Türkiye’nin 6G yol haritasında yeni adım: Medipol’den “Kümelenme Projesi”

İstanbul Medipol Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hüseyin Arslan’ın yürütücülüğünü üstlendiği “6G ve Ötesi Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi”, Türkiye’nin haberleşme alanındaki en kapsamlı araştırma ve sanayi iş birliklerinden birini oluşturuyor.

Beş yıl boyunca sürecek proje, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kümelenme Destek Programı kapsamında desteklenecek ve ülkemizin 6G teknolojilerinde uluslararası rekabet gücünü artıracak.

45 FİRMA VE KURUM GÜÇLERİNİ BİRLEŞTİRİYOR      
Kümelenme yapısında 45 firma, araştırma merkezi ve üniversite bir araya gelerek ileri haberleşme teknolojilerinde stratejik bir ekosistem oluşturacak. Katılımcılar arasında haberleşme alanında faaliyet gösteren yerli üreticiler, Ar-Ge merkezleri, yazılım şirketleri ve start-up’lar bulunuyor. Bu güçlü yapı, akademi-sanayi iş birliği sayesinde hem temel araştırmaların hem de uygulamalı mühendislik projelerinin aynı çatı altında yürütülmesine olanak sağlayacak.

Prof. Dr. Arslan, kümelenmenin önemini şu sözlerle vurguladı:      
"6G yalnızca daha yüksek hız anlamına gelmiyor; yapay zekâ, otonom sistemler, uzaktan sağlık hizmetleri ve dijital ikiz teknolojileri gibi alanları birleştiren dönüştürücü bir altyapı sunuyor.

Radar teknolojileriyle entegrasyon, ağların sadece karasal olmayıp uzaysal ağ; uydularla, insansız hava araçlarıyla, dronlarla yapılabileceği gibi farklı farklı ağlar görebileceğiz. Uzayda, karada, suyun altında, yer altında. Karasal ağların aynı tip olmasından ziyade değişik ağların birbiriyle entegrasyonu.

6G için her yerde bilgiye ulaşıp hızını artırabilmek, bir taraftan bilgi alıp gönderirken diğer taraftan konum, ortam, kişi, sağlık bilgisini toparlayabilmek, araçlara entegre edebilmek, trafik, şehircilik, ulaşım, üretim, sağlık, şebeke, elektrik gibi her şeyi akıllandıracak ve dijitalleştirecek vizyonu geliştirebilecek tekniği entegre edebilecek teknolojiden bahsediyoruz. Türkiye’nin bu dönüşümde söz sahibi olabilmesi için güçlü bir ekosisteme ihtiyaç var. Bu kümelenme, o yapının çekirdeğini oluşturacak.”

ÜÇ ANA FAALİYET ALANI: KOORDİNASYON, ALTYAPI, İNOVASYON      
Proje, 6G teknolojilerinde sürdürülebilir bir araştırma altyapısı kurmak ve bilgi birikimini ticarileştirmek hedefiyle üç temel faaliyet alanı üzerine inşa edildi.      

İlk olarak, “6G ve Ötesi Küme Koordinasyonunu Geliştirme” faaliyeti kapsamında kümelenmenin etkin bir biçimde yönetilmesi, paydaşlar arasında güçlü bir iletişim ağı oluşturulması ve bilgi paylaşımının kurumsal bir yapıya kavuşturulması amaçlanıyor. Bu sayede, üniversiteler, araştırma merkezleri ve sanayi kuruluşları arasında uzun soluklu bir iş birliği zemini oluşturulacak.

İkinci aşamada yürütülecek “6G Ar-Ge Laboratuvarı Altyapı Kurulumu” ile İstanbul Medipol Üniversitesi bünyesinde ileri düzey test ve ölçüm sistemlerine sahip bir araştırma merkezi oluşturulacak. Bu laboratuvar, 6G prototiplerinin geliştirilmesi, deneysel çalışmaların yapılması ve sanayi uygulamalarına doğrudan katkı sağlayacak bir altyapı olarak tasarlanıyor.

Üçüncü faaliyet alanı olan “İleri Haberleşme Teknolojileri Araştırma ve İnovasyon” kapsamında ise yeni nesil haberleşme sistemlerine yönelik yenilikçi algoritmalar, donanım çözümleri ve yapay zekâ destekli haberleşme modelleri geliştirilecek. Bu çalışmalar hem akademik üretkenliği artırmayı hem de elde edilen bilgi ve teknolojilerin sanayiye aktarılmasını hedefliyor.

Tüm bu faaliyetlerin sonunda Türkiye’nin yerli 6G Ar-Ge kapasitesinin güçlenmesi, uluslararası düzeyde rekabet edebilen nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve haberleşme alanında katma değerli teknolojilerin üretilmesi bekleniyor.

TÜRKİYE 6G YARIŞINDA GÜÇLENİYOR      
Dünya genelinde 6G araştırmaları ABD, Çin, Güney Kore ve Avrupa’da hız kazanmış durumda. Avrupa Birliği, 2030 yılına kadar 6G Smart Networks and Services (SNS) Joint Undertaking programı kapsamında milyar avro düzeyinde yatırım planlıyor.

Türkiye’nin “6G ve Ötesi Kümelenmesi” ise bu küresel yarışta yerli üretim ve bilgi egemenliğini önceleyen bir yaklaşım ortaya koyuyor.

Prof. Arslan, Türkiye’nin bu alandaki konumunu şöyle değerlendirdi:      
"6G yarışında erken pozisyon almak kritik. Avrupa ve Asya ülkeleri sahaya girmişken, Türkiye’nin de kendi altyapı ve standartlarını geliştirmesi gerekiyor. Biz bu projeyle, ülkemizin yalnızca kullanıcı değil, teknoloji üreticisi olmasına katkı sunacağız. 6G teknolojisi için dünya gaza bastı.

Üniversitelerde, şirketlerde çok sayıda Ar-Ge kurumu 6G ile ilgili çok ciddi çalışmalara başladı. İş birlikleri kuruldu, fonlar oluşturuldu. Dünya 6G ile ilgili bir yarış içine girdi. Türkiye'ye döndüğümden beri daha kimse 5G'yi konuşmazken, ben 6G’den bahsediyordum çünkü 5G'ye geç kaldığımızı biliyordum. AR-GE süreci, kullanıcın gördüğü ve deneyimlediği süreçten 20 sene önceki bir süreçtir. Kimse daha onu kullanmazken o teknolojinin nasıl olabileceğini, kullanıcıların ne istediğini öngörüp üretmen gerekiyor. Benim, Türkiye'deki ilk işim bu farkındalığı oluşturmak oldu.”

İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİNDEN KÜRESEL ÖLÇEKTE KATKI      
Projeye liderlik eden Prof. Dr. Hüseyin Arslan öncülüğündeki Communication, Signal Processing, Networking and Computing (CoSiNC) Araştırma Grubu, İstanbul Medipol Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteriyor. Grup, kısa süre önce Avrupa’nın en saygın haberleşme topluluklarından biri olan 6G-IA (The 6G Smart Networks and Services Industry Association)’a tam üye olarak kabul edildi. Bu üyelik, Türkiye’nin 6G alanında Avrupa düzeyinde temsil edilmesi açısından stratejik önem taşıyor.

CoSiNC, bugüne kadar haberleşme alanında birçok ulusal ve uluslararası Ar-Ge projesi yürüttü, IEEE dergilerinde yayımlanan araştırmaları ve patent başvuruları ile dikkat çekti. İstanbul Medipol Üniversitesi bu yönüyle, teknoloji üretimini akademik araştırmayla bütünleştiren öncü kurumlardan biri haline geldi.

KÜMELENME İNSAN KAYNAĞINA DA YATIRIM YAPIYOR      
Proje, sadece teknolojik gelişime değil, insan kaynağına da yatırım yapıyor. 6G laboratuvarı, mühendislik öğrencilerine ve genç araştırmacılara açık olacak.

Bu sayede, yüksek lisans ve doktora düzeyindeki öğrenciler, Türkiye’nin en gelişmiş haberleşme test altyapılarında çalışma imkânı bulacak.

Arslan kümelenmenin araştırmacılar için önemini şu sözlerle ifade ediyor: “Kümelenme, yalnızca bugünün mühendisleri için değil, geleceğin bilim insanları için de bir öğrenme ekosistemi sunuyor.”

HEDEF: “BEN BU İŞTE VARIM DEMEK”      
Yeni nesil haberleşme sistemleri, endüstriyel otomasyondan sağlık hizmetlerine, akıllı şehirlerden savunma teknolojilerine kadar geniş bir yelpazede dönüşüm yaratacak.

“6G ve Ötesi Kümelenmesi” projesiyle İstanbul Medipol Üniversitesi, dönüşümün yalnızca bir parçası değil, yön verici aktörlerinden biri olma iddiasını güçlendirecek.

Kablosuz haberleşme alanında yaptığı yenilikçi çalışmalar dolayısıyla 2022'de “Akademinin Oscar’ı” olarak gösterilen ABD Ulusal Mucitler Akademisi (NAI) tarafından dünyanın dört bir yanından seçilen 169 mucit akademisyen arasında Türkiye’den tek isim olarak yer bulma başarısı gösteren Prof. Dr. Hüseyin Arslan, Türkiye'yi 6G teknolojisine hazırlayan ekibin de başında yer alıyor.

 Türkiye’nin 6G teknolojisine yönelik hazırlıklarına değinen Arslan, şunları kaydetti:      
"6G için ULAK Haberleşme AŞ, Vestel ve firmalarla bir ekip kurduk. Koç Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi gibi birçok üniversiteyi birleştirdik. Dağınık çalışmaktan ziyade bir ekosistem kurduk. Bu ekosistem artık birlikte çalışmayı, birbirini desteklemeyi, üniversite-sanayi iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor.

Bu, teknolojinin Türkiye'ye kazandırılmasına, firmaların işine yarayacak AR-GE'leri geliştirmeye yönelik bir ekosistem. Bu ekosistemle 6G çalışmalarına 2-3 yıl önce dünyayla beraber başladık. İnanılmaz şekilde patentler ürettik. Şu anda 6G ile ilgili 100'e yakın patentimiz var.

Bu çok önemli bir gelişme. Daha standartlar başlamadan cebimizi 400-500 patentle doldurduğumuz zaman dünyadaki en iyi 5-6 şirketin arasına girmiş oluyoruz. Bu, 'Ben de bu işte varım. Geçmişte giremedim ama şimdi 6G'deyim' demek. Biz bu hedefle yola koyulduk. Bu hedef çerçevesinde çalışmalarımızı yürütüyoruz.”

KÜMELENMEYE GİDEN YOLDA GÜÇLÜ BİR HAZIRLIK SÜRECİ      
İstanbul Medipol Üniversitesi, son yıllarda düzenlediği ulusal ve uluslararası etkinliklerle 6G teknolojilerine yönelik farkındalık ve iş birliği ortamını güçlendirmişti. Fakülte bünyesinde gerçekleştirilen “6G ve Ötesi Teknolojiler Çalıştayı”, “6G Summit” ve “Future Networks Workshop” gibi etkinliklerde akademi, sanayi ve kamu temsilcileri bir araya gelerek Türkiye’nin 6G vizyonunu tartışmış; bu alanda ortak araştırma ve geliştirme hedefleri belirlenmişti.

Söz konusu etkinliklerde edinilen deneyim ve oluşturulan akademik ağ, bugün desteklenmeye hak kazanan “6G ve Ötesi Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi” projesinin temellerine katkı sağladı.