Ders Detayı
Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SİSTEM DİNAMİĞİ | IND4216938 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 6 |
| Ders Programı | Cuma 10:00-10:45 Cuma 11:00-11:45 Cuma 12:00-12:45 Cuma 12:45-13:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üye. Engin SANSARCI |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Engin SANSARCI |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, öğrencilerin karmaşık sistemleri bütüncül bir bakış açısıyla analiz edebilme, sistem davranışlarını zaman içinde modelleyebilme ve politika senaryolarını değerlendirebilme becerilerini geliştirmektir. Ders kapsamında, geri besleme döngüleri, stok-akış yapıları, gecikmeler ve doğrusal olmayan ilişkiler kullanılarak sosyo-ekonomik, endüstriyel ve yönetsel sistemlerin dinamik modelleri oluşturulacaktır. Öğrencilerin sistem düşüncesi yaklaşımını benimsemeleri, simülasyon tabanlı karar destek araçlarını etkin biçimde kullanmaları ve gerçek dünya problemlerine yönelik sürdürülebilir çözüm önerileri geliştirmeleri hedeflenmektedir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Dersin tanıtımı, sistem yaklaşımına giriş, sistem düşüncesinin temel kavramları,Karmaşık sistemlerin yapısı ve davranışı, sistem sınırlarının belirlenmesi,Nedensel ilişkiler ve geri besleme kavramlarına giriş,Nedensel döngü diyagramları ve temel analiz yöntemleri,Stok ve akış kavramları, sistem yapılarının modellenmesi,Stok–akış diyagramlarının geliştirilmesi ve yorumlanması,Modelleme yaklaşımları ve ara değerlendirme,Arasınav,Dinamik davranış biçimleri ve zaman gecikmeleri,Simülasyon temelleri ve model test etme yöntemleri,Model doğrulama, geçerleme ve duyarlılık analizi,Politika tasarımı ve alternatif senaryo çalışmaları,Uygulama örnekleri ve seçilmiş vaka analizleri,Öğrenci çalışmaları, proje sunumları veya genel tekrar,Genel değerlendirme, dönem sonu çalışmaları ve kapanış; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Karmaşık sosyo-teknik ve yönetsel sistemleri sistem düşüncesi yaklaşımıyla analiz eder, temel yapılarını ve davranış örüntülerini yorumlar. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, E, F, G |
| 2. Sistemlerdeki değişkenler arasındaki nedensel ilişkileri (causal links) tanımlar, bu ilişkilerin yönünü ve işaretini belirler; pozitif ve negatif geri besleme döngülerini analiz eder, nedensel döngü diyagramları oluşturur ve bu yapıların sistem davranışı üzerindeki etkilerini açıklar. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, E, F, G |
| 3. Gerçek dünya problemlerini stok-akış yapıları kullanarak matematiksel ve simülasyon tabanlı modellere dönüştürür. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, E, F, G |
| 4. Sistem modellerini simülasyon yoluyla analiz eder, zaman içindeki davranış biçimlerini (büyüme, salınım, çöküş vb.) yorumlar ve sonuçları değerlendirir. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, F, G |
| 5. Alternatif politika ve karar senaryoları geliştirir, bu senaryoların sistem performansı üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirir. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, E, F, G |
| 6. Sistem dinamiği yöntemlerini kullanarak farklı disiplinlerden gelen karmaşık problemleri bütüncül biçimde modelleyebilir, analiz edebilir ve gerekçeli çözüm önerileri geliştirebilir. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, E, F, G |
| Öğretim Yöntemleri: | 10: Tartışma Yöntemi, 16: Soru - Cevap Tekniği , 2: Proje Temelli Öğrenme Modeli, 6: Deneyimle Öğrenme Modeli, 9: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | A: Klasik Yazılı Sınav, E: Ödev, F: Proje Görevi, G: Kısa Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı, sistem yaklaşımına giriş, sistem düşüncesinin temel kavramları | |
| 2 | Karmaşık sistemlerin yapısı ve davranışı, sistem sınırlarının belirlenmesi | |
| 3 | Nedensel ilişkiler ve geri besleme kavramlarına giriş | |
| 4 | Nedensel döngü diyagramları ve temel analiz yöntemleri | |
| 5 | Stok ve akış kavramları, sistem yapılarının modellenmesi | |
| 6 | Stok–akış diyagramlarının geliştirilmesi ve yorumlanması | |
| 7 | Modelleme yaklaşımları ve ara değerlendirme | |
| 8 | Arasınav | |
| 9 | Dinamik davranış biçimleri ve zaman gecikmeleri | |
| 10 | Simülasyon temelleri ve model test etme yöntemleri | |
| 11 | Model doğrulama, geçerleme ve duyarlılık analizi | |
| 12 | Politika tasarımı ve alternatif senaryo çalışmaları | |
| 13 | Uygulama örnekleri ve seçilmiş vaka analizleri | |
| 14 | Öğrenci çalışmaları, proje sunumları veya genel tekrar | |
| 15 | Genel değerlendirme, dönem sonu çalışmaları ve kapanış |
| Kaynak |
| Sterman, J. D. (2000). Business Dynamics: Systems Thinking and Modeling for a Complex World. Irwin/McGraw-Hill. |
| Ders Notları |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Matematik, fen bilimleri ve ilgili mühendislik disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinde kullanabilme becerisi | X | |||||
| 2 | Karmaşık mühendislik problemlerini saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi | X | |||||
| 3 | Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi | X | |||||
| 4 | Mühendislik uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları geliştirme, seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi | X | |||||
| 5 | Karmaşık mühendislik problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi | ||||||
| 6 | Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi | ||||||
| 7 | Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi. | ||||||
| 8 | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi | ||||||
| 9 | Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk bilinci; mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi | ||||||
| 10 | Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi | ||||||
| 11 | Mühendislik uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 30 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 70 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Ders Saati | 14 | 3 | 42 | |||
| Rehberli Problem Çözme | 0 | 0 | 0 | |||
| Problem Çözümü / Ödev / Proje / Rapor Tanzimi | 1 | 36 | 36 | |||
| Okul Dışı Diğer Faaliyetler | 14 | 2 | 28 | |||
| Proje Sunumu / Seminer | 0 | 0 | 0 | |||
| Kısa Sınav (QUİZ) ve Hazırlığı | 3 | 6 | 18 | |||
| Ara Sınav ve Hazırlığı | 1 | 18 | 18 | |||
| Genel Sınav ve Hazırlığı | 1 | 36 | 36 | |||
| Performans Görevi, Bakım Planı | 0 | 0 | 0 | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 178 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(178/30) | 6 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SİSTEM DİNAMİĞİ | IND4216938 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 6 |
| Ders Programı | Cuma 10:00-10:45 Cuma 11:00-11:45 Cuma 12:00-12:45 Cuma 12:45-13:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üye. Engin SANSARCI |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Engin SANSARCI |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, öğrencilerin karmaşık sistemleri bütüncül bir bakış açısıyla analiz edebilme, sistem davranışlarını zaman içinde modelleyebilme ve politika senaryolarını değerlendirebilme becerilerini geliştirmektir. Ders kapsamında, geri besleme döngüleri, stok-akış yapıları, gecikmeler ve doğrusal olmayan ilişkiler kullanılarak sosyo-ekonomik, endüstriyel ve yönetsel sistemlerin dinamik modelleri oluşturulacaktır. Öğrencilerin sistem düşüncesi yaklaşımını benimsemeleri, simülasyon tabanlı karar destek araçlarını etkin biçimde kullanmaları ve gerçek dünya problemlerine yönelik sürdürülebilir çözüm önerileri geliştirmeleri hedeflenmektedir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Dersin tanıtımı, sistem yaklaşımına giriş, sistem düşüncesinin temel kavramları,Karmaşık sistemlerin yapısı ve davranışı, sistem sınırlarının belirlenmesi,Nedensel ilişkiler ve geri besleme kavramlarına giriş,Nedensel döngü diyagramları ve temel analiz yöntemleri,Stok ve akış kavramları, sistem yapılarının modellenmesi,Stok–akış diyagramlarının geliştirilmesi ve yorumlanması,Modelleme yaklaşımları ve ara değerlendirme,Arasınav,Dinamik davranış biçimleri ve zaman gecikmeleri,Simülasyon temelleri ve model test etme yöntemleri,Model doğrulama, geçerleme ve duyarlılık analizi,Politika tasarımı ve alternatif senaryo çalışmaları,Uygulama örnekleri ve seçilmiş vaka analizleri,Öğrenci çalışmaları, proje sunumları veya genel tekrar,Genel değerlendirme, dönem sonu çalışmaları ve kapanış; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Karmaşık sosyo-teknik ve yönetsel sistemleri sistem düşüncesi yaklaşımıyla analiz eder, temel yapılarını ve davranış örüntülerini yorumlar. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, E, F, G |
| 2. Sistemlerdeki değişkenler arasındaki nedensel ilişkileri (causal links) tanımlar, bu ilişkilerin yönünü ve işaretini belirler; pozitif ve negatif geri besleme döngülerini analiz eder, nedensel döngü diyagramları oluşturur ve bu yapıların sistem davranışı üzerindeki etkilerini açıklar. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, E, F, G |
| 3. Gerçek dünya problemlerini stok-akış yapıları kullanarak matematiksel ve simülasyon tabanlı modellere dönüştürür. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, E, F, G |
| 4. Sistem modellerini simülasyon yoluyla analiz eder, zaman içindeki davranış biçimlerini (büyüme, salınım, çöküş vb.) yorumlar ve sonuçları değerlendirir. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, F, G |
| 5. Alternatif politika ve karar senaryoları geliştirir, bu senaryoların sistem performansı üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirir. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, E, F, G |
| 6. Sistem dinamiği yöntemlerini kullanarak farklı disiplinlerden gelen karmaşık problemleri bütüncül biçimde modelleyebilir, analiz edebilir ve gerekçeli çözüm önerileri geliştirebilir. | 10, 16, 2, 6, 9 | A, E, F, G |
| Öğretim Yöntemleri: | 10: Tartışma Yöntemi, 16: Soru - Cevap Tekniği , 2: Proje Temelli Öğrenme Modeli, 6: Deneyimle Öğrenme Modeli, 9: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | A: Klasik Yazılı Sınav, E: Ödev, F: Proje Görevi, G: Kısa Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı, sistem yaklaşımına giriş, sistem düşüncesinin temel kavramları | |
| 2 | Karmaşık sistemlerin yapısı ve davranışı, sistem sınırlarının belirlenmesi | |
| 3 | Nedensel ilişkiler ve geri besleme kavramlarına giriş | |
| 4 | Nedensel döngü diyagramları ve temel analiz yöntemleri | |
| 5 | Stok ve akış kavramları, sistem yapılarının modellenmesi | |
| 6 | Stok–akış diyagramlarının geliştirilmesi ve yorumlanması | |
| 7 | Modelleme yaklaşımları ve ara değerlendirme | |
| 8 | Arasınav | |
| 9 | Dinamik davranış biçimleri ve zaman gecikmeleri | |
| 10 | Simülasyon temelleri ve model test etme yöntemleri | |
| 11 | Model doğrulama, geçerleme ve duyarlılık analizi | |
| 12 | Politika tasarımı ve alternatif senaryo çalışmaları | |
| 13 | Uygulama örnekleri ve seçilmiş vaka analizleri | |
| 14 | Öğrenci çalışmaları, proje sunumları veya genel tekrar | |
| 15 | Genel değerlendirme, dönem sonu çalışmaları ve kapanış |
| Kaynak |
| Sterman, J. D. (2000). Business Dynamics: Systems Thinking and Modeling for a Complex World. Irwin/McGraw-Hill. |
| Ders Notları |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Matematik, fen bilimleri ve ilgili mühendislik disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinde kullanabilme becerisi | X | |||||
| 2 | Karmaşık mühendislik problemlerini saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi | X | |||||
| 3 | Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi | X | |||||
| 4 | Mühendislik uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları geliştirme, seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi | X | |||||
| 5 | Karmaşık mühendislik problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi | ||||||
| 6 | Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi | ||||||
| 7 | Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi. | ||||||
| 8 | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi | ||||||
| 9 | Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk bilinci; mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi | ||||||
| 10 | Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi | ||||||
| 11 | Mühendislik uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 30 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 70 | |
| Toplam | 100 | |