Türkiye’nin İlk Tarih ve Yapay Zekâ Bölümü İstanbul Medipol Üniversitesinde
İstanbul Medipol Üniversitesi Tarih ve Yapay Zekâ Bölümü, tarihçiliğin en gelişmiş teknikleri ile yapay zekâ teknolojilerinin öğretimini bir araya getiren yeni bir eğitim modeli öneriyor.
Hedefimiz, öğrencilerimize hem tarihçiliğin temel yetkinliklerini hem de yapay zekâ okuryazarlığı ve uzmanlığını kazandırmak, başarı ve tercihleri doğrultusunda Tarih ile birlikte Yapay Zekâ Mühendisliği alanında da çift ana dal yapabilecekleri bir yapı oluşturmaktır. Böylece tarihçiliğin yeni sınırlarında öncü mezunlar yetiştirilecektir.
Son yıllarda tarihsel bilginin üretilmesi, işlenmesi ve dolaşıma sokulması süreçleri, dijital teknolojiler ve yapay zekâ sayesinde köklü bir dönüşüm geçiriyor. Tarihsel kaynakların okunması, sınıflandırılması, analiz edilmesi, veriye dönüştürülmesi, bu verilerden anlamlı sonuçlar üretilmesi ve görselleştirilerek paylaşılması artık büyük ölçüde dijital araçlar aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Yapay zekâ ise bu süreçlerin daha sistematik, ölçeklenebilir ve güçlü biçimde yürütülmesine imkân tanıyor.
İstanbul Medipol Üniversitesi Tarih ve Yapay Zekâ Bölümü, tarih disiplininin metodolojik titizliğini merkeze alan bir yaklaşımı benimsiyor. Tarihsel metinlerin doğru okunması, belge türlerinin ve bağlamlarının doğru tespit edilmesi, kaynak ile üretilen bilgi arasındaki ilişkinin eleştirel biçimde sorgulanması ve güvenilir tarihsel bilginin bu zemin üzerinde inşa edilmesi, tarihçiliğin vazgeçilmez ilkeleridir.
Yeni açılan Tarih ve Yapay Zekâ Bölümü, klasik tarih metodolojisini zayıflatmayı değil, yapay zekânın sunduğu imkânlarla daha da güçlendirmeyi amaçlamaktadır.
Programın temel hedeflerinden biri, Türkiye’nin ve özellikle Osmanlı tarihinin zengin tarihsel mirasını, küresel tarihçiliğin sorduğu büyük sorularla ilişkilendirebilecek araştırmacılar yetiştirmektir.
Türk tarihçiliğinde birincil kaynaklara dayanılarak üretilen bilgi, doğru yöntemler ve eleştirel araçlarla işlendiğinde insanlığın ortak tarihsel problemlerine katkı sunabilecek güçlü bir laboratuvar işlevi görebilir. Yapay zekâ destekli dijital yöntemler ise bu tarihsel malzemenin daha geniş ölçeklerde analiz edilmesini ve küresel akademik dolaşıma katılmasını mümkün kılmaktadır.
Öte yandan hızla gelişen dijital yöntemler ve yapay zekâ temelli sistemlerin tarih bilgisi üretiminde kullanımı bazı tehlikeler de barındırmaktadır.
Bölümümüz, yapay zekânın mevcut çalışma sistemlerinin tarih metodolojisiyle uyuşmayan taraflarının tespit edilmesinde ve giderilmesinde önemli bir rol üstlenerek, tarih disiplininin dijital gelişmelerle entegrasyonunun uzman kontrolünde yapılmasına olanak sağlayacak bir zemin inşa edecektir.
Programımız, öğrencileri yalnızca yapay zekâ araçlarının kullanıcıları olarak değil, bu teknolojilerin arkasındaki epistemolojik varsayımları, akıl yürütme biçimlerini ve yöntemsel sınırları kavrayan araştırmacılar olarak yetiştirmeyi hedeflemektedir.
Öğrencilerimizin yapay zekâyı tarihsel materyalin okunması, yorumlanması, veriye dönüştürülmesi ve görselleştirilmesi süreçlerinde kullanma ve ilgili teknolojileri geliştirme kabiliyeti kazanmalarını istiyoruz.
Bu hedefler doğrultusunda öğrencilerimize Yapay Zekâ Mühendisliği Bölümü ile çift ana dal ve yan dal yapma imkânları sunuyor ve onları buna teşvik ediyoruz.
Bu çerçevede Tarih ve Yapay Zekâ Lisans Programı, tarihsel metodoloji ile çağdaş yapay zekâ yaklaşımlarını bütünleştiren, uluslararası düzeyde özgün bir eğitim modeli sunmayı hedeflemektedir.
Programın akademik araştırmalara olduğu kadar kültürel miras, dijital arşivler, veri analizi ve kamusal tarih alanlarına da nitelikli insan kaynağı yetiştireceğine inanıyoruz.
İstanbul Medipol Üniversitesi Tarih ve Yapay Zekâ Vizyonu
İstanbul Medipol Üniversitesi Tarih ve Yapay Zekâ Bölümü olarak hedefimiz; tarihçiliğin klasik zanaatını korurken onu yapay zekâ teknolojileriyle yeniden düşünen, güvenilir bilgi üreten, yapay zekâ sistemlerini eleştirel biçimde kullanabilen ve gerektiğinde bu sistemlerin tasarımına katkı sağlayabilen, genişleyen tarihçiliğin sınırlarına hâkim yeni nesil tarihçiler yetiştirmektir.
Tarihi Yapay Zekâ mı Yazacak?
Bizim cevabımız açık: Hayır.
Tarih hiçbir zaman insandan bağımsız olarak yapay zekâ tarafından üretilebilecek bir bilgi alanı olmayacaktır.
Tarihçilik yalnızca bilgi toplamak değildir. Kaynakları bulmak, otantikliklerini değerlendirmek, kaynak tenkidi yapmak, farklı tanıklıkları karşılaştırmak, güvenilirliği sorgulamak, anlamlı araştırma soruları geliştirmek ve bunlardan ikna edici tarihsel açıklamalar üretmek tarihçiliğin özünü oluşturur.
Bunlar yalnızca teknik değil, aynı zamanda entelektüel ve etik muhakeme gerektiren süreçlerdir.
Ancak bu, yapay zekânın tarih araştırmalarındaki rolünün sınırlı olduğu anlamına gelmez. Tam tersine, önümüzde tarihçilik açısından yeni bir dönem açılıyor.
Tarih Yapay Zekâya Ne Verebilir?
Genel kullanıma sunulmuş yapay zekâ modellerinden farklı olarak, bilimsel bilgi üretiminde kullanılacak güvenilir yapay zekâ sistemleri internette bulunan bilgilerle değil, alan uzmanlarının oluşturduğu bilimsel veri mimarileri üzerine inşa edilecektir.
Kaynak değeri belirlenmiş, orijinalliği değerlendirilmiş, kaynak tenkidinden geçirilmiş, farklı bakış açılarını temsil eden ve tarihsel bağlamını koruyan veri kümelerini ancak tarihçiler oluşturabilir.
Genel amaçlı yapay zekâ sistemleri sorulara cevap üretebilir. Ancak hangi kaynakların temsil gücüne sahip olduğu, kavramların zaman içinde nasıl anlam değiştirdiği veya hangi sessizliklerin tarihsel olarak anlam taşıdığı gibi soruların cevabı tarih metodolojisinin içindedir.
Bunların yapay zekâ algoritmalarına eklenmesi ancak tarihçilik zanaatını bilenlerin katkısıyla olabilir.
Yapay zekâ sistemlerini eleştirel bir biçimde değerlendirecek ve tasarımına katkı verecek tarihçiler yetiştiremezsek, o zaman tarihi makineler yazmaya başlayabilir.
Yapay Zekâ Tarihe Ne Verebilir?
Yapay zekâ, tarihçiliğe daha önce mümkün olmayan imkânlar sunmaktadır.
Milyonlarca sayfalık metnin birlikte analiz edilmesi, transkripsiyon, bilgi çıkarımı, veri temizliği, sınıflandırma, ilişki ağlarının kurulması, haritalandırma, görselleştirme ve çok büyük veri kümelerinin analiz edilmesi artık mümkün hâle gelmektedir.
Böylece tarihçiler zamanlarını rutin işlemlerden çok yorumlama, karşılaştırma, eleştirel düşünme ve yeni araştırma soruları geliştirmeye ayırabileceklerdir.
Bizim hedefimiz, yapay zekâyı tarihçiliğin yerine koymak değildir.
Hedefimiz, tarih metodolojisini yapay zekâ çağının merkezine taşımaktır.
%100 İngilizce Eğitim ve Uluslararası Deneyim
Bölümümüzde eğitim dili %100 İngilizcedir.
Hazırlık sınıfında ileri seviyede akademik İngilizceye hâkim olan öğrenciler, tarih alanındaki akademik eğitimlerini tamamen İngilizce yürütülen derslerle tamamlar.
Ayrıca öğrenciler, İstanbul Medipol Üniversitesinin desteklediği yurt dışı eğitim programları kapsamında Amerika Birleşik Devletleri’ndeki University of North Carolina at Chapel Hill üniversitesinde bir dönem derslere katılma fırsatı bulacaktır.
Yurt dışı eğitim ücretleri ve konaklama giderleri üniversitemiz tarafından karşılanmaktadır.
Arapça Eğitimi ve Yurt Dışı Dil Destek Programı
Osmanlı ve İslam tarihi kaynaklarına erişim açısından Arapça dil bilgisi büyük önem taşır.
Öğrenciler, alanında uzman hocalardan Arapça dersleri alacaklardır. Derslerini başarıyla tamamlayan öğrenciler, Arapça konuşulan ülkelerde; Ürdün, Mısır ve Suudi Arabistan gibi ülkelerde yoğunlaştırılmış bir dil kursuna katılarak dil becerilerini pekiştireceklerdir.
Bu sürecin tüm masrafları üniversitemiz tarafından karşılanacaktır.
Osmanlı Türkçesi ve Kaynak Okuma Yetkinliği
Osmanlı tarihi araştırmalarının vazgeçilmez araçlarından biri olan Osmanlı Türkçesi, bölüm müfredatının temel bileşenidir.
Öğrenciler, iki yıl içerisinde hem matbu hem de yazma eserleri okuyabilecek düzeye ulaşacaktır.
Ayrıca ileri seviye derslerde, Osmanlıca birincil kaynaklara dayalı özgün makaleler yazma çalışmalarına başlayacaklardır.
İstanbul’un Tarihsel Katmanlarında Eğitim
İstanbul Medipol Üniversitesi Tarih ve Yapay Zekâ Bölümü, Roma İmparatorluğu’ndan günümüze kadar birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan İstanbul’da bulunmanın avantajını kullanarak bu şehrin tarihî zenginliğini bir eğitim alanı olarak değerlendirmektedir.
Derslerde ele alınan konularla bağlantılı olarak düzenlenecek arşiv, kütüphane, müze ve saha gezileri sayesinde öğrenciler tarihe doğrudan temas edecek ve aktif biçimde öğrenme sürecinin bir parçası olacaklardır.
Kariyer İmkânları
İstanbul Medipol Üniversitesi Tarih ve Yapay Zekâ Bölümü, yalnızca geçmişi anlamakla yetinmeyen, geleceği şekillendirmeye aday, donanımlı bireyler yetiştirmeyi amaçlar. Bu yaklaşım, mezuniyet sonrası geniş bir kariyer yelpazesi sunar.
Bölümümüzün mezunları, akademik hayata yönelerek üniversitelerde ve araştırma kurumlarında öğretim üyesi ya da araştırmacı olarak görev alabilirler.
Lisans eğitimi boyunca kazanılan kaynak okuma, analiz etme ve yorumlama becerileri, onları tarih yazımı, arşiv çalışmaları, belge çözümlemeleri ve akademik yayıncılık gibi alanlarda yetkin kılar.
Tarih uzmanlığının sunduğu imkânlar yalnızca akademik kariyerle sınırlı değildir.
Mezunlarımız;
- Kültürel miras yönetimi
- Müzecilik
- Yayıncılık
- Medya
- Belgesel yapımcılığı
- Editörlük
- Senaryo danışmanlığı
- Tarih danışmanlığı
- Televizyon ve radyo yayıncılığı
- Dijital yayıncılık
gibi yaratıcı ve iletişim odaklı sektörlerde etkin roller üstlenebilirler.
Televizyon, radyo ve dijital yayıncılık dünyasında içerik üreticisi, araştırmacı ya da danışman olarak yer alabilirler.
Yapay zekâ eğitimiyle mezunlarımız, günümüzde hızla gelişen veri okuryazarlığı ve dijital insan bilimleri alanlarında da katkı sunabilecek niteliktedir.
Yeni nesil iş alanları arasında şunlar yer almaktadır:
- Veri seti oluşturma
- İçerik analizi
- Yapay zekâ tabanlı tarihsel modelleme
- Algoritmik arşiv taraması
Destekleyici ve Seçici Akademik Ortam
İstanbul Medipol Üniversitesi Tarih ve Yapay Zekâ Bölümü, öğrenci seçimi ve akademik destek politikasıyla özgün ve nitelikli bir öğrenme ortamı sunar.
Program, yalnızca akademik potansiyeli yüksek ve tarih disiplinine özel ilgi duyan adayların kabul edildiği seçici bir yapıya sahiptir.
Öğrenci kontenjanı sınırlı tutulur ve böylece her öğrenciye bireysel ilgi ve rehberlik sağlanabilir.
Bu özel programda yer alan tüm öğrenciler tam burslu olarak eğitim görür. Burslar yalnızca öğrenim ücretini değil, aynı zamanda yaşam masraflarını da kapsayacak şekilde tasarlanmıştır.
Öğrencilerin akademik gelişimlerine tam anlamıyla odaklanabilmeleri için barınma, kitap ve araştırma desteği gibi kapsamlı imkânlar sunulur.
Bölüm, öğrencilerine yalnızca tarihsel bilgi sunmakla kalmaz; çok yönlü bir eğitim anlayışıyla onları eleştirel düşünen, kültürel farkındalığa sahip, dijital dünyada etkin ve entelektüel cesaret taşıyan bireyler olarak yetiştirmeyi hedefler.
Amacımız, bu niteliklerle donatılmış üstün yetenekli öğrencilerden oluşan bir kadroyu, yarının etkili tarihçileri ve küresel ölçekte katkı sunabilecek entelektüelleri olarak geleceğe hazırlamaktır.
Akademik Kadro ve Birebir Etkileşim
Öğrencilerimiz yalnızca bilgiyi aktaran değil, aynı zamanda düşünen, sorgulayan ve üreten akademisyenlerle birebir etkileşim içinde çalışacaklardır.
İstanbul Medipol Üniversitesi Tarih ve Yapay Zekâ Bölümü öğretim üyeleri, kendi uzmanlık alanlarında uluslararası saygınlığa sahip olmanın yanı sıra, tarihsel olayları uzun dönemli ve küresel perspektifle değerlendirme yetkinliğine sahiptir.
Müfredatımız, bu birikimin doğrudan öğrencilerle paylaşılması hedefiyle yapılandırılmıştır.
Hocalarımız
- Prof. Dr. Cemil Aydın
- Prof. Dr. Mehmet İpşirli
- Prof. Dr. Tufan Buzpınar
- Prof. Dr. Ahmet Demirel
- Prof. Dr. Hüseyin Yılmaz
- Dr. Öğr. Üyesi İsa Uğurlu
- Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Karaarslan
- Uzm. Arş. Şeyma Nur Temel
- Uzm. Arş. Fatih Doğan
Akademik Danışma Kurulu
- Prof. Dr. Cemal Kafadar – Harvard University
- Prof. Dr. Selçuk Esenbel – Boğaziçi Üniversitesi
- Prof. Dr. Şükrü Hanioğlu – Princeton University
- Prof. Dr. Abdurrahman Atçıl – Sabancı Üniversitesi
- Doç. Dr. Nükhet Varlık – Rutgers University
- Dr. Mustafa Özel – İstanbul Medipol Üniversitesi
Burslar
İstanbul Medipol Üniversitesi Tarih ve Yapay Zekâ Bölümü, yüksek nitelikli öğrencileri desteklemek ve akademik başarıyı teşvik etmek amacıyla kapsamlı burs olanakları sunmaktadır.
Bu olanaklarla öğrencilerimizin hem akademik hem de sosyal açıdan güçlü bir üniversite deneyimi yaşamaları hedeflenmektedir.
Tarih ve Yapay Zekâ Bölümüne yerleşen tüm öğrencilerimiz %100 tam burslu olarak öğrenim görecektir.
Üniversite giriş sınavlarında üstün başarı göstererek dereceye giren öğrencilerimize aşağıda belirtilen Üstün Başarı Bursları sağlanacaktır.
EA Puan Türünde İlk 2.000’de Yer Alan Öğrenciler İçin
- Aylık 50.000 TL eğitim bursu
- Bursun yılda 7 ay boyunca ödenmesi
- Amerika Birleşik Devletleri’nde bir dönem eğitim
- Yurt bursu
- Yemek bursu
Aziz Sancar Doktora Bursu
Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nda ilk 500’e girerek İstanbul Medipol Üniversitesi Tarih ve Yapay Zekâ Bölümü lisans programını tamamlayan öğrencilere, doktora eğitimlerini Times Higher Education World University Rankings listesinde ilk 20’de yer alan üniversitelerden birinde Tarih alanında yapmaları koşuluyla maddi destek sağlanır.
Bu kapsamda, doktora eğitimi süresince 5 yıla kadar yıllık 40.000 ABD dolarına kadar burs verilir.
