Türkiye’nin Sağlık Sistemi ve İlaç Pazarı Küresel Göstergeler Işığında Değerlendirildi

Sağlık Politika Atölyesi’nin 18. buluşması, IQVIA Türkiye’den Sinem Erten ve Züleyha Cebeci’nin katkılarıyla gerçekleştirildi. “Türkiye Global Karşılaştırmalı Sağlık Sektörü ve İlaç Pazarı Göstergeleri” başlığı altında düzenlenen buluşmada, Türkiye’nin sağlık sistemi performansı ve ilaç sektörünün yapısal özellikleri küresel eğilimlerle karşılaştırmalı bir perspektifle ele alındı.

Sağlık finansmanı, insan kaynağı kapasitesi, altyapı yatırımları, yenilikçi tedavilere erişim düzeyi ve veriye dayalı karar alma süreçlerinin bütüncül biçimde değerlendirildiği buluşmada, artan sağlık harcamaları, kronik hastalık yükündeki yükseliş ve demografik dönüşümün sağlık sistemlerini daha öngörülebilir ve analitik temelli politika araçlarına yönelttiği vurgulandı.

Buluşmada özellikle gerçek yaşam verilerinin sağlık politikaları ve klinik uygulamalar açısından sunduğu katkılar ön plana çıktı. Klinik araştırma süreçlerinin optimizasyonundan epidemiyolojik analizlere, hasta yolculuğu ve tedaviye uyum izlemelerinden bütçe etki değerlendirmelerine kadar uzanan geniş bir kullanım alanının, sağlık sistemlerinde daha hedefli ve sürdürülebilir karar mekanizmalarının oluşmasına katkı sağladığı ifade edildi. Gerçek yaşam ortamında elde edilen kanıtların ilaç güvenliği, risk yönetimi ve geri ödeme politikalarının şekillendirilmesinde giderek daha merkezi bir rol üstlendiği paylaşıldı.

Türkiye’nin sağlık sistemi göstergeleri küresel verilerle karşılaştırmalı olarak ele alınırken; kişi başına sağlık harcaması, kamu finansman yapısı ve sağlık hizmetlerine erişim kapasitesi gibi temel başlıklar üzerinden sistemin mevcut konumu nicel verilerle ortaya konuldu. İnsan kaynağı alanında son yıllarda yaşanan nicel artışa rağmen, özellikle hemşire yoğunluğunun bakım hizmetlerinin yürütülmesinde hasta yakınlarının daha etkin rol aldığı bir uygulama pratiğiyle birlikte şekillendiği aktarılırken, bu yapının Türkiye’ye özgü bir hizmet sunum dengesi oluşturduğu ifade edildi.

Altyapı boyutunda ise özellikle Şehir Hastaneleri projeleriyle birlikte sağlık yatırımlarının hız kazandığı, hastane yatak kapasitesinde belirgin bir artış yaşandığı ve yaşam beklentisindeki yükselişin sağlık sisteminde gerçekleştirilen yapısal dönüşümle paralel ilerlediği vurgulandı. Bu gelişmelerin sağlık hizmetlerine erişim ve hizmet sunum kapasitesi açısından önemli kazanımlar ortaya koyduğu değerlendirildi.

İlaç sektörü verileri kapsamında Türkiye’nin 2024 yılı itibarıyla 11,5 milyar dolarlık hacimle dünyanın en büyük 19. ilaç pazarı konumunda yer aldığı, pazarın dolar bazında güçlü bir büyüme eğilimi sergilediği paylaşıldı. Biyoteknolojik ilaçların pazar içindeki payının yaklaşık %17 seviyesinde seyrettiği, yerli üretimin ise satış değerine göre pazarın %57’sini oluşturarak sektörde giderek artan bir ağırlık kazandığı ifade edildi.

Araştırma ve geliştirme alanında klinik araştırmaların Türkiye’nin ilaç ekosisteminde stratejik bir gelişim alanı olarak öne çıktığı, 2024 yılında başlatılan 172 endüstri destekli klinik araştırmanın bu alandaki büyüme potansiyeline işaret ettiği belirtildi. Uygun düzenleyici ortam, altyapı yatırımları ve sektör iş birlikleriyle birlikte klinik araştırma faaliyetlerinin daha da güçlenebileceği değerlendirildi.