SASPAM’da sağlıkta yolsuzluk tartışıldı: Her yıl 140 bin çocuk hayatını kaybediyor

Sağlık Sistemleri ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (SASPAM) tarafından düzenlenen toplantıda, sağlık sistemlerinde görülen yolsuzlukların ekonomik ve toplumsal etkileri tartışıldı.

Sağlık Sistemleri ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (SASPAM) tarafından Güney Kampüs’te düzenlenen toplantıda, sağlık sistemlerindeki yolsuzlukların etkisi ele alındı. “Finansal Yolsuzlukların Sağlık Sistemlerine Etkileri” başlıklı sunumu gerçekleştiren İstanbul Medipol Üniversitesi SASPAM Uzman Araştırmacısı Ayşe Elif Yıldız, küresel ölçekteki yolsuzluğa dair dikkat çeken veriler paylaşarak yolsuzlukla mücadelede önemli noktalara değindi.

YILDIZ: SAĞLIK SİSTEMLERİNİN YOLSUZLUĞA AÇIK BİR YAPISI VAR
Sunumuna yolsuzluğun evrensel tanımının zorluğuyla başlayan Yıldız, ülkeler arası farklılıkların yolsuzluğun algılanması ve değerlendirilmesinde belirleyici olduğunu belirtti. Yıldız, sağlık sistemlerinin yüksek finansal kaynaklar, çok aktörlü yapı ve hizmetlerin doğasında barındırdığı belirsizlik nedeniyle yolsuzluğa açık sektörlerden biri olduğunu vurguladı. Yıldız, Uluslararası Şeffaflık Örgütünün verilerine göre, dünya genelinde sağlık hizmetlerine her yıl yaklaşık 8,5 trilyon dolar harcandığını, bunun yüzde 7’sinin ise dolandırıcılık ve yolsuzluk nedeniyle kaybedildiğini belirtti. Bu kaybın yaklaşık 560 milyar dolar seviyesinde olduğunu kaydeden Yıldız, ifade edilen para miktarının Dünya Sağlık Örgütünün Evrensel Sağlık Kapsamı hedefleri için öngördüğü bütçenin çok üzerinde olduğunu belirtti. Yıldız, sağlık sistemlerinde yaygın olarak görülen beş temel yolsuzluk türünü, “Rüşvet ve gayri resmi ödemeler, ihale ve sözleşme yolsuzlukları, sigorta dolandırıcılığı, ilaç kaçakçılığı ve etik dışı davranışlar.” şeklinde sıraladı.

ÇÖZÜM: ŞEFFAFLIK, DENETİM VE İŞ BİRLİĞİ
Yolsuzluğun sadece finansal zararlarla sınırlı olmadığını vurgulayan Yıldız, bunun doğrudan toplum sağlığını tehdit eden sonuçlar doğurduğunu söyledi. Uluslararası Şeffaflık Örgütünün raporlarına göre her yıl yaklaşık 140 bin çocuğun, sağlık sistemlerindeki yolsuzluklar nedeniyle hayatını kaybettiğini ifade etti. İlaç yolsuzluklarına da değinen Yıldız, sahte ilaçların özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde ciddi bir sorun haline geldiğini ifade etti. Yıldız, özellikle kriz dönemlerinde yolsuzlukların daha da arttığını vurgulayarak şöyle dedi: “Pandemi sürecinde bazı ülkelerde yapılan fahiş alımların ve usulsüzlüklerin sağlık bütçelerine büyük zarar verdiğini söyleyebiliriz. Örneğin Brezilya’da federal hükümetin, muadillerine göre yüzde 60 daha pahalıya malzeme aldığı, Bolivya’da ise normalin dört katı fiyatla ürün temin edildiğini görüyoruz.” Sunumun sonunda Yıldız, sağlık sistemlerindeki yolsuzluğun hem ekonomik hem de etik açıdan büyük bir tehdit olduğunu vurgulayarak, çözümün daha fazla şeffaflık, denetim ve uluslararası iş birliğiyle mümkün olabileceğini belirtti.