Yaşayan Güç Psikososyal Destek Projesi

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerin ardından geçen ikinci yılda Hatay, Adıyaman, Kahramanmaraş, Gaziantep ve Malatya illerindeki durumu değerlendirme amacıyla, 6 kişilik Yaşayan Güç Psikososyal Destek Projesi ekibi gereken hazırlıkların tamamlanmasının ardından 2 Şubat 2025 Pazartesi günü yola çıkmıştır. Ekip, 6 gün boyunca saha gözlemi ve geçen 2 yılın genel durum değerlendirme çalışması kapsamında Hatay, Adıyaman, Kahramanmaraş, Gaziantep ve Malatya illerine ve bu illerdeki etkilenen köy ve ilçelere gitmişlerdir. Projenin temel amacı, afetin ikinci yılında bölgedeki psikososyal durumun, dezavantajlı grupların karşılaştığı sorunların ve afet çalışanlarının ihtiyaçlarının güncel bir fotoğrafını sunarken önceki yılın bulgularıyla karşılaştırmalı bir analiz yaparak kalıcı çözümler için öneriler geliştirmektir. Saha çalışmaları, kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, uzmanlar ve yurttaşlarla yapılan görüşmeler yoluyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, engelli bireylerin hizmetlere erişimindeki zorluklar, gençlerde madde bağımlılığı ve umutsuzluk, afet çalışanlarında tükenmişlik, çocukların eğitimden uzaklaşması, mültecilerin entegrasyon sorunları ve kadınların artan kırılganlıkları gibi çok boyutlu sorunlar tespit edilmiştir. Hatay’da yapılan gözlemler, göçle artan nüfusun sosyal uyum sorunlarını ve engelli bireylerin izolasyonunu ortaya koyarken Kahramanmaraş’ta konteyner yaşamının sürmesi, sosyal ilişkilerde bozulma ve madde bağımlılığı gibi sorunların devam ettiğini göstermiştir. Malatya’da çocuklarda bağımlılık, boşanma oranlarında artış ve psikologların tükenmişliği dikkat çekmiştir. Adıyaman’da ise intihar eğilimleri, koordinasyon eksiklikleri ve engelli bireylere yönelik hizmet yetersizlikleri ön plana çıkmıştır. Gaziantep’in İslâhiye ilçesinde okul dışı kalan çocuklar, çalışan destek oturumlarının yetersizliği ve engelli bireylerin ihtiyaçları belirginleşmiştir. Genel olarak, afetin ikinci yılında bölgedeki iyileşme süreci fiziksel olarak ilerlese de psikososyal etkiler derinleşmekte ve hizmet sunumunda sürdürülebilirlik sorunları yaşanmaktadır. Bu proje, sahadan elde edilen verilerle, bölgesel ihtiyaçlara duyarlı, kapsayıcı ve uzun vadeli müdahale modellerinin geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.