SAĞLIK SİSTEMİ DİNAMİKLERİNİN MODELLEMESİ VE SİMÜLASYONU
SSMY1216898
Bahar Dönemi
3+0
3
8
Ders Programı
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili
Türkçe
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Türü
Programa Bağlı Seçmeli
Dersin Koordinatörü
Dr.Öğr.Üye. Engin SANSARCI
Dersi Verenler
Dr.Öğr.Üye. Engin SANSARCI
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin karmaşık sistemleri bütüncül bir bakış açısıyla analiz edebilme, sistem davranışlarını zaman içinde modelleyebilme ve politika senaryolarını değerlendirebilme becerilerini geliştirmektir. Ders kapsamında, geri besleme döngüleri, stok-akış yapıları, gecikmeler ve doğrusal olmayan ilişkiler kullanılarak sosyo-ekonomik, endüstriyel ve yönetsel sistemlerin dinamik modelleri oluşturulacaktır. Öğrencilerin sistem düşüncesi yaklaşımını benimsemeleri, simülasyon tabanlı karar destek araçlarını etkin biçimde kullanmaları ve gerçek dünya problemlerine yönelik sürdürülebilir çözüm önerileri geliştirmeleri hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Bu ders; Dersin tanıtımı, sistem yaklaşımına giriş, sistem düşüncesinin temel kavramları,Karmaşık sistemlerin yapısı ve davranışı, sistem sınırlarının belirlenmesi,Nedensel ilişkiler ve geri besleme kavramlarına giriş,Nedensel döngü diyagramları ve temel analiz yöntemleri,Stok ve akış kavramları, sistem yapılarının modellenmesi,Stok–akış diyagramlarının geliştirilmesi ve yorumlanması,Modelleme yaklaşımları ve ara değerlendirme,Ara Sınav,Dinamik davranış biçimleri ve zaman gecikmeleri,Simülasyon temelleri ve model test etme yöntemler,Model doğrulama, geçerleme ve duyarlılık analizi,Politika tasarımı ve alternatif senaryo çalışmaları,Uygulama örnekleri ve seçilmiş vaka analizleri,Öğrenci çalışmaları, proje sunumları veya genel tekrar,Genel değerlendirme, dönem sonu çalışmaları ve kapanış; konularını içermektedir.
Dersin Öğrenme Kazanımları
Öğretim Yöntemleri
Ölçme Yöntemleri
1. Karmaşık sosyo-teknik ve yönetsel sistemleri sistem düşüncesi yaklaşımıyla analiz eder, temel yapılarını ve davranış örüntülerini yorumlar.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
2. Sistemlerdeki değişkenler arasındaki nedensel ilişkileri (causal links) tanımlar, bu ilişkilerin yönünü ve işaretini belirler; pozitif ve negatif geri besleme döngülerini analiz eder, nedensel döngü diyagramları oluşturur ve bu yapıların sistem davranışı üzerindeki etkilerini açıklar.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
3. Gerçek dünya problemlerini stok-akış yapıları kullanarak matematiksel ve simülasyon tabanlı modellere dönüştürür.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
4. Sistem modellerini simülasyon yoluyla analiz eder, zaman içindeki davranış biçimlerini (büyüme, salınım, çöküş vb.) yorumlar ve sonuçları değerlendirir.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
5. Alternatif politika ve karar senaryoları geliştirir, bu senaryoların sistem performansı üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
6. Sistem dinamiği yöntemlerini kullanarak farklı disiplinlerden gelen karmaşık problemleri bütüncül biçimde modelleyebilir, analiz edebilir ve gerekçeli çözüm önerileri geliştirebilir.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
Öğretim Yöntemleri:
10: Tartışma Yöntemi, 16: Soru - Cevap Tekniği , 2: Proje Temelli Öğrenme Modeli, 6: Deneyimle Öğrenme Modeli, 9: Anlatım Yöntemi
Ölçme Yöntemleri:
A: Klasik Yazılı Sınav, E: Ödev, F: Proje Görevi, G: Kısa Sınav
Ders Akışı
Sıra
Konular
Ön Hazırlık
1
Dersin tanıtımı, sistem yaklaşımına giriş, sistem düşüncesinin temel kavramları
2
Karmaşık sistemlerin yapısı ve davranışı, sistem sınırlarının belirlenmesi
3
Nedensel ilişkiler ve geri besleme kavramlarına giriş
4
Nedensel döngü diyagramları ve temel analiz yöntemleri
5
Stok ve akış kavramları, sistem yapılarının modellenmesi
6
Stok–akış diyagramlarının geliştirilmesi ve yorumlanması
7
Modelleme yaklaşımları ve ara değerlendirme
8
Ara Sınav
9
Dinamik davranış biçimleri ve zaman gecikmeleri
10
Simülasyon temelleri ve model test etme yöntemler
11
Model doğrulama, geçerleme ve duyarlılık analizi
12
Politika tasarımı ve alternatif senaryo çalışmaları
13
Uygulama örnekleri ve seçilmiş vaka analizleri
14
Öğrenci çalışmaları, proje sunumları veya genel tekrar
15
Genel değerlendirme, dönem sonu çalışmaları ve kapanış
Kaynak
Sterman, J. D. (2000). Business Dynamics: Systems Thinking and Modeling for a Complex World. Irwin/McGraw-Hill.
Ders Notları
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
No
Program Yeterliliği
Katkı Düzeyi
1
2
3
4
5
1
Mühendislik alanında bilimsel araştırma yaparak bilgiye genişlemesine ve derinlemesine ulaşır, bilgiyi değerlendirir, yorumlar ve uygular.
X
2
Mühendislikte uygulanan güncel teknik ve yöntemler ile bunların kısıtları hakkında kapsamlı bilgi sahibidir ve mühendisliğin ilişki kurduğu disiplinler arası etkileşimi kavrayabilir.
X
3
Analitik, modelleme ve deneysel esaslı araştırmaları tasarlar ve uygular; bu süreçte karşılaşılan karmaşık durumları yorumlar, yeni ve özgün fikirler geliştirerek çözümler.
X
4
Sınırlı ya da eksik verileri kullanarak bilimsel yöntemlerle bilgiyi tamamlar ve uygular; değişik disiplinlere ait bilgileri bütünleştirir.
5
Mühendislik ile ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilir.
6
Çok disiplinli takımlarda liderlik yapar, çözüm yaklaşımları geliştirir ve sorumluluk alır.
7
Mesleğinin yeni ve gelişmekte olan uygulamalarının farkındadır; gerektiğinde bunları inceler ve öğrenir.
8
Bilimsel bilgi birikimini yazılı ve sözlü olarak etkin bir şekilde ifade eder, en az bir yabancı dilde Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyinde iletişim kurar ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır.
9
Mühendislik uygulamalarının sosyal ve çevresel boyutlarını betimler.
10
Verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması aşamalarında ve mesleki tüm etkinliklerde toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir.
Değerlendirme Sistemi
Katkı Düzeyi
Mutlak Değerlendirme
Ara Sınavın Başarıya Oranı
50
Genel Sınavın Başarıya Oranı
50
Toplam
100
AKTS / İşyükü Tablosu
Etkinlik
Sayı
Süresi (Saat)
Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Saati
14
3
42
Ders Saati
0
0
0
Rehberli Problem Çözme
0
0
0
Rehberli Problem Çözme
0
0
0
Problem Çözümü / Ödev / Proje / Rapor Tanzimi
1
36
36
Problem Çözümü / Ödev / Proje / Rapor Tanzimi
0
0
0
Okul Dışı Diğer Faaliyetler
0
0
0
Okul Dışı Diğer Faaliyetler
14
2
28
Proje Sunumu / Seminer
1
30
30
Proje Sunumu / Seminer
0
0
0
Kısa Sınav (QUİZ) ve Hazırlığı
3
6
18
Kısa Sınav (QUİZ) ve Hazırlığı
0
0
0
Ara Sınav ve Hazırlığı
0
0
0
Ara Sınav ve Hazırlığı
1
28
28
Genel Sınav ve Hazırlığı
1
56
56
Genel Sınav ve Hazırlığı
0
0
0
Performans Görevi, Bakım Planı
0
0
0
Performans Görevi, Bakım Planı
0
0
0
Toplam İş Yükü (Saat)
238
Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(238/30)
8
Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır.
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
Ders
Kodu
Yarıyıl
T+U Saat
Kredi
AKTS
SAĞLIK SİSTEMİ DİNAMİKLERİNİN MODELLEMESİ VE SİMÜLASYONU
SSMY1216898
Bahar Dönemi
3+0
3
8
Ders Programı
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili
Türkçe
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Türü
Programa Bağlı Seçmeli
Dersin Koordinatörü
Dr.Öğr.Üye. Engin SANSARCI
Dersi Verenler
Dr.Öğr.Üye. Engin SANSARCI
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin karmaşık sistemleri bütüncül bir bakış açısıyla analiz edebilme, sistem davranışlarını zaman içinde modelleyebilme ve politika senaryolarını değerlendirebilme becerilerini geliştirmektir. Ders kapsamında, geri besleme döngüleri, stok-akış yapıları, gecikmeler ve doğrusal olmayan ilişkiler kullanılarak sosyo-ekonomik, endüstriyel ve yönetsel sistemlerin dinamik modelleri oluşturulacaktır. Öğrencilerin sistem düşüncesi yaklaşımını benimsemeleri, simülasyon tabanlı karar destek araçlarını etkin biçimde kullanmaları ve gerçek dünya problemlerine yönelik sürdürülebilir çözüm önerileri geliştirmeleri hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Bu ders; Dersin tanıtımı, sistem yaklaşımına giriş, sistem düşüncesinin temel kavramları,Karmaşık sistemlerin yapısı ve davranışı, sistem sınırlarının belirlenmesi,Nedensel ilişkiler ve geri besleme kavramlarına giriş,Nedensel döngü diyagramları ve temel analiz yöntemleri,Stok ve akış kavramları, sistem yapılarının modellenmesi,Stok–akış diyagramlarının geliştirilmesi ve yorumlanması,Modelleme yaklaşımları ve ara değerlendirme,Ara Sınav,Dinamik davranış biçimleri ve zaman gecikmeleri,Simülasyon temelleri ve model test etme yöntemler,Model doğrulama, geçerleme ve duyarlılık analizi,Politika tasarımı ve alternatif senaryo çalışmaları,Uygulama örnekleri ve seçilmiş vaka analizleri,Öğrenci çalışmaları, proje sunumları veya genel tekrar,Genel değerlendirme, dönem sonu çalışmaları ve kapanış; konularını içermektedir.
Dersin Öğrenme Kazanımları
Öğretim Yöntemleri
Ölçme Yöntemleri
1. Karmaşık sosyo-teknik ve yönetsel sistemleri sistem düşüncesi yaklaşımıyla analiz eder, temel yapılarını ve davranış örüntülerini yorumlar.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
2. Sistemlerdeki değişkenler arasındaki nedensel ilişkileri (causal links) tanımlar, bu ilişkilerin yönünü ve işaretini belirler; pozitif ve negatif geri besleme döngülerini analiz eder, nedensel döngü diyagramları oluşturur ve bu yapıların sistem davranışı üzerindeki etkilerini açıklar.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
3. Gerçek dünya problemlerini stok-akış yapıları kullanarak matematiksel ve simülasyon tabanlı modellere dönüştürür.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
4. Sistem modellerini simülasyon yoluyla analiz eder, zaman içindeki davranış biçimlerini (büyüme, salınım, çöküş vb.) yorumlar ve sonuçları değerlendirir.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
5. Alternatif politika ve karar senaryoları geliştirir, bu senaryoların sistem performansı üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
6. Sistem dinamiği yöntemlerini kullanarak farklı disiplinlerden gelen karmaşık problemleri bütüncül biçimde modelleyebilir, analiz edebilir ve gerekçeli çözüm önerileri geliştirebilir.
10, 16, 2, 6, 9
A, E, F, G
Öğretim Yöntemleri:
10: Tartışma Yöntemi, 16: Soru - Cevap Tekniği , 2: Proje Temelli Öğrenme Modeli, 6: Deneyimle Öğrenme Modeli, 9: Anlatım Yöntemi
Ölçme Yöntemleri:
A: Klasik Yazılı Sınav, E: Ödev, F: Proje Görevi, G: Kısa Sınav
Ders Akışı
Sıra
Konular
Ön Hazırlık
1
Dersin tanıtımı, sistem yaklaşımına giriş, sistem düşüncesinin temel kavramları
2
Karmaşık sistemlerin yapısı ve davranışı, sistem sınırlarının belirlenmesi
3
Nedensel ilişkiler ve geri besleme kavramlarına giriş
4
Nedensel döngü diyagramları ve temel analiz yöntemleri
5
Stok ve akış kavramları, sistem yapılarının modellenmesi
6
Stok–akış diyagramlarının geliştirilmesi ve yorumlanması
7
Modelleme yaklaşımları ve ara değerlendirme
8
Ara Sınav
9
Dinamik davranış biçimleri ve zaman gecikmeleri
10
Simülasyon temelleri ve model test etme yöntemler
11
Model doğrulama, geçerleme ve duyarlılık analizi
12
Politika tasarımı ve alternatif senaryo çalışmaları
13
Uygulama örnekleri ve seçilmiş vaka analizleri
14
Öğrenci çalışmaları, proje sunumları veya genel tekrar
15
Genel değerlendirme, dönem sonu çalışmaları ve kapanış
Kaynak
Sterman, J. D. (2000). Business Dynamics: Systems Thinking and Modeling for a Complex World. Irwin/McGraw-Hill.
Ders Notları
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
No
Program Yeterliliği
Katkı Düzeyi
1
2
3
4
5
1
Mühendislik alanında bilimsel araştırma yaparak bilgiye genişlemesine ve derinlemesine ulaşır, bilgiyi değerlendirir, yorumlar ve uygular.
X
2
Mühendislikte uygulanan güncel teknik ve yöntemler ile bunların kısıtları hakkında kapsamlı bilgi sahibidir ve mühendisliğin ilişki kurduğu disiplinler arası etkileşimi kavrayabilir.
X
3
Analitik, modelleme ve deneysel esaslı araştırmaları tasarlar ve uygular; bu süreçte karşılaşılan karmaşık durumları yorumlar, yeni ve özgün fikirler geliştirerek çözümler.
X
4
Sınırlı ya da eksik verileri kullanarak bilimsel yöntemlerle bilgiyi tamamlar ve uygular; değişik disiplinlere ait bilgileri bütünleştirir.
5
Mühendislik ile ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilir.
6
Çok disiplinli takımlarda liderlik yapar, çözüm yaklaşımları geliştirir ve sorumluluk alır.
7
Mesleğinin yeni ve gelişmekte olan uygulamalarının farkındadır; gerektiğinde bunları inceler ve öğrenir.
8
Bilimsel bilgi birikimini yazılı ve sözlü olarak etkin bir şekilde ifade eder, en az bir yabancı dilde Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyinde iletişim kurar ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır.
9
Mühendislik uygulamalarının sosyal ve çevresel boyutlarını betimler.
10
Verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması aşamalarında ve mesleki tüm etkinliklerde toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir.
