönetim ve Değerlendirme | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat? MevzuatNo=41084&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (Ebelik Yönetmeliği) Doktorluk, Hemşirelik, Ebelik, Diş Hekimliği, Veterinerlik, Eczacılık Ve Mimarlık Eğitim Programlarının Asgari Eğitim Koşullarının Belirlenmesine Dair Yönetmelik Https://Www.Mevzuat.Gov.Tr/ Erişim Tarihi: 15.05.2024Karaçam, Z. (2016). Türkiye’de profesyonel bir disiplin olarak ebelik mesleğinin durumu: Yasal düzenlemeler, eğitim ve araştırma. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 6(3), 128-136.GÜNER, S., YURDAKUL, M., & YETİM, N. (2015). Türkiye'de Ebelik Mesleğinin Sorunlarına Akademik Bakışı Yansıtan Nitel Bir Çalışma. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, |
| Kaynak |
| 1. Halk Sağlığı Temel Bilgiler. Münevver Bertan, Çağatay Güler, Güneş Kitapevi Ltd. Şti., 1995 Ankara 2. Halk Sağlığı Hemşireliği teksiri, Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Öğretim Elemanları, 1998 3. Prof. Dr. Nusret Fişek’in Kitaplaşmamış Yazıları, Ana-Çocuk Sağlığı, Nüfus Sorunları ve Aile Planlaması, Rahmi Dirican, Türk Tabipler Birliği, 1998 4. Prof. Dr. Nusret Fişek’in Kitaplaşmamış Yazıları, Eğitim, Tıp Eğitimi, Sürekli Eğitim ve Diğer Konulardaki yazıları, Rahmi Dirican, Türk Tabipler Birliği, 1999 5. Community Health Nursing Practice, R.Freeman, W.B. Saunders Company 6. Community Health Nursing, L. Jarvis, F.A. Davis Company, Philadelphia 7. Epidemiyoloji, Ö. Gülesen, Uludağ Üni., Yayınları, No: 2-013-0043, Bursa 8. Halk Sağlığı Hemşireliği El Kitabı. Ed: İnci Erefe, Koç Vakfı Yayınları No: , 1996 9. Halk Sağlığına Giriş, Nusret Fişek, Hacettepe Üni., DSÖ Hizmet Araştırma ve Araştırıcı Yetiştirme Merkezi Yayını, No:2, Ankara 10. Halk Sağlığı (Toplum Hekimliği). Rahmi Dirican, N. Bilgel, Uludağ Üni. Basımevi, Bursa |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | PY-1. Kadın, yenidoğan, çocuk ve aileye bütüncül ve kültürel farklılıklara duyarlı bir yaklaşımla hizmet sunabilecek bilgi ve beceriye sahiptir. | X | |||||
| 2 | PY-2. Sağlığın korunması, sürdürülmesi ve geliştirilmesini sağlayan izlemleri ve hizmetleri gerçekleştirecek bilgi ve beceriye sahiptir. | X | |||||
| 3 | PY-3. Gebelik, travay ve doğum süreçlerinde güvenli ortam sağlar; riskli ve acil durumları yönetir ve doğumu bağımsız olarak yürütür. | X | |||||
| 4 | PY-4. Doğum sonrası dönemde kadın, yenidoğan ve ailenin adaptasyonunu desteklemek için nitelikli bakım sunar. | X | |||||
| 5 | PY-5. Gebeliğin sonlandırılması veya kaybı durumlarında ulusal yasa, yönetmelik ve prosedürlere uygun bireyselleştirilmiş bakım sunabilecek bilgi ve beceriye sahiptir. | X | |||||
| 6 | PY-6. Uygulamalarını ilgili mevzuat, mesleki etik, ilke ve standartlara uygun olarak gerçekleştirir. | X | |||||
| 7 | PY-7. Uygulamalarını güncel bilimsel kanıtlar, teknolojik gelişmeler ve sağlık politikaları doğrultusunda kültüre duyarlı olarak yürütür. | X | |||||
| 8 | PY-8. Alanıyla ilgili araştırma, eğitim ve projelere katılır ve sonuçların uygulamaya aktarılmasında aktif rol üstlenir. | X | |||||
| 9 | PY-9. Hizmet alanında kadınların desteklenmesine yönelik çalışmalara katılır, öncülük eder ve danışmanlık yapar. | X | |||||
| 10 | PY-10. Sağlık ekibi ve diğer disiplinlerle etkili iletişim ve iş birliği içinde çalışır. | X | |||||
| 11 | PY-11. Yaşam boyu öğrenme yaklaşımını benimser, gelişime açık olur; eleştirel düşünme ve sorun çözme becerilerine sahiptir. | X | |||||
| 12 | PY-12. Güncel literatürü takip edecek ve meslektaşları ile iletişim kurabilecek yeterlilikte İngilizce bilgisine sahiptir. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Ders Saati | 14 | 2 | 28 | |||
| Rehberli Problem Çözme | 0 | 0 | 0 | |||
| Problem Çözümü / Ödev / Proje / Rapor Tanzimi | 0 | 0 | 0 | |||
| Okul Dışı Diğer Faaliyetler | 12 | 8 | 96 | |||
| Proje Sunumu / Seminer | 0 | 0 | 0 | |||
| Kısa Sınav (QUİZ) ve Hazırlığı | 0 | 0 | 0 | |||
| Ara Sınav ve Hazırlığı | 1 | 10 | 10 | |||
| Genel Sınav ve Hazırlığı | 1 | 20 | 20 | |||
| Performans Görevi, Bakım Planı | 2 | 10 | 20 | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 174 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(174/30) | 6 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| TOPLUM SAĞLIĞI EBELİĞİ | EBE4116522 | Güz Dönemi | 2+8 | 6 | 6 |
| Ders Programı | Perşembe 09:00-09:45 Perşembe 10:00-10:45 Cumartesi 09:00-09:45 Cumartesi 10:00-10:45 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üye. Dilek HACIVELİOĞLU |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Dilek HACIVELİOĞLU |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı; öğrencilerin toplum sağlığı ebeliği kapsamında birey, aile ve toplumun sağlığını koruma, geliştirme ve sürdürmeye yönelik kuramsal bilgi ve uygulama becerileri kazanmalarını, toplumun sağlık gereksinimlerini değerlendirmelerini ve birinci basamak sağlık hizmetlerinde ebelik bakımını planlama, uygulama ve değerlendirme yeterliliği geliştirmelerini sağlamaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Derse Giriş ve Temel Kavramlar,Halk Sağlığı ve Sağlık Sistemleri,Sağlık örgütlenmesi ve Ebelik,Demografi ve Toplumu Tanımı,Aile Sağlığı Ebeliği ve Ev Ziyaretleri,Kadın ve Üreme Sağlığı,Anne Sağlığı ,Çocuk Sağlığı,Adölesan ve Yaşlı Sağlığı,Bulaşıcı Hastalıklar,Kronik Hastalıklar ve Koruyucu Sağlık,Çevre, Okul ve İş Sağlığı ,Olağandışı Durumlar ve Risk Grupları ,Aile Sağlığı Merkezlerinde Organizasyon, Yönetim ve Değerlendirme; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Halk sağlığı ve temel sağlık hizmetleri kavramlarını açıklar. | 10, 12, 13, 14, 16, 18, 2, 5, 6, 9 | A, F |
| 1.1. Türkiye’de sağlık hizmetleri örgütlenmesini ve ebelik rolünü açıklar. | 4, 6, 9 | A, F |
| 1.2. Toplum tanılama sürecini uygular. | 13, 14, 5, 6, 9 | A, F |
| 1.3. Kadın, anne, çocuk, gebe ve risk gruplarında sağlık hizmetlerini planlar. | 16, 17, 37, 4, 6, 8, 9 | A, E, F |
| 2. Bulaşıcı ve kronik hastalıkların kontrolünde ebeliğin rolünü değerlendirir. | 17, 37, 4, 6, 9 | A |
| 3. Çevre, okul ve iş sağlığının toplum sağlığına etkilerini açıklar. | 16, 18, 2, 37, 4, 9 | A, F |
| 4. Riskli ve özel durumlarda (afet, göç vb.) ebelik bakımını planlar. | 14, 16, 18, 5, 6, 9 | A, F |
| 5. Toplum sağlığı hizmetlerini yorumlamak için temel verileri kullanır. | 13, 18, 21, 9 | A |
| Öğretim Yöntemleri: | 10: Tartışma Yöntemi, 12: Problem Çözme Yöntemi, 13: Örnek Olay Yöntemi, 14: Bireysel Çalışma Yöntemi, 16: Soru - Cevap Tekniği , 17: Deney yapma Tekniği, 18: Mikro Öğretim Tekniği , 2: Proje Temelli Öğrenme Modeli, 21: Benzetim/Simülasyon Tekniği, 37: Bilgisayar Ve İnternet Destekli Öğretim, 4: Sorgulama Temelli Öğrenme Modeli, 5: İşbirlikli Öğrenme Modeli, 6: Deneyimle Öğrenme Modeli, 8: Ters-yüz Edilmiş Sınıf Modeli, 9: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | A: Klasik Yazılı Sınav, E: Ödev, F: Proje Görevi |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Derse Giriş ve Temel Kavramlar | Toplum Sağlığı Ebeliği Ed:Gamze Fışkın Siyahtaş, Döndü Kurnaz. (2025). Ankara Nobel Tıp Kitabevi. Halk Sağlığının Tarihçesi - Temel Sağlık Hizmetlerinin Gelişimi - Sağlık Reformları Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Çavmak, Ş., & Çavmak, D. (2017). Türkiye’de Sağlık Hizmetlerinin Tarihsel Gelişimi Ve Sağlıkta Dönüşüm Programı. Sağlık Yönetimi Dergisi, 1(1), 48-57. Karahüseyinoğlu, E. K. (2021). Kalite yönetimi perspektifinde sağlık hizmetleri. Journal of Academic Value Studies, 7(3), 394-402. Prof. Dr. Nusret Fişek’in Kitaplaşmamış Yazıları, Ana-Çocuk Sağlığı, Nüfus Sorunları ve Aile Planlaması, Rahmi Dirican, Türk Tabipler Birliği, 1998 |
| 2 | Halk Sağlığı ve Sağlık Sistemleri | Toplum Sağlığı Ebeliği Ed:Gamze Fışkın Siyahtaş, Döndü Kurnaz. (2025). Ankara Nobel Tıp Kitabevi. Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (18-30). |
| 3 | Sağlık örgütlenmesi ve Ebelik | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Sağlık örgütlenmesi-Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri(nde) -ve ebelik- Ebelerin Görev ve Sorumlulukları Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (Syf: 6-7-14) (111-117). Asiye Çiğdem ŞİMŞEK, Deniz ÇAKMAK. Ülkemizde Yürürlükte Olan Kadın Sağlığını Koruma Politikaları Mevzuatı. Jinekoloji - Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 2019; Volume: 16, Sayı: 1, Sayfa: 45-50 Gür, K., Kaya, Ç. A., Çifçili, S., Kırımlı, E., Erol, S., Şişman, F. N., & Kolaç, N. (2023). Aile Sağlığı Merkezlerinde Hemşirelik ve Ebelik Hizmetleri Çalıştay Raporu. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 5(1), 1-9. |
| 4 | Demografi ve Toplumu Tanımı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Demografi ve Sağlık – Demografik DönüşümEbelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (18-30).https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index? p=49685 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2023. TÜİK Haber Portalı.Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (2018). Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü |
| 5 | Aile Sağlığı Ebeliği ve Ev Ziyaretleri | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. 1.http://www.istanbulhalksagligi.gov.tr/data/content/cekush_dosyalar/12-%20bebek_cocuk_ergen_izlem_protokolleri.pdf Tunçel, E. K., Dündar, C., & Pekşen, Y. (2005). Ebelerin anne sütü ile ilgili bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi. Kocatepe Tıp Dergisi, 6(1), 43-48. Orhon, F. Ş. (2020). Genişletilmiş bağışıklama programına her yönüyle bakış. Osmangazi Tıp Dergisi, 6-14. Bulduk, K. D., & Güneş, G. (2023). TOPLUM BAĞIŞIKLIĞI VE HALKA BAĞIŞIKLAMA. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 8(1), 97-104. Ok, Ş., Pehlivan, E., & Geçkil, E. (2004). Malatya il merkezindeki 12 aylık bebeklerin bağışıklama durumu. Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (syf: 422-427). |
| 6 | Kadın ve Üreme Sağlığı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (syf: 422-427). Öztaş, Ö., Artantaş, A. B., Tetik, B. K., Yalçıntaş, A., Üstü, Y., & Uğurlu, M. (2015). 18-49 Yaş Grubu Evli Kadınların Üreme Sağlığı ve Kontrasepsiyon Hakkındaki Bilgi, Tutum ve Davranışları. Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara (173-185). Yağmur, Y., & Aytekin, S. (2018). Mülteci kadınların üreme sağlığı sorunları ve çözüm önerileri. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(1), 56-60. |
| 7 | Anne Sağlığı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Türkiye’de Çocuk ve Genç Nüfusun Durumunun Analizi 2012 http://unicef.deparyazilim.com/files/bilgimerkezi/doc/sitan-tur-final-2012.pdf Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara |
| 8 | Çocuk Sağlığı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Türkiye’de Çocuk ve Genç Nüfusun Durumunun Analizi 2012 http://unicef.deparyazilim.com/files/bilgimerkezi/doc/sitan-tur-final-2012.pdf Ebelik ve Toplum Sağlığı. Editörler: Melek Gülsün Özentürk, Ummahan Yücel, Reci Meseri. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 2019, Ankara |
| 9 | Adölesan ve Yaşlı Sağlığı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Altay, M., Cabar, H. D., & Altay, B. (2018). Adolesan dönemi çocuklarda beslenme ve okul sağliği. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 173-180. SAĞLAM, H. Y., & YIĞIT, D. (Eds.). (2025). Adölesan Sağlığı. Akademisyen Kitabevi. ÇÖL, M. (2025). YAŞLI SAĞLIĞI. Community & Physician/Toplum ve Hekim, 40(1), 3. |
| 10 | Bulaşıcı Hastalıklar | 1.http://www.istanbulhalksagligi.gov.tr/data/content/cekush_dosyalar/12-% 20bebek_cocuk_ergen_izlem_protokolleri.pdfTunçel, E. K., Dündar, C., & Pekşen, Y. (2005). Ebelerin anne sütü ile ilgili bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi. Kocatepe Tıp Dergisi, 6(1), 43-48.Orhon, F. Ş. (2020). Genişletilmiş bağışıklama programına her yönüyle bakış. Osmangazi Tıp Dergisi, 6-14.Bulduk, K. D., & Güneş, G. (2023). TOPLUM BAĞIŞIKLIĞI VE HALKA BAĞIŞIKLAMA. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 8(1), 97-104.Ok, Ş., Pehlivan, E., & Geçkil, E. (2004). Malatya il merkezindeki 12 aylık bebeklerin bağışıklama durumu. |
| 11 | Kronik Hastalıklar ve Koruyucu Sağlık | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Thornton, E. R. (2025). Sağlığın Geliştirilmesi ve Hastalıkların Önlenmesinde Hemşirelerin Rolü. Research & Reviews: Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. Reddy, A. (2025). Koruyucu Sağlık: Çeşitli Stratejiler, Daha İyi Sonuçlar. Toplum ve Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi. |
| 12 | Çevre, Okul ve İş Sağlığı | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. Salman F. (2025). Pertiwi WE, Denny HM, Setyaningsih Y, Laksono AD. (2025). Öğrenciler, Öğretmenler ve Ziyaretçiler İçin Riskleri En Aza İndirmek Amacıyla Okullarda İş Sağlığı ve Güvenliğinin (İSG) Güçlendirilmesi: Politika Önerisi. Endonezya Sağlık Geliştirme ve Yönetim Dergisi (Indonesian Journal of Health Promotion and Administration). Okul Sağlığı Çalışmalarına Yönelik Küresel Eğilimler: Türkiye ve Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir Derleme. Nuh'un Gemisi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2). Katanalp UM. (2025). Okul Yöneticilerinin Okullarda İş Sağlığı ve Güvenliği ile İlgili Karşılaştıkları Sorunların Tespitine Yönelik Bir Çalışma. Bürküt Türk Dünyası Dergisi, 4(1), 104-122. |
| 13 | Olağandışı Durumlar ve Risk Grupları | Ebe, S. A., & KARTAL, Y. A. (2023, May). AFET YÖNETİMİNDE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI VE AFET EBELİĞİ KAVRAMININ GELİŞTİRİLMESİ. In CONFERENCE BOOK (p. 119).YILDIRIM, A. D., & ESENCAN, T. Y. COVİD-19 PANDEMİ SÜRECİNDE TOPLUM TABANLI EBELİK HİZMETLERİ. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 244-252.Fatma, B. A. Y., & ATAŞ, A. N. (2020). 2020 Uluslararası Ebelik ve Hemşirelik Yılı: COVID-19’un Gölgesinde Ebelik Mesleği. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(1), 49- 53.GÖKÇE, İ., & ÖTER, E. G. (2023, February). Bütünleşik Afet Yönetim Sisteminde Afetlerde Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Hizmetleri. In International Conference on Frontiers in Academic Research (Vol. 1, pp. 523-529) |
| 14 | Aile Sağlığı Merkezlerinde Organizasyon, Yönetim ve Değerlendirme | Fışkın Siyahtaş G, Kurnaz D (Ed.). Toplum Sağlığı Ebeliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri; 2025. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat? MevzuatNo=41084&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (Ebelik Yönetmeliği) Doktorluk, Hemşirelik, Ebelik, Diş Hekimliği, Veterinerlik, Eczacılık Ve Mimarlık Eğitim Programlarının Asgari Eğitim Koşullarının Belirlenmesine Dair Yönetmelik Https://Www.Mevzuat.Gov.Tr/ Erişim Tarihi: 15.05.2024Karaçam, Z. (2016). Türkiye’de profesyonel bir disiplin olarak ebelik mesleğinin durumu: Yasal düzenlemeler, eğitim ve araştırma. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 6(3), 128-136.GÜNER, S., YURDAKUL, M., & YETİM, N. (2015). Türkiye'de Ebelik Mesleğinin Sorunlarına Akademik Bakışı Yansıtan Nitel Bir Çalışma. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, |
| Kaynak |
| 1. Halk Sağlığı Temel Bilgiler. Münevver Bertan, Çağatay Güler, Güneş Kitapevi Ltd. Şti., 1995 Ankara 2. Halk Sağlığı Hemşireliği teksiri, Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Öğretim Elemanları, 1998 3. Prof. Dr. Nusret Fişek’in Kitaplaşmamış Yazıları, Ana-Çocuk Sağlığı, Nüfus Sorunları ve Aile Planlaması, Rahmi Dirican, Türk Tabipler Birliği, 1998 4. Prof. Dr. Nusret Fişek’in Kitaplaşmamış Yazıları, Eğitim, Tıp Eğitimi, Sürekli Eğitim ve Diğer Konulardaki yazıları, Rahmi Dirican, Türk Tabipler Birliği, 1999 5. Community Health Nursing Practice, R.Freeman, W.B. Saunders Company 6. Community Health Nursing, L. Jarvis, F.A. Davis Company, Philadelphia 7. Epidemiyoloji, Ö. Gülesen, Uludağ Üni., Yayınları, No: 2-013-0043, Bursa 8. Halk Sağlığı Hemşireliği El Kitabı. Ed: İnci Erefe, Koç Vakfı Yayınları No: , 1996 9. Halk Sağlığına Giriş, Nusret Fişek, Hacettepe Üni., DSÖ Hizmet Araştırma ve Araştırıcı Yetiştirme Merkezi Yayını, No:2, Ankara 10. Halk Sağlığı (Toplum Hekimliği). Rahmi Dirican, N. Bilgel, Uludağ Üni. Basımevi, Bursa |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | PY-1. Kadın, yenidoğan, çocuk ve aileye bütüncül ve kültürel farklılıklara duyarlı bir yaklaşımla hizmet sunabilecek bilgi ve beceriye sahiptir. | X | |||||
| 2 | PY-2. Sağlığın korunması, sürdürülmesi ve geliştirilmesini sağlayan izlemleri ve hizmetleri gerçekleştirecek bilgi ve beceriye sahiptir. | X | |||||
| 3 | PY-3. Gebelik, travay ve doğum süreçlerinde güvenli ortam sağlar; riskli ve acil durumları yönetir ve doğumu bağımsız olarak yürütür. | X | |||||
| 4 | PY-4. Doğum sonrası dönemde kadın, yenidoğan ve ailenin adaptasyonunu desteklemek için nitelikli bakım sunar. | X | |||||
| 5 | PY-5. Gebeliğin sonlandırılması veya kaybı durumlarında ulusal yasa, yönetmelik ve prosedürlere uygun bireyselleştirilmiş bakım sunabilecek bilgi ve beceriye sahiptir. | X | |||||
| 6 | PY-6. Uygulamalarını ilgili mevzuat, mesleki etik, ilke ve standartlara uygun olarak gerçekleştirir. | X | |||||
| 7 | PY-7. Uygulamalarını güncel bilimsel kanıtlar, teknolojik gelişmeler ve sağlık politikaları doğrultusunda kültüre duyarlı olarak yürütür. | X | |||||
| 8 | PY-8. Alanıyla ilgili araştırma, eğitim ve projelere katılır ve sonuçların uygulamaya aktarılmasında aktif rol üstlenir. | X | |||||
| 9 | PY-9. Hizmet alanında kadınların desteklenmesine yönelik çalışmalara katılır, öncülük eder ve danışmanlık yapar. | X | |||||
| 10 | PY-10. Sağlık ekibi ve diğer disiplinlerle etkili iletişim ve iş birliği içinde çalışır. | X | |||||
| 11 | PY-11. Yaşam boyu öğrenme yaklaşımını benimser, gelişime açık olur; eleştirel düşünme ve sorun çözme becerilerine sahiptir. | X | |||||
| 12 | PY-12. Güncel literatürü takip edecek ve meslektaşları ile iletişim kurabilecek yeterlilikte İngilizce bilgisine sahiptir. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |