Tanrıkulu, AB fonlu COST Action Projesini tamamladı: Kariyer Rehberliğinde Yeni Avrupa Perspektifi

İstanbul Medipol Üniversitesi Ayrımcılığı Önleme ve Eşitlik Ombudsmanlığı Ofisi Yöneticilerinden Doç. Dr. Faik Tanrıkulu, AB tarafından fonlanan, araştırmacıları bir araya getiren uluslararası bilim ağı programı olan COST Action (European Cooperation in Science and Technology) programının CA23112 – Critical Perspectives on Career and Career Guidance Aksiyonu kapsamında desteklenen “Reframing Careers: Critical Pathways for Inclusive and Resilient Career Guidance in Europe” başlıklı Short-Term Scientific Mission (STSM) çalışmasını başarıyla tamamladı.

1 Mayıs – 31 Ekim 2025 tarihleri arasında yürütülen çalışma, kariyer rehberliğini yalnızca bireysel tercih ve yetkinliklere indirgemeyen; toplumsal adalet, dijital dönüşüm ve göç olgusu ekseninde yeniden ele alan eleştirel bir çerçeve sunuyor. 

AVRUPA’DA ÜÇ ÜLKEYİ KAPSAYAN SAHA VE POLİTİKA İNCELEMESİ YAPILDI
Almanya merkezli BEFuN Enstitü (Institute für Bildung, Entwicklung, Forschung und Nachhaltigkeit e.V.) ev sahipliğinde yürütülen STSM, Almanya, Danimarka ve Avusturya’da kariyer rehberliği, genç istihdamı ve göçmenlerin iş gücü piyasasına entegrasyonu konularını karşılaştırmalı olarak inceledi. Çalışmada, kariyer rehberliği ve istihdam politikalarının ne ölçüde kapsayıcılık, fırsat eşitliği ve dijital dönüşüm ilkeleri ekseninde şekillendiği analiz edildi. Özellikle gençler, göçmenler, kadınlar ve dezavantajlı grupların istihdam piyasasındaki konumu odağa alındı.

DANİMARKA: GENÇ İSTİHDAMINDA GÖNÜLLÜLÜK VE İSKANDİNAV MODELİ
STSM’nin Danimarka aşaması, 1–3 Eylül 2025 tarihlerinde Kopenhag’da Kantara Foundation iş birliğiyle gerçekleştirildi. Burada genç istihdamı, göçmenlerin toplumsal ve ekonomik hayata katılımı ile dijital sosyal girişimcilik uygulamaları yerinde gözlemlendi.

İskandinav eğitim yaklaşımının ayırt edici özelliği olan katılımcı ve deneyim odaklı pedagojinin, kariyer rehberliğini yalnızca ‘meslek seçimi’nden çıkarıp yaşam boyu öğrenme, yurttaşlık ve gönüllülükle ilişkilendirdiği tespit edildi.

Projenin paydaşı Kopenhag Kantara Derneği’nin Proje Koordinatörü Troels Broholm Halse, ortak çalışmadan duyduğu memnuniyeti dile getirerek şunları söyledi:

“Danimarka’da yaygın ‘gönüllülük kültürü’nün gençlerin hem istihdam becerilerini hem de demokratik katılımını güçlendiren bir araç olarak sistematik biçimde desteklendiği gözlendi. Bu çerçevede ‘Folk High School’ modeli, kişisel gelişimi, yaratıcılığı ve yurttaşlık bilincini birlikte güçlendiren yenilikçi ve aktarılabilir bir yaygın eğitim örneği olarak analiz edildi.”

VİYANA: İNOVASYON EKOSİSTEMLERİ VE GENÇ GİRİŞİMCİLER
STSM’nin ikinci aşaması, 15–19 Eylül 2025 tarihlerinde Avusturya’nın başkenti Viyana’da yürütüldü. Austrian Startups, Viyana Üniversitesi, Avusturya Ekonomi Odası (WKO) ve Avusturya Federal Parlamentosu ile yapılan görüşmelerde, yenilik ekosistemleri, girişimcilik kültürü ve gençlerin karar alma süreçlerine katılımı ele alındı.

Prof. Dr. David Campbell tarafından verilen uzmanlık sunumu, Avrupa’daki inovasyon ekosistemleri ile kariyer rehberliği ve sosyal içerme politikaları arasındaki bağı teorik olarak güçlendirdi.

Campbell, Tanrıkulu’nun çalışması için şu değerlendirmeyi yaptı:
“Özellikle girişimcilik ve yenilik odaklı kariyer yollarının, dijital dönüşüm ve sosyal adalet perspektifleriyle birlikte düşünülmesi gerektiğini ortaya koydu.”

MAINZ: GÖÇMEN KADINLARIN İSTİHDAMI VE TÜRKİYE–ALMANYA KARŞILAŞTIRMASI
Araştırmanın Almanya boyutu ise 21–25 Mayıs 2025 tarihleri arasında Mainz’da, BEFuN Enstitüsünün “Global Citizens” programı kapsamında yürütüldü. Bu kapsamda eğitimciler, sivil toplum temsilcileri ve yeniden nitelendirme (requalification) programlarına katılan göçmen kadınlarla yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirildi.

Elde edilen bulgular, Almanya’da yeniden eğitim programları, mentorluk modelleri ve esnek çalışma olanaklarının göçmen kadınların iş gücü piyasasına dönüşünü önemli ölçüde kolaylaştırdığını gösterdi. Buna karşın Türkiye’de çocuk bakım hizmetlerine erişim, kayıt dışı istihdam ve toplumsal cinsiyet kalıp yargılarının hâlâ önemli engeller oluşturduğu vurgulandı. Karşılaştırmalı analiz, Türkiye’de toplum temelli mentorluk, kadın girişimciliğini destekleyen yerel modeller ve iş–aile yaşamını uzlaştırıcı sosyal politikaların güçlendirilmesi gerektiğine işaret etti.

BİLİMSEL ÇIKTILAR: BİLDİRİ, MAKALE VE YENİ AB PROJELERİ
STSM kapsamında yalnızca saha araştırması yapılmadı; aynı zamanda somut bilimsel çıktılar da üretildi. Tanrıkulu, “Comparing of Migrants’ Education Policies of Turkey and Germany” başlıklı bildirisiyle Türkiye ve Almanya’nın göçmen eğitimi ve mesleki eğitim politikalarını karşılaştırmalı olarak ele aldı. Bildiri, Montenegro’da düzenlenen International Conference on Social Science Research (ICONSR 2020) kapsamında sunularak COST Aksiyonu’nun kapsayıcı ve eşitlikçi kariyer yolları hedeflerine doğrudan katkı sundu.

Bunun yanı sıra, EMUNI Üniversitesitesinden (Slovenya) Dr. Maja Pucelj ile kaleme alınan “Toward Inclusive Digital Workplaces: Gender Perspectives and Organizational Strategies – A Systematic Literature Review” başlıklı makale, Humanities and Social Sciences Communications (SSCI, Q1) dergisine gönderildi ve hakem sürecine alındı. Bu çalışma, dijitalleşen iş yerlerinde cinsiyet eşitliği, kapsayıcı organizasyonel stratejiler ve kariyer rehberliğinin kesiştiği alanlara odaklanıyor.

SOMUT PROJE ÖNERİLERİ OLUŞTURULDU
STSM sürecinde elde edilen bilgi ve iş birlikleri, aynı zamanda yeni AB projelerinin geliştirilmesine de zemin hazırladı. Horizon Europe kapsamında SHIELD (Safeguarding Human Institutions, Equality, Liberty, and Democracy) projesi ile Erasmus+ programı altında FAIR-AI, PROTECT, Immersive Futures ve Future Skills for Youth gibi girişimler, demokratik dayanıklılık, medya okuryazarlığı, yapay zekâ ve gençlerin istihdam becerileri alanlarında somut proje önerilerine dönüştürüldü. Böylece BEFuN Institute ve İstanbul Medipol Üniversitesinin kapsayıcı dijital dönüşüm ve istihdam odaklı AB projelerinde kurumsal kapasitesi önemli ölçüde destek sağlandı.

Doç. Dr. Faik Tanrıkulu, STSM çalışmasının çıktıları hakkında şu değerlendirmede bulundu:
“Genel olarak COST Action CA23112 araştırma koordinasyonu ve kapasite geliştirme hedefleriyle tam uyumlu sonuçlar ortaya koydu. Çalışma; kariyer rehberliğini yalnızca bireysel yetenek ve tercihlere indirgemeyen, toplumsal adalet, cinsiyet eşitliği, göç ve dijital dönüşüm boyutlarını birlikte ele alan eleştirel bir perspektif geliştirdi. Avrupa genelinde gerçekleştirilen saha araştırmaları, akademik iş birlikleri ve AB proje geliştirme faaliyetleri sayesinde, kariyer rehberliğinin politika, araştırma ve uygulama düzeylerinde daha kapsayıcı ve dirençli bir yapıya kavuşması için somut öneriler ortaya kondu.”

Tanrıkulu’nun bu çalışması, İstanbul Medipol Üniversitesinin ve Türkiye’nin uluslararası bilimsel iş birliklerindeki görünürlüğünü artırırken; gençler, göçmenler ve dezavantajlı gruplar için daha adil ve kapsayıcı kariyer yolları tasarlanmasına da güçlü bir katkı sunuyor.