Ders Detayı

Ders Tanımı Ders Akışı Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı Değerlendirme Sistemi AKTS İşyükü Dersin Detaylı Bilgileri Sayısal Veriler

Ders Tanımı

Ders	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	Kredi	AKTS
BAĞIMLILIK VE HEMŞİRELİK	YHEM2214376	Bahar Dönemi	2+0	2	2

Ders Programı

Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler

Dersin Dili	Türkçe
Dersin Seviyesi	Lisans
Dersin Türü	Programa Bağlı Seçmeli
Dersin Koordinatörü	Dr.Öğr.Üye. Merve GEYLANİ
Dersi Verenler	Dr.Öğr.Üye. Merve GEYLANİ
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı	Bu dersin temel amacı; hemşirelik öğrencilerinin bağımlılığı kronik bir beyin hastalığı olarak kavramalarını sağlamak, klinik ve toplumsal alanlarda bağımlı bireylerin fiziksel, ruhsal ve sosyal ihtiyaçlarını eksiksiz bir şekilde saptayabilme yetisi kazandırmaktır. Öğrencilerin, madde kullanım bozukluğu olan bireylere yönelik kanıta dayalı hemşirelik girişimleri geliştirebilmeleri, yoksunluk ve intoksikasyon tablolarını yönetebilmeleri ve bu süreçte etik/damgalama karşıtı bir profesyonel tutum sergileyebilmeleri için gerekli olan temel bilgi birikimini ve klinik uygulama becerilerini onlara kazandırmak hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği	Bu ders; Giriş: Bağımlılık Paradigması ve Tanımlar,Bağımlılığın Nörobiyolojisi ve Sokak Dili,Tütün, Nikotin ve Yeni Nesil Tehditler,Alkol Bağımlılığı ve Hemşirelik Yönetimi,Opioidler ve Reçeteli İlaç Kötüye Kullanımı,Stimülanlar (Met/Kokain) ve Kriz Yönetimi,Sentetik Kannabinoidler (Bonzai) ve Esrar,Ara Sınav,Hemşirelik Süreci: Tanılama ve Tarama,Bağımlılıkta Etik, Yasalar ve Damgalama,Özel Gruplar: Gebelik, Ergen ve Yaşlılar,Motivasyonel Görüşme ve Değişim Aşamaları,Davranışsal Bağımlılıklar ve Zarar Azaltma,AMATEM Sistemi ve Hemşirenin Öz Bakımı,Bağımlı hasta bakımı, genel özet; konularını içermektedir.

Dersin Öğrenme Kazanımları	Öğretim Yöntemleri	Ölçme Yöntemleri
5.Bağımlılıkta iletişim ve empatik yaklaşımın önemini ifade eder	10, 13, 20, 9	A
1. Bağımlılığın nörobiyolojik temellerini ve temel kavramlarını (tolerans/yoksunluk) tanımlama.	16, 19, 9	A
2. Bağımlı birey ve ailesinin klinik/psikososyal değerlendirme süreçlerini açıklama.	10, 14, 16, 19, 4, 9	A
3. Damgalama karşıtı dili kavrama ve temel iletişim tekniklerini (Motivasyonel Görüşme) tartışma.	10, 12, 14, 16, 19, 37, 4, 9	A, E
4. Tanılama bulgularına (CIWA, COWS) göre temel hemşirelik girişimlerini planlama	10, 16, 37, 9	A

Öğretim Yöntemleri:	10: Tartışma Yöntemi, 12: Problem Çözme Yöntemi, 13: Örnek Olay Yöntemi, 14: Bireysel Çalışma Yöntemi, 16: Soru - Cevap Tekniği , 19: Beyin Fırtınası Tekniği, 20: Tersine Beyin Fırtınası Tekniği, 37: Bilgisayar Ve İnternet Destekli Öğretim, 4: Sorgulama Temelli Öğrenme Modeli, 9: Anlatım Yöntemi
Ölçme Yöntemleri:	A: Klasik Yazılı Sınav, E: Ödev

Ders Akışı

Sıra	Konular	Ön Hazırlık
1	Giriş: Bağımlılık Paradigması ve Tanımlar	Ref 2, Ref 8, Ref 10
2	Bağımlılığın Nörobiyolojisi ve Sokak Dili	Ref 2, Ref 9, Ref 8
3	Tütün, Nikotin ve Yeni Nesil Tehditler	Ref 3, Ref 7, Ref 10
4	Alkol Bağımlılığı ve Hemşirelik Yönetimi	Ref 1, Ref 3, Ref 8
5	Opioidler ve Reçeteli İlaç Kötüye Kullanımı	Ref 1, Ref 2, Ref 3
6	Stimülanlar (Met/Kokain) ve Kriz Yönetimi	Ref 1, Ref 2, Ref 8
7	Sentetik Kannabinoidler (Bonzai) ve Esrar	Ref 3, Ref 8, Ref 10
8	Ara Sınav
9	Hemşirelik Süreci: Tanılama ve Tarama	Ref 4, Ref 7, Ref 8
10	Bağımlılıkta Etik, Yasalar ve Damgalama	Ref 2, Ref 6
11	Özel Gruplar: Gebelik, Ergen ve Yaşlılar	Ref 1, Ref 2, Ref 10
12	Motivasyonel Görüşme ve Değişim Aşamaları	Ref 2, Ref 5
13	Davranışsal Bağımlılıklar ve Zarar Azaltma	Ref 1, Ref 2, Ref 8
14	AMATEM Sistemi ve Hemşirenin Öz Bakımı	Ref 3, Ref 8
15	Bağımlı hasta bakımı, genel özet	all ref.

Kaynak

1. American Psychiatric Association. (2022). Mental bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı (5. baskı, Metin revizyonu; E. Köroğlu, Çev. Ed.). Hekimler Yayın Birliği. 2. International Society of Nurses in Addictions. (2015). Core curriculum of addictions nursing (3. baskı). Wolters Kluwer. 3. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2023). Alkol ve madde bağımlılığı tedavi uygulama rehberi. Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. https://shgm.saglik.gov.tr/ 4. Herdman, T. H., Kamitsuru, S., & Lopes, C. T. (Eds.). (2024). NANDA International nursing diagnoses: Definitions and classification, 2024-2026 (13. baskı). Thieme. 5. Miller, W. R., & Rollnick, S. (2023). Motivational interviewing: Helping people change and grow (4. baskı). Guilford Press. 6. International Council of Nurses. (2021). The ICN code of ethics for nurses (Gözden geçirilmiş baskı). ICN. 7. World Health Organization. (2010). The ASSIST-linked brief intervention for hazardous and harmful substance use: Manual for use in primary care. WHO Press. 8. Ögel, K. (2017). Bağımlılık ve tedavisi temel kitabı. IQ Kültür Sanat Yayıncılık. 9. Stahl, S. M. (2021). Stahl’s essential psychopharmacology: Neuroscientific basis and practical applications (5. baskı). Cambridge University Press. 10. Yeşilay. (2024). Türkiye bağımlılıkla mücadele eğitim programı (TBM) hemşirelik yaklaşımları modülü. Yeşilay Yayınları

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
No	Program Yeterliliği	Katkı Düzeyi
No	Program Yeterliliği	1	2	3	4	5
1	1. Birey, aile ve toplumun sağlık gereksinimlerini bireysel ve bütüncül yaklaşımla hemşirelik süreci doğrultusunda karşılayabilecek gerekli bilgiye sahiptir.
2	2. Sağlığı korumak, geliştirmek ve sağlıktan sapma durumlarında hemşirelik bakımını gerçekleştirecek becerilere sahiptir.
3	3. Çağdaş birey ve meslek üyesi olması gerektirdiği genel kültür bilgisine sahiptir.
4	4. Hemşirelik bakımı bilimsel araştırmalar, kanıtlar, gelişen teknoloji ve güncel sağlık politikalarına doğrultusunda yürütür.
5	5. Hemşirelik uygulamalarını mesleki ilke ve standartlar doğrultusunda gerçekleştirir.
6	6. Hemşirelik bakımında eleştirel düşünme, sorun çözme ve karar verme becerilerini kullanır.
7	7. Birey, aile ve topluma sağlık eğitimi ve danışmanlık yapar.
8	8. Yönetsel rolü doğrultusunda bireysel ve ekip üyesi olarak yönetim faaliyetlerini izler.
9	9. Toplumsal sorumluluk bilinciyle sağlık ekibi ve diğer disiplinlerle işbirliği içinde araştırma, proje ve etkinliklerde rol alır.
10	10. Hemşirelik alanında bir yabancı dili kullanarak uluslararası literatüre ulaşır ve yazılı, sözlü iletişim kurar.
11	11. Yaşam boyu öğrenmeyi benimseyen, gelişime açık bir davranış geliştirir.
12	12. Yazılı ve sözlü olarak etkili iletişim kurar.
13	13. Mesleki etik ilke ve değerlere uygun davranarak meslektaşlarına ve topluma örnek olur.

Değerlendirme Sistemi

Katkı Düzeyi	Mutlak Değerlendirme
Ara Sınavın Başarıya Oranı		40
Genel Sınavın Başarıya Oranı		60
Toplam		100

AKTS / İşyükü Tablosu
Etkinlik	Sayı	Süresi (Saat)	Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Saati	14	2	28
Rehberli Problem Çözme	1	5	5
Problem Çözümü / Ödev / Proje / Rapor Tanzimi	0	0	0
Okul Dışı Diğer Faaliyetler	1	4	4
Proje Sunumu / Seminer	1	2	2
Kısa Sınav (QUİZ) ve Hazırlığı	0	0	0
Ara Sınav ve Hazırlığı	1	10	10
Genel Sınav ve Hazırlığı	1	20	20
Performans Görevi, Bakım Planı	0	0	0
Toplam İş Yükü (Saat)			69
*Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30=(69/30)**			2
Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır.

Dersin Detaylı Bilgileri