SABITALKS’ta sporcu sağlığına biyopsikososyal bakış

İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilim ve Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (SABİTA) tarafından düzenlenen gelenekselleşen SABITALKS etkinliği, Güney Kampüs Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi. Etkinliğe Duke Üniversitesi Tıp Fakültesinden Dr. Öğr. Üyesi Robert W. Turner II’nin yanı sıra; İstanbul Medipol Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yasemin Yüksel Durmaz, İstanbul Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Bahar Güntekin ile çok sayıda akademisyen ve öğrenci katılım gösterdi. Dr. Turner, “Eski Seçkin Sporcularda Travmatik Beyin Hasarı, Hızlanmış Bilişsel Yaşlanma ve Stresle İlişkili Araştırmaların Yürütülmesinde Biyopsikososyal Bir Yaklaşım” başlıklı sunumunda, eski profesyonel sporcuların maruz kaldığı kafa travmaları ve kronik ağrıların, yaşlanma sürecindeki bilişsel işlevler üzerindeki etkilerini biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutlarıyla birlikte değerlendiren bilimsel çalışmasını paylaştı.

DR. TURNER: SAĞLIK, BİREYİN GEÇMİŞ DENEYİMLERİNDEN BAĞIMSIZ DÜŞÜNÜLEMEZ
Sunumuna geleneksel biyomedikal model ile biyopsikososyal model arasındaki farkları açıklayarak başlayan Dr. Turner, hastalıkları yalnızca fizyolojik belirtilerle açıklayan tıbbi modelin yetersiz kaldığına dikkat çekti. Biyopsikososyal yaklaşımın ise bireyin genetik yatkınlıklarının yanı sıra psikolojik durumu, sosyal çevresi ve yaşadığı çevresel koşulları da dikkate aldığını vurguladı. Turner, “Bir kişi yalnızca hücresel düzeyde bir bozuklukla hasta sayılmaz. Sağlık, bireyin geçmiş deneyimlerinden, çevresel baskılardan ve psikososyal koşullardan bağımsız düşünülemez.” diyerek yaklaşımının temelini ortaya koydu. Eski bir Amerikan futbolu oyuncusu olan Dr. Turner, akademik kariyerine başlamadan önce profesyonel liglerde forma giydiğini ve bu deneyimlerin araştırmalarının yönünü belirlediğini söyledi. Turner, sporculuk yıllarında yaşadığı fiziksel ve zihinsel zorlukların, özellikle de kronik ağrı, sakatlık sonrası psikolojik travmalar ve kariyer sonrası kimlik krizleri, bugünkü bilimsel yaklaşımının şekillenmesinde etkili olduğunu belirtti.

DR. TURNER: SPORCULARIN KAFA TRAVMALARI ALZHEİMER'A YOL AÇABİLİYOR
Profesyonel sporculuk kariyerinin ardından sağlık bilimleri alanında doktora yaparak akademik çalışmalarına yönelen Dr. Turner, farklı üniversitelerde yürüttüğü post-doktora araştırmalarla sporcu sağlığına biyopsikososyal bir perspektiften yaklaşmanın önemine dikkat çekti. Konuşmasında, eski profesyonel sporcuların sağlık durumlarını yalnızca fizyolojik değil; psikolojik ve sosyal boyutlarıyla birlikte ele aldığını ifade etti. Özellikle Amerikan futbolunda tekrar eden kafa travmalarının, ilerleyen yaşlarda hızlandırılmış bilişsel yaşlanmaya ve Alzheimer gibi nörolojik hastalıklara yol açabileceğini belirtti. Ancak bu durumun yalnızca beyin biyolojisiyle değil; bireylerin yaşam tarzı, çocukluk dönemindeki beslenme olanakları, sosyal statüleri ve maruz kaldıkları stres faktörleriyle de yakından ilişkili olduğunu vurguladı. Turner aynı zamanda, bazı sporcuların kariyerlerini sonlandırdıktan sonra topluma uyum sağlamakta güçlük çektiğini, kimilerinin ise ciddi fiziksel rahatsızlıklar ve ruhsal çöküntülerle baş etmek zorunda kaldığını dile getirdi. Turner, Avrupa’daki futbolcularla da benzer çalışmalar yapmayı hedeflediğini ve Avrupa’daki genç futbolcuların da sıkça kafa travmalarına maruz kaldığını ifade ederek konuşmasını sonlandırdı.