Course Detail
Course Description
| Course | Code | Semester | T+P (Hour) | Credit | ECTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE SAĞLIKTA DİJİTAL DÖNÜŞÜMLER | MİSY1116375 | Güz Dönemi | 3+0 | 3 | 8 |
| Course Program | Çarşamba 17:30-18:15 Çarşamba 18:30-19:15 Çarşamba 19:30-20:15 |
| Prerequisites Courses | |
| Recommended Elective Courses |
| Language of Course | Türkçe |
| Course Level | Yüksek Lisans |
| Course Type | Programa Bağlı Seçmeli |
| Course Coordinator | Doç.Dr. Tuba IŞIK |
| Name of Lecturer(s) | Doç.Dr. Tuba IŞIK |
| Assistant(s) | Sağlık hizmetlerinin daha etkili, erişilebilir ve hasta odaklı hale gelmesini amaçlayan modern teknolojik uygulamaları kapsar. Bu ders; elektronik sağlık kayıtları, tele-tıp, mobil sağlık uygulamaları, yapay zeka destekli tanı sistemleri, büyük veri analitiği, IoT tabanlı medikal cihazlar ve sağlıkta siber güvenlik gibi temel bileşenleri ele alarak sağlık sektöründe dijitalleşmenin yarattığı fırsatları ve karşılaşılan dönüşüm zorluklarını inceler. Öğrenciler, hem sağlık kurumlarının bilgi yönetim süreçlerini hem de dijital teknolojilerin klinik karar verme, hasta güvenliği, hizmet kalitesi ve maliyet yönetimi üzerindeki etkilerini değerlendirerek çağdaş sağlık bilişimi uygulamalarına bütüncül bir bakış kazanır. |
| Aim | Bu dersin amacı, sağlık hizmetlerinde kullanılan bilişim sistemleri ile dijital teknolojileri tanıtarak öğrencilerin sağlık alanındaki dijital dönüşümün dinamiklerini derinlemesine kavramalarını sağlamaktır. İçerikte; elektronik sağlık kayıtları, yapay zekâ destekli uygulamalar, büyük veri analiz süreçleri, tele-tıp hizmetleri, mobil sağlık teknolojileri, IoT tabanlı medikal cihazlar ve sağlıkta siber güvenlik gibi temel konular ele alınır. Ders kapsamında öğrencilerin, dijital teknolojilerin sağlık hizmetlerinin verimliliği, erişilebilirliği, güvenliği ve maliyet yapısı üzerindeki etkilerini değerlendirebilmeleri ve sağlık kurumlarında dijital dönüşüm süreçlerine yönelik stratejik yaklaşımlar geliştirebilecek bilgi ve becerileri edinmeleri hedeflenir. Böylece öğrencilerin, hızla dijitalleşen sağlık ekosistemine uyum sağlayabilecek vizyona, yenilikçi düşünme becerilerine ve güçlü bir teknoloji okuryazarlığına sahip olmaları desteklenir. |
| Course Content | Bu ders; Ders Tanıtımı ve Sağlık Bilişimine Giriş,Sağlıkta Dijitalleşme ve Dijital Teknolojiler,Sağlık Bilişim Sistemleri I,Sağlık Bilişim Sistemleri II,Sağlık Verisi ve Veri Yönetimi,Büyük Veri ve Analitik Uygulamaları,Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi,Tele-tıp ve Mobil Sağlık Uygulamaları,Siber Güvenlik ve Sağlıkta Veri Koruma,Bulut Bilişim ve Sağlıkta Altyapı Modernizasyonu,Nesnelerin İnterneti (IoT) ve Sağlık Uygulamaları,Blokzincir ve Sağlıkta Yenilikçi Teknolojiler,Dijital Dönüşüm Stratejileri ve Sağlık Kurumları,Ders Değerlendirmesi ve Gelecek Trendler; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Teaching Methods | Assessment Methods |
| Sağlık Bilişimi Temellerini Kavrama: Öğrenciler, sağlık hizmetlerinde kullanılan bilişim sistemleri ve dijital teknolojilerin temel kavramlarını açıklayabilir. Dijital Sağlık Uygulamalarını Tanıma: Elektronik sağlık kayıtları (EHR/EMR), tele-tıp, mobil sağlık uygulamaları, IoT tabanlı medikal cihazlar ve yapay zekâ uygulamalarının işlevlerini ve kullanım alanlarını değerlendirebilir. Veri Analizi ve Karar Destek Yetkinliği: Sağlık verilerini analiz ederek, klinik karar destek sistemlerinin etkinliğini ve sağlık hizmetlerine etkilerini yorumlayabilir. Siber Güvenlik ve Veri Koruma Bilinci: Sağlık verilerinin güvenliği ve gizliliği ile ilgili riskleri tanıyabilir ve temel siber güvenlik önlemlerini açıklayabilir. Dijital Dönüşüm Stratejileri Geliştirme: Sağlık kurumlarında dijital dönüşüm süreçlerini analiz edebilir ve stratejik yaklaşımlar önerilebilir. Eleştirel Düşünme ve Problem Çözme: Dijital sağlık teknolojilerinin avantajlarını ve sınırlılıklarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirebilir ve çözüm önerileri geliştirebilir. Güncel Teknoloji Takibi: Sağlık bilişimi alanındaki yeni teknolojileri ve güncel literatürü takip ederek mesleki gelişimini destekleyebilir |
| Teaching Methods: | |
| Assessment Methods: |
Course Outline
| Order | Subjects | Preliminary Work |
|---|---|---|
| 1 | Ders Tanıtımı ve Sağlık Bilişimine Giriş | Dersin amacı, öğrenme kazanımları, sağlık bilişiminin tanımı ve kapsamı. Dijital dönüşümün sağlık sektörü için önemi anlatılacak. Tüm müfredat gözden geçirilecek. |
| 2 | Sağlıkta Dijitalleşme ve Dijital Teknolojiler | Dijital sağlık, sağlık hizmetlerinin sunumunda bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) etkin şekilde kullanılması anlamına gelir. Bu kapsamda sağlık sektöründe veri yönetimi, hasta takibi, tanı ve tedavi süreçlerinin dijital platformlar üzerinden yürütülmesi sağlanır. |
| 3 | Sağlık Bilişim Sistemleri I | Klinik bilgi sistemleri (KBS), hastane bilgi yönetim sistemleri (HBYS) ve laboratuvar ile radyoloji bilgi sistemleri, sağlık hizmetlerinin etkin ve güvenli bir şekilde yürütülmesini sağlayan temel dijital altyapılardır. KBS, hasta bakım süreçlerini destekleyerek klinik karar alma, hasta takip ve tedavi planlamasına katkı sağlar. HBYS, hastanenin tüm operasyonel süreçlerini, hasta kayıtlarını, finans ve yönetim verilerini bütünleşik bir şekilde yönetir. Laboratuvar ve radyoloji bilgi sistemleri ise test sonuçlarının, görüntülerin ve raporların dijital ortamda güvenli bir şekilde depolanmasını ve ilgili sağlık profesyonellerine hızlı erişimini mümkün kılar. Bu sistemler, sağlık hizmetlerinde kalite, verimlilik ve hasta güvenliğini artırmak için kritik öneme sahiptir. |
| 4 | Sağlık Bilişim Sistemleri II | Elektronik sağlık kayıtları (EHR/EMR), eczane ve ameliyathane bilgi sistemleri ile karar destek sistemleri, modern sağlık hizmetlerinde kritik bir rol oynar. EHR/EMR sistemleri, hastaların tıbbi geçmişini, tanı ve tedavi bilgilerini dijital ortamda saklayarak sağlık profesyonellerinin hızlı ve güvenli bir şekilde veri erişimini sağlar. Eczane bilgi sistemleri, ilaç yönetimi, reçete doğrulama ve stok takibini kolaylaştırırken, ameliyathane bilgi sistemleri cerrahi operasyonların planlanması, ekip koordinasyonu ve hasta güvenliği süreçlerini destekler. Karar destek sistemleri ise klinik verileri analiz ederek doktorlara tanı ve tedavi süreçlerinde öneriler sunar ve böylece hasta bakım kalitesini artırır. Bu sistemler birlikte çalışarak sağlık hizmetlerinde verimlilik, güvenlik ve kaliteyi yükseltir. bu konuya ilişkin ders içeriği oluşturma. Görsel destekli. |
| 5 | Sağlık Verisi ve Veri Yönetimi | Veri Türlerini Bilmek: Hasta bilgileri, laboratuvar sonuçları, görüntüleme verileri, reçeteler, tedavi kayıtları gibi farklı veri tiplerini önceden anlamak, örneklerle konuyu somutlaştırmayı kolaylaştırır. Veri Kalitesi ve Bütünlüğünü Hazırlamak: Verilerin doğruluğu, eksiksizliği ve güncelliği konusundaki temel kavramlara hakim olmak, klinik karar ve analizlerde neden kritik olduğunu açıklamayı sağlar. Örnek ve Senaryolar Hazırlamak: Gerçek klinik örnekler veya vaka senaryoları, öğrencilerin konuyu somut olarak anlamasını sağlar ve anlatımı güçlendirir. Sunum veya Ders Akışını Planlamak: Konunun hangi sırayla anlatılacağı, temel kavramların hangi noktada vurgulanacağı önceden hazırlandığı yapılacaktır. |
| 6 | Büyük Veri ve Analitik Uygulamaları | Büyük veri kavramı, veri madenciliği, sağlıkta veri analizi ve karar destek sistemleri konusunu anlatmadan önce, öğrencilerin konuyu daha iyi anlaması için bazı ön hazırlıklar yapılmalıdır. Öncelikle, büyük veri kavramının temel özellikleri (hacim, hız, çeşitlilik, doğruluk ve değer) ve sağlık sektöründeki önemi hakkında bilgi edinilmelidir. Veri madenciliği yöntemleri ve algoritmaları gözden geçirilerek, sağlık verilerinde uygulama örnekleri incelenmelidir. Sağlıkta veri analizi süreçleri ve analiz sonuçlarının klinik kararlar üzerindeki etkisi hazırlanmalıdır. Karar destek sistemlerinin tanımı, türleri ve veri analizi ile entegrasyonu örnek senaryolarla gösterilmelidir. Ayrıca, gerçek veya kurgusal vaka örnekleri ile kavramların somutlaştırılması ve dersin akışının, kritik noktaların vurgulanacağı şekilde planlanması, öğrencilerin konuyu etkili ve bütüncül bir şekilde kavramasını sağlar. |
| 7 | Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi | Klinik karar destek modelleri, görüntü işleme, hastalık tahmini, ilaç keşfi ve genomik analizler konusunu anlatmadan önce, öğrencilerin konuyu daha iyi kavrayabilmesi için bazı hazırlıklar yapılmalıdır. Öncelikle, klinik karar destek sistemlerinin temel prensipleri ve kullanım alanları hakkında bilgi edinilmelidir. Görüntü işleme teknikleri ve tıbbi görüntülerin analizi için kullanılan yöntemler örneklerle açıklanmalıdır. Hastalık tahmini ve risk değerlendirme modelleri, makine öğrenmesi algoritmaları ve veri analizi süreçleri gözden geçirilmelidir. İlaç keşfi ve genomik analizler konusundaki temel kavramlar, biyoinformatik veriler ve örnek uygulamalar üzerinden gösterilmelidir. Ayrıca, vaka senaryoları ve gerçek uygulama örnekleri hazırlanarak kavramların somutlaştırılması ve ders akışının mantıklı bir sırayla planlanması, öğrencilerin konuyu bütüncül ve etkili bir şekilde anlamasını sağlar. |
| 8 | Tele-tıp ve Mobil Sağlık Uygulamaları | Telekonsültasyon, uzaktan hasta izleme, kronik hastalık yönetimi, mobil sağlık ve giyilebilir cihazlar konusunu anlatırken, öğrencilerin konuyu daha iyi kavrayabilmesi için ön hazırlık yapılmalıdır. Öncelikle, telekonsültasyonun tanımı, avantajları ve klinik süreçlerde kullanımı açıklanmalıdır. Uzaktan hasta izleme sistemlerinin çalışma prensipleri ve kronik hastalık yönetiminde sağladığı faydalar örneklerle gösterilmelidir. Mobil sağlık uygulamaları ve giyilebilir cihazların kullanım alanları, veri toplama yöntemleri ve hasta takibine katkıları üzerinde durulmalıdır. Ayrıca, gerçek veya kurgusal vaka örnekleri ile bu teknolojilerin günlük klinik uygulamalarda nasıl entegre edildiği ve hasta bakımına etkileri somutlaştırılmalı, ders akışı mantıklı bir sırayla planlanacaktır. |
| 9 | Siber Güvenlik ve Sağlıkta Veri Koruma | Kişisel sağlık verisi güvenliği, KVKK, HIPAA, veri sızıntıları ve risk yönetimi konularını anlatmadan önce, öğrencilerin konuyu daha iyi kavrayabilmesi için ön hazırlık yapılmalıdır. Öncelikle, kişisel sağlık verisinin tanımı, önemi ve güvenlik gereklilikleri açıklanmalıdır. KVKK ve HIPAA gibi veri koruma mevzuatları hakkında temel bilgiler verilerek, yasal gerekliliklerin sağlık sektörü üzerindeki etkileri örneklerle gösterilmelidir. Veri sızıntılarının olası nedenleri, sonuçları ve önlenme yöntemleri incelenmeli, risk yönetimi süreçleri ve güvenlik protokollerinin uygulanışı açıklanmalıdır. Ayrıca, vaka örnekleri veya gerçek olaylar üzerinden konunun somutlaştırılması, öğrencilerin siber güvenlik ve veri koruma konularını bütüncül bir şekilde anlamasını sağlar. |
| 10 | Bulut Bilişim ve Sağlıkta Altyapı Modernizasyonu | ncelikle, bulut bilişim kavramı ve sağlık hizmetlerinde bulut tabanlı sistemlerin avantajları açıklanmalıdır. Veri depolama ve paylaşım yöntemleri, güvenlik önlemleri ve veri erişim süreçleri örneklerle gösterilmelidir. Entegrasyon stratejileri, farklı sağlık bilgi sistemlerinin bulut ortamında nasıl birleştirileceğini ve veri akışının nasıl sağlanacağını açıklamalıdır. Ayrıca, altyapı modernizasyonu kapsamında teknoloji seçimleri, maliyet ve performans değerlendirmeleri ve uygulama senaryoları üzerinde durulur. |
| 11 | Nesnelerin İnterneti (IoT) ve Sağlık Uygulamaları | Akıllı hastane kavramı ve IoT teknolojilerinin sağlık hizmetlerindeki rolü açıklanmalıdır. IoT tabanlı cihazlar ve sensörlerin işleyişi, veri toplama yöntemleri ve bu verilerin hasta bakımında nasıl kullanıldığı örneklerle gösterilmelidir. Ayrıca, veri analizi süreçleri, toplanan bilgilerin değerlendirilmesi ve sağlık kararlarına etkisi üzerinde durulmalıdır. Gerçek veya kurgusal vaka senaryoları kullanılarak, IoT uygulamalarının günlük klinik uygulamalara entegrasyonu somutlaştırılarak anlatılır. |
| 12 | Blokzincir ve Sağlıkta Yenilikçi Teknolojiler | Blokzincir tabanlı hasta verisi yönetimi, ilaç tedarik zinciri ve akıllı sözleşmeler konusunu anlatmadan önce, öğrencilerin konuyu daha iyi kavrayabilmesi için ön hazırlık yapılmalıdır. Öncelikle, blokzincir teknolojisinin temel kavramları ve sağlık sektöründe veri güvenliği ile şeffaflığı nasıl sağladığı açıklanmalıdır. Hasta verilerinin blokzincir üzerinde yönetimi, veri bütünlüğü ve erişim kontrol mekanizmaları örneklerle gösterilmelidir. İlaç tedarik zincirinde blokzincir uygulamalarının sahte ilaçları önleme, lojistik ve stok yönetimini iyileştirme konularındaki faydaları ele alınmalıdır. Ayrıca, akıllı sözleşmelerin tanımı, çalışma prensipleri ve sağlık süreçlerine entegrasyonu vaka senaryoları üzerinden somutlaştırılarak anlatılmalıdır. Bu hazırlıklar, öğrencilerin blokzincir uygulamalarını bütüncül ve anlaşılır bir şekilde kavramasını sağlar. |
| 13 | Dijital Dönüşüm Stratejileri ve Sağlık Kurumları | Dijital olgunluk modelleri, değişim yönetimi, stratejik planlama ve liderlik konusunu anlatmadan önce, öğrencilerin konuyu daha iyi kavrayabilmesi için ön hazırlık yapılmalıdır. Öncelikle, dijital olgunluk kavramı ve sağlık kurumlarında dijital dönüşümün değerlendirilmesinde kullanılan modeller açıklanmalıdır. Değişim yönetimi süreçleri ve bu süreçlerin kurumsal dönüşümdeki önemi örneklerle gösterilmelidir. Stratejik planlama yöntemleri, hedef belirleme, kaynak yönetimi ve uygulama adımları üzerinden anlatılmalıdır. Ayrıca, liderlik yaklaşımları ve dijital dönüşüm süreçlerindeki rolü vaka senaryoları ile somutlaştırılarak ders akışı mantıklı bir sırayla planlanmalıdır. Bu hazırlıklar, öğrencilerin dijital dönüşüm stratejilerini bütüncül ve anlaşılır bir şekilde kavramasını sağlar. |
| 14 | Ders Değerlendirmesi ve Gelecek Trendler | Genel Değerlendirme Yapılması |
| Resources |
| 1- Sağlık Bilimlerinde Dijital Dönüşüm Ve Yapay Zeka Uygulamaları- Selçuk Avderen, Mehtap Eter, Nuray Dorukbaşı, Mehmet Tankül, Yeşim Bağcı, Sinan Tarsuslu, Şükran Pirhan, Gülistan Uymaz Aras, Baran Aras, Refika Ülke Şimdi, Ayşegül Muslu, Şeyma Kilci Erciyas, Demet Tatar, Aysel Veyisoğlu- Gazi Kitabevi 2- Dijital Sağlık Yönetimi ve Teknolojileri- Dr.Ahmet Düha KOÇ - Akademisyen Kitabevi. 3- Türkiye’de Sağlık Kurumlarının Sosyal Medya Uygulamaları —Doç. Dr. Tuba IŞIK- Eğitim Yayınevi. |
| 4- Machine Learning for Administrative Health Records: A Systematic Review of Techniques and Applications - Adrian Caruana, Madhushi Bandara, Katarzyna Musial, Daniel Catchpoole, Paul J. Kennedy 5- Integrated, reliable and cloud-based personal health record: A scoping review- Jesús Romero, Pablo López, José Luis Vázquez Noguera, Cristian Cappo, Diego P. Pinto-Roa, Cynthia Villalba |
Course Contribution to Program Qualifications
| Course Contribution to Program Qualifications | |||||||
| No | Program Qualification | Contribution Level | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Medya tarihi, haber yazma teknikleri, haber türleri, uygulamalı gazetecilik gibi alanlarda ileri düzeyde kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahiptir. | X | |||||
| 2 | Farklı iletişim ortamlarının özelliklerine uygun içerik üretimi sürecini bilir. | X | |||||
| 3 | Alanı ile ilgili kuram, yöntem, strateji ve tekniklere ilişkin bilgiye sahiptir. | X | |||||
| 4 | Medyanın kişiler ve toplumun düşünce, davranış ve değerleri üzerinde etkisinin bilincindedir. | X | |||||
| 5 | Alana özgü kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanır. | X | |||||
| 6 | Eleştirel düşünme, analiz ve sentez yapma becerisi geliştirir. | X | |||||
| 7 | Alanıyla ilgili yeni yöntem ve teknolojileri takip eder ve kullanır. | X | |||||
| 8 | Edindiği bilgilerle özgün bir medya içerik üretimi gerçekleştirme becerisi geliştirir. | X | |||||
| 9 | Alanıyla ilgili görsel ve işitsel verileri ve yazınsal metinleri eleştirel yaklaşımla değerlendirir. | X | |||||
| 10 | Alanındaki sorunları saptar, bu sorunları çözmek için veri toplar, analiz eder; yorumlar ve çözüm önerileri sunar. | X | |||||
| 11 | İçerik üretimi sürecinde demokrasi, insan hakları, toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlere uygun davranır. | X | |||||
| 12 | Alanı ile ilgili bireysel ya da grup çalışmalarında sorumluluk alır ve alınan görevi yerine getirir ya da bağımsız olarak yürütür. | X | |||||
| 13 | Birey ve ekip üyesi olarak mesleki gelişimine yönelik etkinlikleri planlar ve yönetir. | X | |||||
| 14 | Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyinde kullanarak alanındaki bilgileri izler. | X | |||||
| 15 | Alanındaki sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarır. | X | |||||
| 16 | Alanı ile ilgili konularda düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek paydaşlarıyla değerlendirir. | X | |||||
| 17 | Türkçeyi bilimsel ve mesleki çalışmalarda akıcı ve doğru bir biçimde kullanır. | X | |||||
| 18 | İş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilidir ve bu bilgileri gerektiği zaman kullanır. | X | |||||
| 19 | Çevreye, sosyal hakların evrenselliğine ve kültürel değerlerin korunmasına karşı duyarlıdır. | X | |||||
Assessment Methods
| Contribution Level | Absolute Evaluation | |
| Rate of Midterm Exam to Success | 50 | |
| Rate of Final Exam to Success | 50 | |
| Total | 100 | |
| ECTS / Workload Table | ||||||
| Activities | Number of | Duration(Hour) | Total Workload(Hour) | |||
| Ders Saati | 3 | 3 | 9 | |||
| Rehberli Problem Çözme | 3 | 3 | 9 | |||
| Problem Çözümü / Ödev / Proje / Rapor Tanzimi | 0 | 0 | 0 | |||
| Okul Dışı Diğer Faaliyetler | 3 | 3 | 9 | |||
| Proje Sunumu / Seminer | 3 | 3 | 9 | |||
| Kısa Sınav (QUİZ) ve Hazırlığı | 3 | 3 | 9 | |||
| Ara Sınav ve Hazırlığı | 3 | 3 | 9 | |||
| Genel Sınav ve Hazırlığı | 6 | 6 | 36 | |||
| Performans Görevi, Bakım Planı | 8 | 8 | 64 | |||
| Total Workload(Hour) | 154 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(154/30) | 5 | |||||
| ECTS of the course: 30 hours of work is counted as 1 ECTS credit. | ||||||
Detail Informations of the Course
Course Description
| Course | Code | Semester | T+P (Hour) | Credit | ECTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BİLİŞİM SİSTEMLERİ VE SAĞLIKTA DİJİTAL DÖNÜŞÜMLER | MİSY1116375 | Güz Dönemi | 3+0 | 3 | 8 |
| Course Program | Çarşamba 17:30-18:15 Çarşamba 18:30-19:15 Çarşamba 19:30-20:15 |
| Prerequisites Courses | |
| Recommended Elective Courses |
| Language of Course | Türkçe |
| Course Level | Yüksek Lisans |
| Course Type | Programa Bağlı Seçmeli |
| Course Coordinator | Doç.Dr. Tuba IŞIK |
| Name of Lecturer(s) | Doç.Dr. Tuba IŞIK |
| Assistant(s) | Sağlık hizmetlerinin daha etkili, erişilebilir ve hasta odaklı hale gelmesini amaçlayan modern teknolojik uygulamaları kapsar. Bu ders; elektronik sağlık kayıtları, tele-tıp, mobil sağlık uygulamaları, yapay zeka destekli tanı sistemleri, büyük veri analitiği, IoT tabanlı medikal cihazlar ve sağlıkta siber güvenlik gibi temel bileşenleri ele alarak sağlık sektöründe dijitalleşmenin yarattığı fırsatları ve karşılaşılan dönüşüm zorluklarını inceler. Öğrenciler, hem sağlık kurumlarının bilgi yönetim süreçlerini hem de dijital teknolojilerin klinik karar verme, hasta güvenliği, hizmet kalitesi ve maliyet yönetimi üzerindeki etkilerini değerlendirerek çağdaş sağlık bilişimi uygulamalarına bütüncül bir bakış kazanır. |
| Aim | Bu dersin amacı, sağlık hizmetlerinde kullanılan bilişim sistemleri ile dijital teknolojileri tanıtarak öğrencilerin sağlık alanındaki dijital dönüşümün dinamiklerini derinlemesine kavramalarını sağlamaktır. İçerikte; elektronik sağlık kayıtları, yapay zekâ destekli uygulamalar, büyük veri analiz süreçleri, tele-tıp hizmetleri, mobil sağlık teknolojileri, IoT tabanlı medikal cihazlar ve sağlıkta siber güvenlik gibi temel konular ele alınır. Ders kapsamında öğrencilerin, dijital teknolojilerin sağlık hizmetlerinin verimliliği, erişilebilirliği, güvenliği ve maliyet yapısı üzerindeki etkilerini değerlendirebilmeleri ve sağlık kurumlarında dijital dönüşüm süreçlerine yönelik stratejik yaklaşımlar geliştirebilecek bilgi ve becerileri edinmeleri hedeflenir. Böylece öğrencilerin, hızla dijitalleşen sağlık ekosistemine uyum sağlayabilecek vizyona, yenilikçi düşünme becerilerine ve güçlü bir teknoloji okuryazarlığına sahip olmaları desteklenir. |
| Course Content | Bu ders; Ders Tanıtımı ve Sağlık Bilişimine Giriş,Sağlıkta Dijitalleşme ve Dijital Teknolojiler,Sağlık Bilişim Sistemleri I,Sağlık Bilişim Sistemleri II,Sağlık Verisi ve Veri Yönetimi,Büyük Veri ve Analitik Uygulamaları,Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi,Tele-tıp ve Mobil Sağlık Uygulamaları,Siber Güvenlik ve Sağlıkta Veri Koruma,Bulut Bilişim ve Sağlıkta Altyapı Modernizasyonu,Nesnelerin İnterneti (IoT) ve Sağlık Uygulamaları,Blokzincir ve Sağlıkta Yenilikçi Teknolojiler,Dijital Dönüşüm Stratejileri ve Sağlık Kurumları,Ders Değerlendirmesi ve Gelecek Trendler; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Teaching Methods | Assessment Methods |
| Sağlık Bilişimi Temellerini Kavrama: Öğrenciler, sağlık hizmetlerinde kullanılan bilişim sistemleri ve dijital teknolojilerin temel kavramlarını açıklayabilir. Dijital Sağlık Uygulamalarını Tanıma: Elektronik sağlık kayıtları (EHR/EMR), tele-tıp, mobil sağlık uygulamaları, IoT tabanlı medikal cihazlar ve yapay zekâ uygulamalarının işlevlerini ve kullanım alanlarını değerlendirebilir. Veri Analizi ve Karar Destek Yetkinliği: Sağlık verilerini analiz ederek, klinik karar destek sistemlerinin etkinliğini ve sağlık hizmetlerine etkilerini yorumlayabilir. Siber Güvenlik ve Veri Koruma Bilinci: Sağlık verilerinin güvenliği ve gizliliği ile ilgili riskleri tanıyabilir ve temel siber güvenlik önlemlerini açıklayabilir. Dijital Dönüşüm Stratejileri Geliştirme: Sağlık kurumlarında dijital dönüşüm süreçlerini analiz edebilir ve stratejik yaklaşımlar önerilebilir. Eleştirel Düşünme ve Problem Çözme: Dijital sağlık teknolojilerinin avantajlarını ve sınırlılıklarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirebilir ve çözüm önerileri geliştirebilir. Güncel Teknoloji Takibi: Sağlık bilişimi alanındaki yeni teknolojileri ve güncel literatürü takip ederek mesleki gelişimini destekleyebilir |
| Teaching Methods: | |
| Assessment Methods: |
Course Outline
| Order | Subjects | Preliminary Work |
|---|---|---|
| 1 | Ders Tanıtımı ve Sağlık Bilişimine Giriş | Dersin amacı, öğrenme kazanımları, sağlık bilişiminin tanımı ve kapsamı. Dijital dönüşümün sağlık sektörü için önemi anlatılacak. Tüm müfredat gözden geçirilecek. |
| 2 | Sağlıkta Dijitalleşme ve Dijital Teknolojiler | Dijital sağlık, sağlık hizmetlerinin sunumunda bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) etkin şekilde kullanılması anlamına gelir. Bu kapsamda sağlık sektöründe veri yönetimi, hasta takibi, tanı ve tedavi süreçlerinin dijital platformlar üzerinden yürütülmesi sağlanır. |
| 3 | Sağlık Bilişim Sistemleri I | Klinik bilgi sistemleri (KBS), hastane bilgi yönetim sistemleri (HBYS) ve laboratuvar ile radyoloji bilgi sistemleri, sağlık hizmetlerinin etkin ve güvenli bir şekilde yürütülmesini sağlayan temel dijital altyapılardır. KBS, hasta bakım süreçlerini destekleyerek klinik karar alma, hasta takip ve tedavi planlamasına katkı sağlar. HBYS, hastanenin tüm operasyonel süreçlerini, hasta kayıtlarını, finans ve yönetim verilerini bütünleşik bir şekilde yönetir. Laboratuvar ve radyoloji bilgi sistemleri ise test sonuçlarının, görüntülerin ve raporların dijital ortamda güvenli bir şekilde depolanmasını ve ilgili sağlık profesyonellerine hızlı erişimini mümkün kılar. Bu sistemler, sağlık hizmetlerinde kalite, verimlilik ve hasta güvenliğini artırmak için kritik öneme sahiptir. |
| 4 | Sağlık Bilişim Sistemleri II | Elektronik sağlık kayıtları (EHR/EMR), eczane ve ameliyathane bilgi sistemleri ile karar destek sistemleri, modern sağlık hizmetlerinde kritik bir rol oynar. EHR/EMR sistemleri, hastaların tıbbi geçmişini, tanı ve tedavi bilgilerini dijital ortamda saklayarak sağlık profesyonellerinin hızlı ve güvenli bir şekilde veri erişimini sağlar. Eczane bilgi sistemleri, ilaç yönetimi, reçete doğrulama ve stok takibini kolaylaştırırken, ameliyathane bilgi sistemleri cerrahi operasyonların planlanması, ekip koordinasyonu ve hasta güvenliği süreçlerini destekler. Karar destek sistemleri ise klinik verileri analiz ederek doktorlara tanı ve tedavi süreçlerinde öneriler sunar ve böylece hasta bakım kalitesini artırır. Bu sistemler birlikte çalışarak sağlık hizmetlerinde verimlilik, güvenlik ve kaliteyi yükseltir. bu konuya ilişkin ders içeriği oluşturma. Görsel destekli. |
| 5 | Sağlık Verisi ve Veri Yönetimi | Veri Türlerini Bilmek: Hasta bilgileri, laboratuvar sonuçları, görüntüleme verileri, reçeteler, tedavi kayıtları gibi farklı veri tiplerini önceden anlamak, örneklerle konuyu somutlaştırmayı kolaylaştırır. Veri Kalitesi ve Bütünlüğünü Hazırlamak: Verilerin doğruluğu, eksiksizliği ve güncelliği konusundaki temel kavramlara hakim olmak, klinik karar ve analizlerde neden kritik olduğunu açıklamayı sağlar. Örnek ve Senaryolar Hazırlamak: Gerçek klinik örnekler veya vaka senaryoları, öğrencilerin konuyu somut olarak anlamasını sağlar ve anlatımı güçlendirir. Sunum veya Ders Akışını Planlamak: Konunun hangi sırayla anlatılacağı, temel kavramların hangi noktada vurgulanacağı önceden hazırlandığı yapılacaktır. |
| 6 | Büyük Veri ve Analitik Uygulamaları | Büyük veri kavramı, veri madenciliği, sağlıkta veri analizi ve karar destek sistemleri konusunu anlatmadan önce, öğrencilerin konuyu daha iyi anlaması için bazı ön hazırlıklar yapılmalıdır. Öncelikle, büyük veri kavramının temel özellikleri (hacim, hız, çeşitlilik, doğruluk ve değer) ve sağlık sektöründeki önemi hakkında bilgi edinilmelidir. Veri madenciliği yöntemleri ve algoritmaları gözden geçirilerek, sağlık verilerinde uygulama örnekleri incelenmelidir. Sağlıkta veri analizi süreçleri ve analiz sonuçlarının klinik kararlar üzerindeki etkisi hazırlanmalıdır. Karar destek sistemlerinin tanımı, türleri ve veri analizi ile entegrasyonu örnek senaryolarla gösterilmelidir. Ayrıca, gerçek veya kurgusal vaka örnekleri ile kavramların somutlaştırılması ve dersin akışının, kritik noktaların vurgulanacağı şekilde planlanması, öğrencilerin konuyu etkili ve bütüncül bir şekilde kavramasını sağlar. |
| 7 | Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi | Klinik karar destek modelleri, görüntü işleme, hastalık tahmini, ilaç keşfi ve genomik analizler konusunu anlatmadan önce, öğrencilerin konuyu daha iyi kavrayabilmesi için bazı hazırlıklar yapılmalıdır. Öncelikle, klinik karar destek sistemlerinin temel prensipleri ve kullanım alanları hakkında bilgi edinilmelidir. Görüntü işleme teknikleri ve tıbbi görüntülerin analizi için kullanılan yöntemler örneklerle açıklanmalıdır. Hastalık tahmini ve risk değerlendirme modelleri, makine öğrenmesi algoritmaları ve veri analizi süreçleri gözden geçirilmelidir. İlaç keşfi ve genomik analizler konusundaki temel kavramlar, biyoinformatik veriler ve örnek uygulamalar üzerinden gösterilmelidir. Ayrıca, vaka senaryoları ve gerçek uygulama örnekleri hazırlanarak kavramların somutlaştırılması ve ders akışının mantıklı bir sırayla planlanması, öğrencilerin konuyu bütüncül ve etkili bir şekilde anlamasını sağlar. |
| 8 | Tele-tıp ve Mobil Sağlık Uygulamaları | Telekonsültasyon, uzaktan hasta izleme, kronik hastalık yönetimi, mobil sağlık ve giyilebilir cihazlar konusunu anlatırken, öğrencilerin konuyu daha iyi kavrayabilmesi için ön hazırlık yapılmalıdır. Öncelikle, telekonsültasyonun tanımı, avantajları ve klinik süreçlerde kullanımı açıklanmalıdır. Uzaktan hasta izleme sistemlerinin çalışma prensipleri ve kronik hastalık yönetiminde sağladığı faydalar örneklerle gösterilmelidir. Mobil sağlık uygulamaları ve giyilebilir cihazların kullanım alanları, veri toplama yöntemleri ve hasta takibine katkıları üzerinde durulmalıdır. Ayrıca, gerçek veya kurgusal vaka örnekleri ile bu teknolojilerin günlük klinik uygulamalarda nasıl entegre edildiği ve hasta bakımına etkileri somutlaştırılmalı, ders akışı mantıklı bir sırayla planlanacaktır. |
| 9 | Siber Güvenlik ve Sağlıkta Veri Koruma | Kişisel sağlık verisi güvenliği, KVKK, HIPAA, veri sızıntıları ve risk yönetimi konularını anlatmadan önce, öğrencilerin konuyu daha iyi kavrayabilmesi için ön hazırlık yapılmalıdır. Öncelikle, kişisel sağlık verisinin tanımı, önemi ve güvenlik gereklilikleri açıklanmalıdır. KVKK ve HIPAA gibi veri koruma mevzuatları hakkında temel bilgiler verilerek, yasal gerekliliklerin sağlık sektörü üzerindeki etkileri örneklerle gösterilmelidir. Veri sızıntılarının olası nedenleri, sonuçları ve önlenme yöntemleri incelenmeli, risk yönetimi süreçleri ve güvenlik protokollerinin uygulanışı açıklanmalıdır. Ayrıca, vaka örnekleri veya gerçek olaylar üzerinden konunun somutlaştırılması, öğrencilerin siber güvenlik ve veri koruma konularını bütüncül bir şekilde anlamasını sağlar. |
| 10 | Bulut Bilişim ve Sağlıkta Altyapı Modernizasyonu | ncelikle, bulut bilişim kavramı ve sağlık hizmetlerinde bulut tabanlı sistemlerin avantajları açıklanmalıdır. Veri depolama ve paylaşım yöntemleri, güvenlik önlemleri ve veri erişim süreçleri örneklerle gösterilmelidir. Entegrasyon stratejileri, farklı sağlık bilgi sistemlerinin bulut ortamında nasıl birleştirileceğini ve veri akışının nasıl sağlanacağını açıklamalıdır. Ayrıca, altyapı modernizasyonu kapsamında teknoloji seçimleri, maliyet ve performans değerlendirmeleri ve uygulama senaryoları üzerinde durulur. |
| 11 | Nesnelerin İnterneti (IoT) ve Sağlık Uygulamaları | Akıllı hastane kavramı ve IoT teknolojilerinin sağlık hizmetlerindeki rolü açıklanmalıdır. IoT tabanlı cihazlar ve sensörlerin işleyişi, veri toplama yöntemleri ve bu verilerin hasta bakımında nasıl kullanıldığı örneklerle gösterilmelidir. Ayrıca, veri analizi süreçleri, toplanan bilgilerin değerlendirilmesi ve sağlık kararlarına etkisi üzerinde durulmalıdır. Gerçek veya kurgusal vaka senaryoları kullanılarak, IoT uygulamalarının günlük klinik uygulamalara entegrasyonu somutlaştırılarak anlatılır. |
| 12 | Blokzincir ve Sağlıkta Yenilikçi Teknolojiler | Blokzincir tabanlı hasta verisi yönetimi, ilaç tedarik zinciri ve akıllı sözleşmeler konusunu anlatmadan önce, öğrencilerin konuyu daha iyi kavrayabilmesi için ön hazırlık yapılmalıdır. Öncelikle, blokzincir teknolojisinin temel kavramları ve sağlık sektöründe veri güvenliği ile şeffaflığı nasıl sağladığı açıklanmalıdır. Hasta verilerinin blokzincir üzerinde yönetimi, veri bütünlüğü ve erişim kontrol mekanizmaları örneklerle gösterilmelidir. İlaç tedarik zincirinde blokzincir uygulamalarının sahte ilaçları önleme, lojistik ve stok yönetimini iyileştirme konularındaki faydaları ele alınmalıdır. Ayrıca, akıllı sözleşmelerin tanımı, çalışma prensipleri ve sağlık süreçlerine entegrasyonu vaka senaryoları üzerinden somutlaştırılarak anlatılmalıdır. Bu hazırlıklar, öğrencilerin blokzincir uygulamalarını bütüncül ve anlaşılır bir şekilde kavramasını sağlar. |
| 13 | Dijital Dönüşüm Stratejileri ve Sağlık Kurumları | Dijital olgunluk modelleri, değişim yönetimi, stratejik planlama ve liderlik konusunu anlatmadan önce, öğrencilerin konuyu daha iyi kavrayabilmesi için ön hazırlık yapılmalıdır. Öncelikle, dijital olgunluk kavramı ve sağlık kurumlarında dijital dönüşümün değerlendirilmesinde kullanılan modeller açıklanmalıdır. Değişim yönetimi süreçleri ve bu süreçlerin kurumsal dönüşümdeki önemi örneklerle gösterilmelidir. Stratejik planlama yöntemleri, hedef belirleme, kaynak yönetimi ve uygulama adımları üzerinden anlatılmalıdır. Ayrıca, liderlik yaklaşımları ve dijital dönüşüm süreçlerindeki rolü vaka senaryoları ile somutlaştırılarak ders akışı mantıklı bir sırayla planlanmalıdır. Bu hazırlıklar, öğrencilerin dijital dönüşüm stratejilerini bütüncül ve anlaşılır bir şekilde kavramasını sağlar. |
| 14 | Ders Değerlendirmesi ve Gelecek Trendler | Genel Değerlendirme Yapılması |
| Resources |
| 1- Sağlık Bilimlerinde Dijital Dönüşüm Ve Yapay Zeka Uygulamaları- Selçuk Avderen, Mehtap Eter, Nuray Dorukbaşı, Mehmet Tankül, Yeşim Bağcı, Sinan Tarsuslu, Şükran Pirhan, Gülistan Uymaz Aras, Baran Aras, Refika Ülke Şimdi, Ayşegül Muslu, Şeyma Kilci Erciyas, Demet Tatar, Aysel Veyisoğlu- Gazi Kitabevi 2- Dijital Sağlık Yönetimi ve Teknolojileri- Dr.Ahmet Düha KOÇ - Akademisyen Kitabevi. 3- Türkiye’de Sağlık Kurumlarının Sosyal Medya Uygulamaları —Doç. Dr. Tuba IŞIK- Eğitim Yayınevi. |
| 4- Machine Learning for Administrative Health Records: A Systematic Review of Techniques and Applications - Adrian Caruana, Madhushi Bandara, Katarzyna Musial, Daniel Catchpoole, Paul J. Kennedy 5- Integrated, reliable and cloud-based personal health record: A scoping review- Jesús Romero, Pablo López, José Luis Vázquez Noguera, Cristian Cappo, Diego P. Pinto-Roa, Cynthia Villalba |
Course Contribution to Program Qualifications
| Course Contribution to Program Qualifications | |||||||
| No | Program Qualification | Contribution Level | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Medya tarihi, haber yazma teknikleri, haber türleri, uygulamalı gazetecilik gibi alanlarda ileri düzeyde kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahiptir. | X | |||||
| 2 | Farklı iletişim ortamlarının özelliklerine uygun içerik üretimi sürecini bilir. | X | |||||
| 3 | Alanı ile ilgili kuram, yöntem, strateji ve tekniklere ilişkin bilgiye sahiptir. | X | |||||
| 4 | Medyanın kişiler ve toplumun düşünce, davranış ve değerleri üzerinde etkisinin bilincindedir. | X | |||||
| 5 | Alana özgü kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanır. | X | |||||
| 6 | Eleştirel düşünme, analiz ve sentez yapma becerisi geliştirir. | X | |||||
| 7 | Alanıyla ilgili yeni yöntem ve teknolojileri takip eder ve kullanır. | X | |||||
| 8 | Edindiği bilgilerle özgün bir medya içerik üretimi gerçekleştirme becerisi geliştirir. | X | |||||
| 9 | Alanıyla ilgili görsel ve işitsel verileri ve yazınsal metinleri eleştirel yaklaşımla değerlendirir. | X | |||||
| 10 | Alanındaki sorunları saptar, bu sorunları çözmek için veri toplar, analiz eder; yorumlar ve çözüm önerileri sunar. | X | |||||
| 11 | İçerik üretimi sürecinde demokrasi, insan hakları, toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlere uygun davranır. | X | |||||
| 12 | Alanı ile ilgili bireysel ya da grup çalışmalarında sorumluluk alır ve alınan görevi yerine getirir ya da bağımsız olarak yürütür. | X | |||||
| 13 | Birey ve ekip üyesi olarak mesleki gelişimine yönelik etkinlikleri planlar ve yönetir. | X | |||||
| 14 | Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyinde kullanarak alanındaki bilgileri izler. | X | |||||
| 15 | Alanındaki sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarır. | X | |||||
| 16 | Alanı ile ilgili konularda düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek paydaşlarıyla değerlendirir. | X | |||||
| 17 | Türkçeyi bilimsel ve mesleki çalışmalarda akıcı ve doğru bir biçimde kullanır. | X | |||||
| 18 | İş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilidir ve bu bilgileri gerektiği zaman kullanır. | X | |||||
| 19 | Çevreye, sosyal hakların evrenselliğine ve kültürel değerlerin korunmasına karşı duyarlıdır. | X | |||||
Assessment Methods
| Contribution Level | Absolute Evaluation | |
| Rate of Midterm Exam to Success | 50 | |
| Rate of Final Exam to Success | 50 | |
| Total | 100 | |